II SAB/Wa 789/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Łukasz Krzycki, Sędzia WSA Konrad Łukaszewicz, Sędzia WSA Janusz Walawski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 11 marca 2020 r. sprawy ze skargi M.B. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje Wójta Gminy [...] do rozpoznania wniosku M.B. z dnia [...] sierpnia 2019 r. w zakresie pkt 3 w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, 3. oddala skargę w pozostałym zakresie, 4. zasądza od Wójta Gminy [...] na rzecz skarżącej M.B. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. M.B., w formie elektronicznej, w dniu [...] sierpnia 2019 r. skierowała do Urzędu Gminy [...] wniosek o udostępnienie informacji publicznej w zakresie: skanu wniosku Stowarzyszenia [...] z dnia [...] czerwca 2019 r. oraz skanu udzielonej odpowiedzi; skanu obustronnego faktury za wyjazd do [...] w 2019 r., który dofinansował Wójt Gminy [...] z pieniędzy przeznaczonych na profilaktykę i przeciwdziałaniu alkoholizmowi; skanu listy uczestników wyjazdu do [...] w 2019 r. zawierającej imię, nazwisko i miejscowość. Wójt Gminy [...], w formie elektronicznej, w dniu [...] września 2019 r. udzielił wnioskodawczyni następującej odpowiedzi wskazując, że: Ad. 1. Wniosek o którym mowa został wykonany w taki sposób, że od dnia 1 lipca 2019 r. forum jest modernizowane i usuwane są wpisy, które zgodnie z wnioskiem mogą budzić kontrowersje. Ad. 2. Skan faktury w załączeniu. Ad. 3. Przekazywanie i udostępnienia dokumentów z treści których można czerpać informacje o stanie zdrowia osób i ich identyfikować jest nielegalne. Pomijając aspekty prawne chęć posiadania takiej wiedzy jest wysoce niemoralna. W przypadku ponowienia podobnych pytać będziemy zmuszeni powiadomić Urząd ds. ochrony danych osobowych. M.B. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie jej wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarżąca w skardze zarzuciła organowi naruszenie następujących przepisów; art. 61 ust. 1 Konstytucji RP, w zakresie, w jakim przepis ten stanowi normatywną gwarancję prawa do informacji publicznej, poprzez nieuprawnione ograniczenie tego prawa; art. 13 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2019 r. poz. 1429) w zakresie, w jakim przepis ten stanowi o tym, że udostępnienie informacji na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, poprzez brak udostępnienia informacji publicznej we wskazanym terminie; art. 1 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w zakresie w jakim przepis ten stanowi o tym, że informacja publiczną jest każda informacja o sprawach publicznych, poprzez niezasadne uznanie, iż przedmiotem wniosku nie jest udostępnienie informacji publicznej; art. 5 ust. 2 w zw. z art. 16 ust. 1 powyżej powołanej ustawy, w zakresie w jakim przepis ten przewiduje, iż odmowa udostępnienia informacji publicznej, w tym celu ochrony prywatności osoby fizycznej, następuje w drodze decyzji administracyjnej, poprzez niewydanie decyzji administracyjnej, a tym samym uniemożliwienie skorzystania z konstytucyjnego prawa do sądu w postaci złożenia odwołania do organu wyższego stopnia. Skarżąca podnosząc powyższe zarzuty wniosła o: zobowiązanie podmiotu skarżącego do wydania decyzji administracyjnej odmawiającej udostępnienia informacji publicznej wnioskowanej we wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r.; orzeczenie, iż bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa; wymierzenie organowi grzywny; zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów postępowania. Wójt Gminy [...] w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko przedstawione skarżącej w dniu [...] września 2019 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Zgodnie z art. 3 § 2 pkt 8 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a. Uwzględniając skargę na bezczynność sąd, o czym stanowi art. 149 § 1 p.p.s.a., zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności (pkt 1); zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa (pkt 2); stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania (pkt 3). Jednocześnie, co wynika z art. 149 § 1a p.p.s.a., sąd stwierdza, czy bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa. W orzecznictwie i doktrynie przyjmuje się, że bezczynność organu administracji publicznej zachodzi wówczas, gdy w prawnie określonym terminie wymieniony organ nie podejmie żadnych czynności w sprawie lub gdy wprawdzie prowadził postępowanie w sprawie, jednakże – mimo istnienia ustawowego obowiązku – nie zakończył go wydaniem stosownego aktu lub nie podjął czynności (T. Woś (w:) T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Postępowanie..., 2010, s. 70). W sprawie niniejszej ocenie podlegało, czy organ, do którego strona skarżąca zwróciła się z wnioskiem o udzielenie informacji publicznej, dopuścił się bezczynności. Niekwestionowane jest, że wnioskowana informacja stanowiła informację publiczną, a Wójt Gminy [...], jako organ administracji publicznej, zobowiązany był do jej udzielenia w myśl przepisów o dostępie do informacji publicznej. W myśl art. 13 ust. 1 u.d.i.p., udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem ust. 2 i art. 15 ust. 2. Biorąc zatem pod uwagę okoliczności faktyczne niniejszej sprawy, stwierdzić należy, że wniosek skarżącej wpłynął do organu w dniu [...] sierpnia 2019 r. Poza sporem w niniejszej sprawie jest, że żądane przez skarżącą informacje w zakresie pkt 1 i 2 wniosku udzielone zostały w dniu [...] września 2019 r. Bezsprzecznie zatem organ przekroczył termin do udostępnienia wnioskowanej informacji. Natomiast w zakresie pkt 3 wniosku organ nie udostępnił żądanej informacji publicznej. Przypomnieć należy, że rozpoznanie wniosku o udostępnienie informacji w trybie u.d.i.p. polega w istocie na ocenie, czy informacja objęta wnioskiem ma charakter informacji publicznej oraz czy zachodzą okoliczności ograniczające dostęp do informacji publicznej w rozumieniu u.d.i.p. Tylko w sytuacji, w której informacja nie ma charakteru informacji publicznej, załatwienie sprawy polegać może na pisemnym poinformowaniu wnioskodawcy o takim stanowisku. W przeciwnym razie załatwienie sprawy z wniosku o udostępnienie informacji publicznej może polegać na jej udostępnieniu bądź może nastąpić w sposób przewidziany w art. 16 u.d.i.p. Zgodnie z art. 16 ust. 1 u.d.i.p. odmowa udostępnienia informacji publicznej oraz umorzenie postępowania o udostępnienie informacji w przypadku określonym w art. 14 ust. 2 przez organ władzy publicznej następują w drodze decyzji. Przepis ten stosuje się odpowiednio do podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji, które nie są organami władzy publicznej (art. 17 ust. 1 u.d.i.p.), z czym mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W konsekwencji należało uznać, że skoro żądanie zawarte w pkt 3 wniosku dotyczyło udostępnienia informacji publicznej i jako taki powinien być załatwiony w drodze decyzji. Forma decyzji administracyjnej, jak wynika z treści art. 16 ust. 1 u.d.i.p., jest zarezerwowana wyłącznie dla odmowy udostępnienia informacji publicznej, której charakter został przesądzony w toku postępowania. Zatem, jeżeli żądanie dotyczy informacji publicznej, organ powinien odmówić jej udostępnienia w formie decyzji. zwykłym pismem. Zastosowanie w takim wypadku formy decyzji stanowi o wydaniu decyzji bez podstawy prawnej, co skutkuje jej nieważnością z mocy Sąd uznał, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Rażące naruszenie prawa jest, jak stwierdził NSA w wyroku z 17.11.2015 r. sygn.. akt II OSK 652/15, kwalifikowaną postacią naruszenia prawa i jako takie powinno być interpretowane ściśle. Sąd stwierdza rażące naruszenie prawa, gdy wystąpią szczególne okoliczności uzasadniające przyjęcie takiego stanowiska. Zgodnie ze słownikowym znaczeniem tego sformułowania za działanie "rażące" należałoby uznać działanie bezsporne, ponad miarę, niewątpliwe, wyraźne oraz oczywiste. Nie każde zatem naruszenie prawa wskutek prowadzenia postępowania w sposób przewlekły będzie naruszeniem rażącym. Ocena jednak, czy mamy do czynienia z naruszeniem rażącym, powinna być dokonywana w powiązaniu z okolicznościami danej sprawy, rozpatrywanej indywidualnie, wyznaczonej przez wiele elementów zmiennych. Przekładając powyższe rozważania na stan niniejszej sprawy stwierdzić trzeba, że organ udzielił odpowiedzi na żądania zawarte w przedmiotowym wniosku. Jednakże rozpatrzenie wniosku w zakresie jego pkt 3 było wadliwe. Nie sposób zatem uznać, że działanie organu nacechowane było złą wolą, bądź przypisać organowi lekceważący stosunek do norm prawa. Sąd uznał, że bezczynność w niniejszym przypadku nie miała miejscaz rażącym naruszeniem prawa, o czym orzeczono w punkcie 2 wyroku na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. W świetle przepisu art. 149 § 2 p.p.s.a. orzeczenie przez Sąd (z urzędu lub na wniosek) o wymierzeniu organowi grzywny ma charakter fakultatywny. W ocenie Sądu, wymierzenie organowi grzywny nie było celowe, zwłaszcza przy niestwierdzeniu rażącego naruszenia prawa. O charakterze prewencyjnym dolegliwości finansowej grzywny można mówić wówczas, gdyby organ w sposób uporczywy i niejednokrotny dopuścił się przewlekłości, bądź bezczynności postępowań, a tego Sąd nie stwierdził. Nadto Sąd zauważa, iż skarżąca nie składała wniosku w tym zakresie. O zwrocie kosztów postępowania, obejmujących uiszczony wpis sądowy orzeczono na podstawie art. 200 i art. 205 § 1 p.p.s.a., w punkcie 4 wyroku.