II SAB/Wa 784/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej, Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Iwona Maciejuk (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 marca 2022 r. sprawy ze skargi A. D. na bezczynność Wójta Gminy J. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy J. do rozpatrzenia punktu 3 i 4 wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności w rozpatrzeniu punktu 1 i 2 wniosku z dnia [...] września 2021 r.; 3. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 4. zasądza od Wójta Gminy J. na rzecz skarżącego A. D. kwotę 100 (słownie: sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Pismem z dnia [...] listopada 2021 r. A. D. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] września 2021 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpatrzenia wniosku oraz zasądzenie od organu zwrotu kosztów postępowania. Zarzucił naruszenie art. 61 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej w zakresie, w jakim przepis ten stanowi podstawę prawa do uzyskiwania informacji publicznej poprzez błędne zastosowanie, polegające na nieudostępnieniu informacji publicznej na wniosek oraz art. 10 ust. 1 w zw. z art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej w zakresie, w jakim z przepisów tych wynika, że informacja nieudostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej jest udostępniana na wniosek bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w ciągu 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak zastosowania, polegający na niezrealizowaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej wskutek błędnego wskazania, że takowa rzekomo znajduje się Biuletynie Informacji Publicznej. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że w dniu [...].09.2021 r. złożył poprzez platformę ePuap wniosek o udostępnienie informacji publicznej i przesłanie dokumentów w zakresie: "1) przesłanie obowiązującej treści uchwały Rady Gminy [...] w sprawie Regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy [...] przesłonie obowiązującej treści uchwały Rady Gminy [...] w sprawie określenia szczegółowego sposobu i zakresu świadczenia usług w zakresie odbierania odpadów komunalnych od właścicieli nieruchomości i zagospodarowania tych odpadów 3) przesłanie_kopii obowiązujących umów zawartych przez UG [...] związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi (umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów wszystkich frakcji). 4) przesłanie kopii dokumentacji z przeprowadzonego zamówienia publicznego wyłonienia obecnego operatora no odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych, o czym jest mowa w Art 6d. 1 Ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (tekst jednolity Dz.U. 2021 poz. 888)" Zwrócił się o udostępnienie wnioskowanej informacji na podany adres poczty elektronicznej lub na skrzynkę ePUAP. Skarżący wskazał, że w dniu [...].10.2021 r. otrzymał informację drogą e-mail o następującej treści: "W odpowiedzi no wniosek o udzielenie informacji publicznej informuję, że na wniosek udzielana jest informacja publiczna, która nie zostało udostępniona w Biuletynie Informacji Publicznej. Wnioskowane informacje znajdują się na stronie BIP Urzędu Gminy [...] (ort. 10 ust 1 Ustawy o dostępie do informacji publicznej)". Wskazał, że w odpowiedzi zwrotnej do organu podał m.in., że "Niestety w BIP nie ma wszystkich informacji o które wnioskuję (np. umowy czy dokumenty wyłonienia operatora w ramach przeprowadzonego zamówienia publicznego wyłonienia obecnego operatora na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych), część jest niedostępna ze względów technicznych (proszę spróbować ze strony urzędu pobrać uchwałę nr [...]). Uchwała nr [...] jest co prawda dostępna bezpośrednio w BIP, ale już nie ma uchwały zmienianej nr [...], bowiem w BIP uchwały są począwszy od roku 2016, a bez podstawowej uchwały nie wiem do czego odnieść zmiany zawarte w uchwale z 2019r. (...)" Wskazał też organowi, że "W związku z powyższym otrzymana (...) odpowiedz nie wyczerpuje wniosku o udostępnienie informacji publicznej i w dalszym ciągu oczekuje na jej udostępnienie. Jeżeli faktycznie wszystkie wnioskowane dokumenty znajdują się w BIP, proszę o bezpośrednie ich wskazanie (poprzez wskazanie konkretnej zakładki lub bezpośredni link do ich pobrania)." Skarżący podniósł, że organ na to jego pismo nie odpowiedział. Podniósł, że nie uzyskał wnioskowanej informacji. Termin do udostępnienia przedmiotowej informacji publicznej upłynął, zgodnie z art. 13 ust. 1 UDIP, po 14 dniach od złożenia wniosku. Pomimo upływu tego terminu podmiot zobowiązany, do którego skierowano wniosek, nie przekazał informacji, o której udostępnienie się zwróciłem (wskazał jedynie, że takowa znajduje się w BIP, co nie jest prawdą). W związku z tym organ nie zrealizował w sposób prawidłowy wniosku o udostępnienie informacji publicznej, co sprawia, że pozostaje on w bezczynności w przedmiocie udostępnienia wskazanej we wniosku informacji publicznej. To czyni zdaniem skarżącego niniejszą skargę zasadną i konieczną. Wójt Gminy [...], reprezentowany przez radcę prawnego, w odpowiedzi z dnia [...] listopada 2021 r. na skargę wniósł o jej oddalenie. Pełnomocnik wskazał, że po rozpatrzeniu wniosku została wysłana odpowiedź drogą e-mailową w dniu [...].10.2021 r. Tego samego dnia wpłynęła drogą e-mailową odpowiedź zwrotna z prośbą o podanie linków do wnioskowanych informacji z dnia [...].09.2021 r. W dniu [...].11.2021 r. drogą elektroniczną wpłynęła skarga na bezczynność w zakresie nie udzielenia informacji żądanych we wniosku z dnia [...].09.2021 r. Pełnomocnik wskazał, że "wychodząc naprzeciw oczekiwaniom wnioskodawcy" w dniu [...].11.2021 r. zostały podane linki do wskazanych uchwał we wniosku z dnia [...].09.2021 r. oraz wzór umowy przetargowej do zamówienia [...] r. Odnosząc się do pisma z dnia [...].11.2021 r. wyjaśnił, że Umowa została przesłana do Skarżącego w dniu [...].11.2021 r. Mieszkańcy deklaracje o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi składają wg wzorca z Uchwały Rady Gminy [...] Nr [...] r. Jednocześnie poinformował, że w dniu [...].11.2021 r. skarżący złożył nowy wniosek o informację publiczną w zakresie zapisów o ilości odbieranych palet z domów jednorodzinnych. W piśmie procesowym z dnia [...] stycznia 2022 r. stanowiącym replikę na odpowiedź na skargę skarżący wskazał, że odpowiedź e-mail z dnia [...].10. 2021 r. nie zawierała żadnej informacji, poza tym, że informacje te (rzekomo) znajdują się w BIP Urzędu Gminy [...]. Podał, że w odpowiedzi zwrotnej z dnia [...] .10.2021 r. wskazał m.in., że informacje te nie znajdują się w BIP lub są niekompletne, niedostępne ze względów technicznych. Zwrócił się o ich wskazanie. Podniósł, że w dniu [...].10.2021 r. upłynął termin udostępnienia informacji. Dopiero po złożeniu skargi na bezczynność, w dniu [...].11.2021 r. otrzymał wiadomość e-mail z linkami do części wnioskowanych dokumentów. Większość dokumentów (linków) wskazuje, że znajdują się one w "archiwalnym BIP", co w zasadzie uniemożliwiało ich wcześniejsze odszukanie na stronach BIP Urzędu Gminy. Skarżący wskazał, że uzyskane dokumenty (wskazane linki) wyczerpały jedynie informację publiczną w zakresie punktu [...] i [...] wniosku z dnia [...].09.2021 r. W odniesieniu natomiast do punktów [...] i [...] wniosku informacja publiczna nie została udostępniona. Skarżący wskazał, że doszło tylko do częściowego udostępnienia wnioskowanej informacji publicznej i po terminie. Podniósł, że poinformował o tym Urząd pismem z dnia [...].11.2021 r. przesłanym przez platformę ePUAP. Wskazał też, że w dniu [...].11.2021 r. nie złożył nowego wniosku, a jedynie wskazał, jakiej dokładnie informacji szuka. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga jest dopuszczalna. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego prezentowany jest pogląd, zgodnie z którym skarga na bezczynność w przedmiocie informacji publicznej nie musi być poprzedzona żadnym środkiem zaskarżenia (v. wyrok NSA z dnia 24 maja 2006 r. sygn. akt l OSK 601/05 LEX nr 236545, postanowienie NSA z dnia 3 października 2007 r. sygn. akt I OSK 1382/07, orzeczenia.nsa.gov.pl). Pogląd ten pozostaje aktualny w obecnym stanie prawnym (v. wyrok NSA z dnia 16 marca 2021 r. sygn. akt III OSK 86/21, orzeczenia.nsa.gov.pl). Skarga na bezczynność ma na celu doprowadzenie do wydania przez organ oczekiwanego przez stronę aktu lub podjęcia określonej czynności. Skarga taka wnoszona jest wówczas, gdy organ wprawdzie prowadzi postępowanie, ale – mimo ustawowego obowiązku – nie kończy go wydaniem stosownego aktu ani nie podejmuje właściwej czynności, której domaga się strona (por. B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, publ. LEX nr 148427 i nr 148280). Dla stwierdzenia bezczynności organu w zakresie wydania stosownego aktu lub podjęcia czynności nie ma znaczenia fakt, z jakich powodów organ zwleka z realizacją wniosku, a w szczególności, czy zwłoka spowodowana jest zawinioną lub też niezawinioną opieszałością organu. Wnioskodawca ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez niego informacje są informacjami publicznymi i powinny być udostępnione w trybie u.d.i.p. Ustawa z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t.j. Dz. U. z 2020 r. poz. 2176), zwana dalej u.d.i.p., służy realizacji konstytucyjnego prawa dostępu do wiedzy na temat funkcjonowania organów władzy publicznej. Używając w art. 2 ust. 1 pojęcia "każdemu", ustawodawca precyzuje zastrzeżone w Konstytucji RP obywatelskie uprawnienie, wskazując, że każdy może z niego skorzystać na określonych w tej ustawie zasadach. Ustawa ta reguluje zasady i tryb dostępu do informacji, mających walor informacji publicznych, wskazuje, w jakich przypadkach dostęp do informacji publicznej podlega ograniczeniu oraz kiedy żądane przez wnioskodawcę informacje nie mogą zostać udostępnione. Oczywiście ustawa znajduje zastosowanie jedynie w sytuacjach, gdy spełniony jest jej zakres podmiotowy i przedmiotowy. Zakres podmiotowy wyznacza wykonywanie zadań publicznych przez adresata wniosku (art. 4 ust. 1 u.d.i.p.), zaś zakres przedmiotowy obejmuje pojęcie "informacji publicznej" (art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p). Zgodnie z brzmieniem art. 4 ust. 1 u.d.i.p. obowiązane do udostępnienia informacji publicznej są władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne, w szczególności: 1) organy władzy publicznej, 2) organy samorządów gospodarczych i zawodowych, 3) podmioty reprezentujące zgodnie z odrębnymi przepisami Skarb Państwa, 4) podmioty reprezentujące państwowe osoby prawne albo osoby prawne samorządu terytorialnego oraz podmioty reprezentujące inne państwowe jednostki organizacyjne albo jednostki organizacyjne samorządu terytorialnego, 5) podmioty reprezentujące inne osoby lub jednostki organizacyjne, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym, oraz osoby prawne, w których Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Stosownie do art. 4 ust. 3 u.d.i.p. obowiązane do udostępniania informacji publicznej są podmioty, o których mowa w ust. 1 i 2, będące w posiadaniu takich informacji. Wójt Gminy jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznej zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 1 u.d.i.p. Pojęcie informacji publicznej ustawodawca określił natomiast w art. 1 ust. 1 i art. 6 u.d.i.p. W myśl tych przepisów, informacją publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 u.d.i.p. Uwzględniając wszystkie aspekty wynikające z treści tych przepisów, należy przyjąć, że informacją publiczną jest każda informacja dotycząca sfery faktów i danych publicznych, a więc każda wiadomość wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów realizujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań publicznych i gospodarowania mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Udostępnieniu podlega informacja publiczna w szczególności o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o majątku, którym dysponują (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. f u.d.i.p.), zasadach funkcjonowania podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1, w tym o trybie działania władz publicznych i ich jednostek organizacyjnych (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. a u.d.i.p.), danych publicznych (art. 6 ust. 1 pkt 4 u.d.i.p.), majątku publicznym (art. 6 ust. 1 pkt 5 u.d.i.p.). W świetle powyższego nie budzi wątpliwości i nie było przez organ kwestionowane, że informacje żądane we wniosku z dnia [...] września 2021 r. stanowią informację publiczną. Dotyczą bowiem wykonywania zadań publicznych. W sytuacji, gdy wniosek dotyczy informacji będącej informacją publiczną, tak jak w niniejszej sprawie, organ ma obowiązek: 1) udostępnić tę informację w formie czynności materialno-technicznej, co winno nastąpić bez zbędnej zwłoki, nie później niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku oraz w sposób i w formie zgodnej z wnioskiem; 2) wydać, na podstawie art. 16 ust. 1 u.d.i.p., decyzję o odmowie jej udostępnienia w razie uznania, że zachodzą podstawy do takiej odmowy, 3) udzielić informacji, o których mowa w art. 13 ust. 2 i art. 14 ust. 2 u.d.i.p., wyjaśniając przyczyny braku możliwości udostępnienia informacji w terminie bądź zgodnie z wnioskiem, przy jednoczesnym wskazaniu, w jakim terminie, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie lub 4) poinformować pisemnie wnioskodawcę, że nie posiada żądanej informacji. W przypadku niepodjęcia przez adresata wniosku takich prawnych form działania, jak wskazane wyżej, strona może zwalczać stan bezczynności w drodze skargi na bezczynność organu w trybie art. 3 § 2 pkt 8 P.p.s.a. Strona ma prawo kwestionowania bezczynności organu zawsze, gdy uznaje, że żądane przez nią informacje są informacjami publicznymi i powinny być jej udzielone w trybie wnioskowym na podstawie przepisów u.d.i.p. Rozpatrując skargę na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpatrzenia punktu 1 i 2 wniosku Sąd stwierdził, na podstawie całokształtu przedstawionych przez strony informacji, że żądane w tych punktach informacje udostępnione zostały przez organ przy piśmie z dnia [...] listopada 2021 r., a zatem już po upływie ustawowego terminu, który minął [...] października 2021 r. Sąd zauważa, że organ w ustawowym terminie, a zatem właśnie [...] października 2021 r., wystosował do wnioskodawcy odpowiedź z informacją, że żądane dane znajdują się na stronie BIP Urzędu Gminy [...]. W sytuacji jednak, gdy w BIP nie było wszystkich wnioskowanych informacji (w tym brak uchwały zmienianej kolejnymi uchwałami, na co zwrócił uwagę wnioskodawca), nadto część była niedostępna ze względów technicznych (brak możliwości pobrania treści uchwał), brak jest możliwości przyjęcia, że żądane informacje udostępnione były w BIP, tak na dzień złożenia wniosku, jak i na dzień udzielenia odpowiedzi [...] października 2021 r. Organ dopiero [...] listopada 2021 r. podał wnioskodawcy linki do żądanych uchwał, co pozwoliło wnioskodawcy odnaleźć żądne w punkcie [...] i [...] informacje. Z tych względów Sąd, wobec udostępnienia żądanych w punkcie [...] i [...] wniosku informacji z uchybieniem ustawowego terminu, stwierdził, że organ dopuścił bezczynności w rozpatrzeniu tych punktów wniosku. W tych okolicznościach nie było podstaw do zobowiązania organu do rozpatrzenia tych punktów wniosku. Skarżący w piśmie procesowym z [...] stycznia 2022 r. potwierdził, że uzyskał żądane w tych punktach informacje publiczne. Jednocześnie Sąd stwierdził, że do dnia rozpoznania niniejszej skargi na bezczynność organ nie udostępnił w pełni informacji żądanych w punkcie [...] ("kopii obowiązujących umów zawartych przez UG [...] związanych z gospodarowaniem odpadami komunalnymi (umowy na odbiór i zagospodarowanie odpadów wszystkich frakcji)" i 4 wniosku ("kopii dokumentacji z przeprowadzonego zamówienia publicznego wyłonienia obecnego operatora na odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych". Choć w odpowiedzi na skargę organ wskazał, że umowa, której wnioskodawca żądał w punkcie [...] wniosku została przesłana do skarżącego w dniu [...].11.2021 r., to jak wynika z całokształtu okoliczności sprawy, w szczególności pisma e-mail wnioskodawcy do organu z [...] i [...] listopada 2021 r., umowa nie została udostępniona. Z przedstawionych przez organ informacji nie wynika też, aby udostępniono "kopię dokumentacji z przeprowadzonego zamówienia publicznego". Sam wynik zamówienia, jak również specyfikacja istotnych warunków zamówienia z jednym załącznikiem nr [...], na co wnioskodawca wskazywał organowi w piśmie z [...] listopada 2021 r., nie pozwala przyjąć, że organ udostępnił informację żądaną w punkcie [...] wniosku. Z tych względów Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia punktu [...] i [...] wniosku z dnia [...] września 2021 r. w terminie 14 dni od dnia doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy. Biorąc pod uwagę całą korespondencję prowadzoną pomiędzy organem a wnioskodawcą Sąd stwierdził, że bezczynność organu w rozpatrzeniu wniosku z dnia [...] września 2021 r. nie miała w tej sprawie charakteru rażącego naruszenia prawa. Organ nie pozostawił wniosku bez odpowiedzi. W pierwszej kolejności skierował wnioskodawcę do strony BIP pozostając w przekonaniu, że żądane informacje znajdują się w urzędowym publikatorze teleinformatycznym. Po tym zaś, gdy wnioskodawca zwrócił uwagę na trudności zarówno w odszukaniu, jak i pozyskaniu treści niektórych dokumentów, organ uzupełnił swoją odpowiedź w odniesieniu do pytania [...] i [...] wniosku. Z akt sprawy nie wynika, aby działania organu nakierowane były na celowe pozbawienie wnioskodawcy dostępu do informacji, w tym dotyczących punktu [...] i [...]. Nieudzielenie żądanych informacji nie daje podstaw, aby bezczynność organu w sprawie niniejszej kwalifikować jako rażącą. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 i pkt 3 w zw. z art. 119 pkt 4 i art. 120 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2022 r. poz. 329), orzekł, jak w punkcie [...] i [...] wyroku. W punkcie [...] wyroku Sąd orzekł na podstawie art. 149 § 1a powołanej ustawy. O zwrocie kosztów postępowania sądowego, jak w punkcie [...] wyroku, Sąd orzekł na podstawie art. 200 powołanej ustawy. Do kosztów tych Sąd zaliczył uiszczony wpis sądowy od skargi w wysokości 100 zł.