II SAB/Wa 769/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Danuta Kania (spr.) Sędziowie WSA: Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska Sędzia WSA Stanisław Marek Pietras po rozpoznaniu w dniu 27 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. H. o wyłączenie referendarza Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie Iwony Malickiej od orzekania w sprawie II SAB/Wa 769/13 ze skargi K. H. na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia oddalić wniosek. Pismem z dnia 09 grudnia 2013 r. K. H., reprezentowana przez pełnomocnika - ojca – J. H., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wojewody [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] maja 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13 K. H. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od przedmiotowej skargi, w wysokości 100 zł, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Odpis przedmiotowego zarządzenia strona skarżąca otrzymała w dniu 06 lutego 2014 r. (dowód doręczenia ww. zarządzenia pełnomocnikowi strony skarżącej w aktach sądowych sprawy). Pismem z dnia 13 lutego 2014 r. (14 lutego 2014 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo), uzupełnionym wnioskiem z dnia 18 marca 2014 r., skarżąca zwróciła się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Przedmiotowy wniosek skarżąca złożyła po terminie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, wskazanym w zarządzeniu Przewodniczącego Wydziału II WSA w Warszawie z dnia 24 stycznia 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13. Ostatni dzień 7-dniowego terminu do uiszczenia wpisu upłynął z dniem 13 lutego 2014 r. Postanowieniem referendarza sądowego Iwony Malickiej z dnia 08 maja 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13 odmówiono K. H. przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych, z uwagi na to, iż skarżąca nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie, a tym samym, że spełnia przesłanki do zwolnienia od kosztów sądowych. Pismem z dnia 19 maja 2014 r. (21 maja 2014 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej sprzeciw), wnioskodawczyni złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie sprzeciw od przedmiotowego postanowienia referendarza sądowego. Postanowieniem WSA w Warszawie z dnia 01 lipca 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13 odmówiono K. H. przyznania prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, z uwagi na to, iż wnioskodawczyni nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania sądowego w niniejszej sprawie, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Pismem z dnia 13 lipca 2014 r. (14 lipca 2014 r. – data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo) K. H. złożyła zażalenie na ww. postanowienie WSA w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny po rozpoznaniu przedmiotowego zażalenia postanowieniem z dnia 28 sierpnia 2014 r. sygn. akt I OZ 666/14 oddalił ww. zażalenie. NSA uznał, że skoro wnioskodawczyni, mimo wezwania Sądu pierwszej instancji, nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, to odmowa przyznania prawa pomocy przez Sąd pierwszej instancji była uzasadniona. Strona skarżąca nie uczyniła zadość wezwaniu Sądu i nie uiściła należnego wpisu sądowego od ww. skargi, co potwierdził Oddział Finansowo-Budżetowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 10 lipca 2014 r. WSA w Warszawie postanowieniem z 10 września 2014 r. sygn. akt II SAB/Wa 769/13, w związku z nieuiszczeniem wpisu należnego od skargi w przedmiotowej sprawie, skargę odrzucił. Pismem z dnia 10 września 2014 r. (11 września 2014 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo), uzupełnionym pismem z 17 września 2014 r. oraz wnioskiem z 30 września 2014 r., skarżąca zwróciła się do WSA w Warszawie o przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata. Do rozpoznania przedmiotowego wniosku o przyznanie prawa pomocy wyznaczony został referendarz WSA w Warszawie Iwona Malicka, który pismem z 14 października 2014 r. wezwał stronę skarżącą do nadesłania informacji niezbędnych do oceny rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych strony skarżącej. Następnie pismem z 10 listopada 2014 r. (12 listopada 2014 r. - data stempla pocztowego na kopercie zawierającej ww. pismo), K. H., reprezentowana przez pełnomocnika - ojca – J. H., złożyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wyłączenie referendarza sądowego Iwony Malickiej od orzekania w sprawie II SAB/Wa 769/13, podnosząc utratę zaufania do bezstronności działań ww. referendarza w przedmiotowej sprawie. W ocenie strony skarżącej, referendarz sądowy Iwona Malicka działa "razem i w zmowie" z Sylwią Rosińską-Czaykowską (starszy sekretarz sądowy), a w wyniku "matactwa" przedmiotowa sprawa od roku jest nierozpoznana. W dniu 25 listopada 2014 r. referendarz sądowy Iwona Malicka złożyła pisemne oświadczenia, że po jej stronie nie zachodzą przesłanki przewidziane w art. 18 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.) – dalej: ppsa, wyłączające ją od rozpoznania sprawy o sygn. akt II SAB/Wa 769/13 oraz, że nie istnieją także inne okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości, co do jej bezstronności w tej sprawie (art. 19 ppsa). Przedmiotowe oświadczenie znajduje się w aktach sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z treścią art. 18 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki (art. 18 § 1 pkt 1 ww. ustawy); swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia (art. 18 § 1 pkt 2 ww. ustawy); osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli (art. 18 § 1 pkt 3 ww. ustawy); w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron (art. 18 § 1 pkt 4 ww. ustawy); w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą (art. 18 § 1 pkt 5 ww. ustawy); w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznawanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator (art. 18 § 1 pkt 6 ww. ustawy); dotyczących skargi na decyzję albo postanowienie, jeżeli w prowadzonym wcześniej postępowaniu w sprawie brał udział w wydaniu wyroku lub postanowienia kończącego postępowanie w sprawie (art. 18 § 1 pkt 6a); w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej (art. 18 § 1 pkt 7 ww. ustawy). Również sędzia, który brał udział w wydaniu orzeczenia objętego skargą o wznowienie postępowania, nie może orzekać co do tej skargi (§ 3 ww. art.). Jednocześnie zgodnie z treścią art. 19 powołanej ustawy, niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Wniosek o wyłączenie sędziego strona zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu posiedzenia w sądzie, w którym sprawa się toczy, uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia (art. 20 § 1 ppsa). Strona, która przystąpiła do rozprawy, powinna uprawdopodobnić ponadto, że przyczyna wyłączenia dopiero później powstała lub stała się jej znana (art. 20 § 2 ppsa). W myśl art. 24 § 1 ppsa, przepisy rozdziału 5 "Wyłączenie sędziego" stosuje się odpowiednio do wyłączenia protokolanta, referendarza sądowego, asesora sądowego oraz prokuratora. Kwestia wyłączenia innych pracowników sądu jest natomiast niemożliwa w świetle powyższej regulacji. W każdym ze wskazanych wypadków podstawowym celem przyjętych regulacji jest przede wszystkim zapewnienie bezstronności referendarza i eliminacja wpływu, jaki może wywierać występowanie pewnej kategorii powiązań (osobistych, ekonomicznych, służbowych itp.) na orzekanie w postępowaniu sądowym (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 13 grudnia 2005 r., sygn. akt SK 53/04). Ratio legis przepisów o wyłączeniu referendarza sądowego sprowadza się więc "do eliminowania wszelkich przyczyn, mogących skutkować w otoczeniu jakimikolwiek wątpliwościami co do bezstronności i obiektywizmu sędziego w rozpoznawaniu określonej sprawy" (wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 20 lipca 2004 r., sygn. akt SK 19/02). W przedmiotowej sprawie podnoszone przez stronę argumenty nie wypełniają dyspozycji przepisu art. 18 ppsa, co skutkowałoby wyłączeniem ww. referendarza od orzekania w sprawie z mocy samej ustawy oraz nie stanowią wystarczającej przesłanki uzasadniającej zastosowanie instytucji wyłączenia ww. referendarza stosownie do treści art. 19 ppsa. Strona skarżąca nie wskazała żadnych okoliczności, które mogłyby stanowić przesłankę uzasadniającą wyłączenie ww. referendarza sądowego. Argumentacja strony skarżącej o utracie zaufania do bezstronności działań ww. referendarza w przedmiotowej sprawie ma charakter ogólnikowy. Strona skarżąca nie odwołała się bowiem do konkretnych okoliczności faktycznych, które mogłyby mieć wpływ na ocenę sposobu prowadzenia postepowania przez referendarza sądowego. Samo twierdzenie strony skarżącej o tym, iż referendarz sądowy Iwona Malicka działa "razem i w zmowie" z Sylwią Rosińską-Czaykowską (starszy sekretarz sądowy), jest przejawem subiektywnych odczuć strony skarżącej, które nie mogą stanowić podstawy do wyłączenia referendarza od orzekania. Należy podnieść, że skarżąca w rozpatrywanym wniosku nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie podnoszonego przez nią zarzutu. Ponadto zauważyć należy, że w rozpoznawanej sprawie referendarz sądowy, którego przedmiotowy wniosek dotyczy, złożył oświadczenie, iż nie zachodzą żadne okoliczności określone w art. 18 i art. 19 ppsa, dające podstawę do jego wyłączenia od rozpoznawania niniejszej sprawy. Wskazać należy, że prawdziwość tego oświadczenia nie budzi wątpliwości, zatem, w ocenie Sądu, wniosek strony skarżącej nie zasługiwał na uwzględnienie. Zatem w niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, skarżąca nie uprawdopodobniła, że istnieją okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do bezstronności ww. referendarza WSA w Warszawie w niniejszej sprawie. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 22 § 1 i § 2 w zw. z art. 24 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.