II SAB/Wa 70/16

Starszy referendarz sądowy Lucyna Picho Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie po rozpoznaniu w dniu 6 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi D. J. na przewlekłość Prezesa Urzędu Komunikacji Elektornicznej w sprawie rozpoznania wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia odmówić przyznania D. J. prawa pomocy we wnioskowanym zakresie. W toku postępowania sądowego skarżący D. J. zwrócił się do Sądu z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu złożonym na urzędowym formularzu wskazał, że pozostaje w gospodarstwie domowym z synem. Ujawnił, że nie posiada majątku. Wnioskodawca wskazał, że ponosi wydatki: koszty opłacenia kredytu mieszkaniowego w kwocie [...] zł, koszty ponoszone na mieszkanie [...] zł, koszty utrzymania dziecka [...] zł. Ujawnił, że uzyskuje stały dochód z tytułu umowy o pracę w wysokości [...] zł. Wyjaśnił, że pozostaje w trudnej sytuacji materialnej (niskie dochody połączone z dużymi wydatkami) co uwidacznia się w postaci dużych zadłużeń w opłatach do spółdzielni za wodę i gaz. Na wezwanie referendarza sądowego do przedstawienia dokumentów potwierdzających zaległości skarżący wyjaśnił, że zwrócił się do spółdzielni o ww. dokument, ale do chwili obecnej go nie otrzymał. Wskazać jednak należy, iż sądowi z urzędu jest znany jest fakt, że skarżący wezwaniem w sprawie II SAB/Wa 115/16 został zobligowany do nadesłania podobnych dokumentów i w odpowiedzi przesłał kopię zaświadczenie ze spółdzielni z którego wynika, że na dzień [...] kwietnia 2016 r., jest zadłużony z tytułu opłat za zajmowany lokal w kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek na wstępie należy zauważyć, że prawo pomocy stosownie do treści art. 245 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270) może być przyznane osobie fizycznej w częściowym – wówczas obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych i wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym następuje, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (art. 246 § 1 ustawy). Odnosząc powyższe kryteria do niniejszej sprawy referendarz sądowy uznał, że wykazana przez D. J. sytuacja majątkowa nie daje podstaw do uwzględnienia jego wniosku. Na wstępie należy zauważyć, że do kosztów sądowych zalicza się opłaty sądowe (w tym wpis i opłaty kancelaryjne) oraz zwrot wydatków (art. 211 powołanej ustawy). Nie ulega wątpliwości, iż na obecnym etapie postępowania sądowego skarżący będzie zobligowany do uiszczenia wpisu od skargi w wysokości 100 zł, i jest to najwyższa spośród opłat sądowych. Dodać również należy, że pozostałe opłaty są rozłożone w toku całego postępowania sądowego. Wskazać również należy, że przy rozpoznawaniu wniosków o prawo pomocy przyjmuje się, że powinno on być skierowane w pierwszej kolejności do osób, które znajdują się w bardzo trudnej sytuacji majątkowej. Dokonując pod tym kątem sytuacji wnioskodawcy należy stwierdzić, że brak jest przesłanek do uznania jej za trudną. Jakkolwiek skarżący wyliczył, że ponosi miesięczne koszty utrzymania dziecka w wysokości około [...] zł, i wykazał, że spłaca kredyt, którego miesięczna rata wynosi około [...] zł, niemniej jednak ujawniona przez skarżącego okoliczność, dotycząca spłaty raty kredytu, nie może być uznana za zdarzenie przemawiające za uwzględnieniem jego wniosku. Naczelny Sąd Administracyjny w analogicznych sytuacjach prezentuje jednoznaczne stanowisko, że zobowiązania cywilnoprawne (m.in. raty kredytu) nie mogą mieć pierwszeństwa przed kosztami postępowania sądowego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 7 lutego 2006 r., sygn. akt I OZ 83/06, Lex 939382). Przedkładanie należności o charakterze prywatnoprawnym nad publicznoprawnymi nie może skutkować przerzuceniem ciężaru finansowania postępowań sądowo-administracyjnych na Skarb Państwa (por. Naczelny Sąd Administracyjny, m.in. w orzeczeniach z dnia 25 kwietnia 2006 r., sygn. akt I FZ 150/06, z dnia 9 lutego 2006 r., sygn. akt I FZ 9/06, czy z dnia 14 czerwca 2005 r., sygn. akt II OZ 475/05, dostępne w bazie orzeczeń www. nsa.gov.pl). Ponadto istotne jest to, że skarżący ma zabezpieczone potrzeby bytowe i nie pozostaje bez środków do życia, utrzymuje się z dochodu miesięcznego w wysokości [...] zł, nawet więc przy zsumowaniu wykazanych wydatków do jego dyspozycji pozostaje kwota z której może uiścić koszty sądowe. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 258 § 1 i 2 pkt 7 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uznając brak podstaw do zwolnienia od kosztów sądowych, postanowiono jak w sentencji.