II SAB/Wa 717/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA – Iwona Maciejuk Sędzia WSA – Ewa Grochowska – Jung (sprawozdawca) Sędzia WSA – Ewa Pisula – Dąbrowska Protokolant – starszy sekretarz sądowy Dorota Kwiatkowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 sierpnia 2015 r. sprawy ze skargi J. C. na bezczynność Przewodniczącego Zespołu do Spraw Wyjaśniania Opinii Publicznej Treści Informacji i Materiałów dotyczących Przyczyn i Okoliczności Katastrofy Lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje organ do rozpatrzenia wniosku J. C. z dnia [...] lipca 2014 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od Przewodniczącego Zespołu do Spraw Wyjaśniania Opinii Publicznej Treści Informacji i Materiałów dotyczących Przyczyn i Okoliczności Katastrofy Lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem na rzecz J. C. kwotę 397 (słownie: trzysta dziewięćdziesiąt siedem) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. J. C. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Przewodniczącego Zespołu do spraw wyjaśniania opinii publicznej treści informacji i materiałów dotyczących przyczyn i okoliczności katastrofy lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem, polegającą na nierozpoznaniu wniosku z dnia [...] lipca 2014 r. zawierającego pytanie dotyczące okoliczności katastrofy lotniczej pod Smoleńskiem. Poinformował, że wysłał pytanie ponownie w dniu [...] września 2014 r. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o odrzucenia skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 29 stycznia 2015 r. sygn. akt IV SAB/Wa 241/14 odrzucił skargę. Od powyższego postanowienia J. C. wniósł skargę kasacyjną. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 22 kwietnia 2015 r. sygn. akt I OSK 982/15 uchylił zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż nietrafnie uznał Sąd pierwszej instancji, że pismo z [...] lipca 2014 r. stanowiło wyłącznie polemikę z ustaleniami organu. Z pisma tego wynika bowiem jasno, jakiej informacji domaga się wnioskodawca: podania, na podstawie danych posiadanych przez Zespół, w jaki sposób utrata [...] nastąpiła w wyniku uderzenia w konstrukcję skrzydła w odległości 10,8 m od osi samolotu. Choć można się domyślać, że autor wniosku wątpi vi/ prawdziwość ustaleń Zespołu, nie oznacza to, że pismo to stanowi wyłącznie polemikę z tymi ustaleniami - tym bardziej, że J. C. nie podał ustaleń i interpretacji odmiennych, niż przyjęte przez Zespół. Wskazał jedynie na prawdopodobieństwo zachodzenia sprzeczności między faktami podawanymi przez Zespół i złożył wniosek o udzielenie informacji publicznej polegającej na podaniu informacji, która 'wyjaśnia te sprzeczności. W żadnym miejscu nie stwierdził, że ustalenia przyjęte przez Zespół są błędne. Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że pismo z dnia [...] lipca 2014 r. zostało zatem wniesione w trybie przepisów ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wskazać dodatkowo należy, iż Przewodniczący Zespołu w dniach 2 i 5 grudnia 2014 r. poinformował wnioskodawcę, że informacje o których udostępnienie wnioskuje nie stanowią informacji publicznej, natomiast w najbliższym czasie zostanie przygotowana odpowiedź na jego pytanie, która zostanie zamieszczona na stronie faktysmoleńsk.gov.pl. pełnomocnik organu na rozprawie wniósł o odrzucenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 190 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Skarga oceniana pod tym kątem zasługuje na uwzględnienie. Z bezczynnością organu administracji publicznej mamy do czynienia wówczas, gdy w prawnie ustalonym terminie organ nie podjął żadnych czynności w sprawie lub wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, ale – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem w terminie decyzji, postanowienia lub innego aktu lub nie podjął stosownej czynności. Skarga na bezczynność ma na celu spowodowanie wydania pi zez organ administracji publicznej oczekiwanego aktu lub podjęcia określonej czynności. Pozostawanie w bezczynności przez podmiot obowiązany do udostępnienia informacji publicznej na gruncie ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) oznacza niepodjęcie przez ten podmiot w terminie wskazanym w art. 13 ustawy, stosownych czynności, tj. nieudostępnienie informacji publicznej, a nie niewydanie decyzji o odmowie jej udzielenia (art. 16 ust.1 ustawy ). Decyzja o odmowie udostępnienia informacji jest przewidziana dla sytuacji, gdy informacja publiczka istnieje, ale nie może być udostępniona na skutek ograniczeń prawa do informacji publicznej, określonych w art. 5 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Zgodnie z art. 1 ust. 1 powołanej ustawy, każda informacja o sprawach publicznych stanowi informację publiczną w rozumieniu ustawy i podlega udostępnieniu i ponownemu wykorzystaniu na zasadach i trybie określonych w ustawie.. Dyrektyw interpretacyjnych dla ustalenia zakresu znaczeniowego pojęcia "informacja publiczna" należy poszukiwać w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, który stanowi, że obywatel ma prawo do uzyskiwania informacji o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne. Uprawnienie określone w tym przepisie jest zasadą, zatem wyjątki od tego prawa powinny być wykładane ściśle. Za informację publiczną uznaje się każdą wiadomość wytworzoną przez szeroko rozumiane władze publiczne oraz osoby pełniące takie funkcje, a także inne podmioty, które tę władzę realizują bądź gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa w zakresie tych kompetencji. Informacją publiczną będzie treść dokumentów wytworzonych przez podmioty obowiązane do jej udostępnienia bez względu na to, do kogo zostały skierowane i jakiej sprawy dotyczą. W taki sam sposób kwalifikowane są również wiadomości niewytworzone przez podmioty publiczne, ale odnoszące się do tych podmiotów. Chodzi tu o wiadomości, których organ używa przy realizacji przewidzianych prawem zadań, także wówczas, gdy nie pochodzą wprost od niego. W wyroku z dnia 9 lutego 2007 r., I OSK 517/06 (publ. ONSAiWSA 2008/6/99) Naczelny Sąd Administracyjny zaakceptował pogląd, wedle którego informacją publiczną są nie tylko dokumenty bezpośrednio zredagowane i technicznie wytworzone przez organ administracji publicznej, ale także te, których organ używa do zrealizowania powierzonych prawem zadań, nawet gdy prawa autorskie należą do innego podmiotu. Bez znaczenia jest to, w jaki sposób informacje te znalazły się w posiadaniu organu i jakiej sprawy dotyczą. Ważne jest natomiast, aby dokumenty służyły realizacji zadań publicznych przez organ i odnosiły się bezpośrednio do niego. W świetle powyższego, nie budzi wątpliwości że materiały wytworzone przez Komisję Badania Wypadków Lotniczych Lotnictwa Państwowego powołaną do zbadania zdarzenia lotniczego zaistniałego dnia 10 kwietnia 2010 r. w rejonie Lotniska Smoleńsk Północny stanowią informację publiczną. Zespół do spraw wyjaśniania opinii publicznej treści informacji i materiałów dotyczących przyczyn i okoliczności katastrofy lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem, powołany został zarządzeniem Nr 28 Prezesa Rady Ministrów z dnia 9 kwietnia 2013 r. na podstawie art. 12 ust. 1 pkt 3 i ust. 2 ustawy z dnia 8 sierpnia 1996 r. o Radzie Ministrów, jest organem pomocniczym Prezesa Rady Ministrów (§ 1 ust. 2). Stosownie do § 2 zarządzenia, do zadań Zespołu należy w szczególności: 1. analiza i wyjaśnienie opinii publicznej treści informacji i materiałów dotyczących przyczyn i okoliczności katastrofy lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem; 2. współpraca z organami i instytucjami państwowymi oraz innymi podmiotami posiadającymi wiedzę i informacje na temat przyczyn i okoliczności katastrofy lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem; 3. wsparcie merytoryczne w zakresie wiedzy eksperckiej podczas konferencji i seminariów dotyczących przyczyn i okoliczności katastrofy lotniczej z dnia 10 kwietnia 2010 r. pod Smoleńskiem organizowanych lub współorganizowanych przez Kancelarię Prezesa Rady Ministrów. W skład zespołu wchodzą: przewodniczący, wiceprzewodniczący, członkowie i sekretarz - wyznaczony pracownik Kancelarii Prezesa Rady Ministrów. Zgodnie z § 6 ust. 1 zarządzenia Zespół podejmuje decyzje w formie uchwał na posiedzeniach albo w trybie obiegowym. Stanowiska Zespołu są przedstawione przez przewodniczącego Zespołu albo upoważnionego członka Zespołu. Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że Zespół wykonuje czynności w ramach powierzonych mu zarządzeniem Prezesa Rady Ministrów zadań publicznych i w ramach tych zadań dysponuje informacją publiczną, a zatem jest on podmiotem w rozumieniu art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Przepis ten stanowi, że obowiązane do udostępniania informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: organy władzy publicznej, organy samorządów gospodarczych i zawodowych, podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Uznać zatem należy, zdaniem Sądu, że Zespół, choć jest organem pomocniczym Prezesa Rady Ministrów, jest podmiotem wyposażonym w samodzielne kompetencje mające charakter zadania publicznego, w tym podejmowania decyzji w formie uchwał. Pracami Zespołu kieruje przewodniczący, który zwołuje posiedzenia Zespołu i uczestniczy w jego pracach. Z tego względu przewodniczący Zespołu jest odpowiedzialny za udostępnienie informacji publicznej lub odmowę jej udostępnienia. Skoro zatem jaki wynika z wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. wnioskodawca domaga się podania, na podstawie danych posiadanych przez Zespół, w jaki sposób utrata [...] nastąpiła w wyniku uderzenia w konstrukcję skrzydła w odległości 10,8 m od osi samolotu, to informacja taka ma walor informacji publicznej. Na wniosek ten organ nie udzielił odpowiedzi, nie stanowił bowiem takiej odpowiedzi złożone na rozprawie pismo organu z dnia 3 kwietnia 2015 r., stanowiącego odpowiedź na kolejny wniosek skarżącego z dnia [...] czerwca 2015 r. Okoliczność, iż żądana przez wnioskodawcę informacja stanowi informację publiczną nie przesądza jeszcze o obowiązku jej udostępnienia (organ ma rozpatrzyć wniosek bądź przez udzielenie stosownej informacji, bądź wydanie decyzji o odmowie). Podmioty, o których mowa w art. 4 ust.1 i 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej mogą ograniczyć dostęp do żądanej informacji publicznych (art. 5 ustawy). Jednakże, jeżeli organ odmawia udostępnienia informacji publicznej, to a tego dokonać w procesowej formie decyzji administracyjnej. Skoro skarżący nie otrzymał żądanej informacji oraz w sprawie nie doszło do wydania decyzji administracyjnej o odmowie udostępnienia żądanych dokumentów, to organ pozostaje w bezczynności. Stwierdzona w niniejszej sprawie bezczynność nie ma jednak postaci kwalifikowanej, albowiem podmiot zobowiązany nie pozostawił wniosku strony bez rozpoznania, lecz błędnie zakwalifikował żądanie skarżącego. Dlatego też należało zobowiązać Przewodniczącego Zespołu do rozpatrzenia wniosku skarżącego z dnia [...] lipca 2014 r. bądź poprzez udostępnienie informacji, bądź wydanie decyzji o odmowie, zgodnie z art. 16 ust. 1 ustawy, co umożliwi stronie wykorzystanie środków prawnych, łącznie z prawem wniesienia skargi do sądu. W tym stanie rzeczy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w oparciu o art. 149 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w wyroku. O kosztach postępowania rozstrzygnięto zgodnie z art. 200 i art. 205 § 1 powołanej ustawy.