II SAB/Wa 804/21
WyrokWSA w Warszawie2022-02-23
Skład orzekający: Andrzej Góraj, Ewa Marcinkowska, Sławomir Fularski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dane osobowe autorów zadań konkursowych i ekspertów recenzujących te zadania, którzy zawarli z organem umowy cywilnoprawne, stanowią informację publiczną, a jeśli tak, czy ich udostępnienie podlega ograniczeniu ze względu na prawo do prywatności?Ratio decidendi
Informacje o imionach i nazwiskach autorów zadań konkursowych i ekspertów recenzujących te zadania, ich kompetencjach, stopniach awansu zawodowego, stażu pracy, publikacjach oraz stopniach naukowych, stanowią informację publiczną, ponieważ dotyczą sfery publicznej związanej z funkcjonowaniem jednostki samorządowej i wykonywaniem przez nią zadań publicznych. Prawo do prywatności tych osób nie stanowi podstawy do odmowy udostępnienia tych informacji, gdyż nie dotyczą one sfery prywatnej, osobistej czy intymnej, a jedynie ich kompetencji i przygotowania zawodowego do pełnionej funkcji publicznej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o udostępnienie informacji publicznej dotyczącej autorów i recenzentów zadań konkursowych, ich kompetencji i dorobku. Organ udzielił częściowej odpowiedzi, odmawiając udostępnienia danych osobowych autorów i recenzentów, uznając je za niebędące informacją publiczną. Skarżący wniósł skargę na bezczynność organu. WSA w pierwszej instancji uznał skargę za zasadną i zobowiązał organ do rozpatrzenia wniosku. NSA uchylił wyrok WSA, wskazując na potrzebę ponownego zbadania, czy wnioskowane informacje stanowią informację publiczną i czy nie podlegają ograniczeniu ze względu na prywatność. WSA po ponownym rozpoznaniu sprawy uznał skargę za zasadną, zobowiązując organ do rozpatrzenia wniosku.Rozstrzygnięcie
Zobowiązanie Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli do rozpatrzenia wniosku o udostępnienie informacji publicznej w terminie 14 dni, stwierdzenie, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, oraz zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Góraj, Sędzia WSA Ewa Marcinkowska, Sędzia WSA Sławomir Fularski (spr.), po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 23 lutego 2022 r. sprawy ze skargi M. R. na bezczynność [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] w przedmiocie rozpatrzenia pkt 3 wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej 1. zobowiązuje [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] do rozpatrzenia pkt 3 wniosku M. R. z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy; 2. stwierdza, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; 3. zasądza od [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] na rzecz M. R. kwotę 597 (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
M. R. (dalej też jako "wnioskodawca" lub "skarżący") wnioskiem z [...] kwietnia 2018 r. zwrócił się do [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] (dalej też jako "organ", "Centrum" lub "[...]SCDN") z wnioskiem
o udostępnienie:
1) procedury przygotowywania zadań do etapu wojewódzkiego konkursu wiedzy
o społeczeństwie dla uczniów gimnazjów województwa [...] w roku szkolnym 2017/2018, przyjętej przez [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...],
2) informacji czy autorzy zadań i eksperci, którzy dokonywali recenzji zadań na potrzeby etapu wojewódzkiego konkursu pobierali z tego tytułu wynagrodzenie oraz czy zobowiązali się na piśmie do nieujawniania treści tych zadań,
3) informacji o autorach i ekspertach recenzujących zadania na potrzeby konkursu wiedzy o społeczeństwie (ich imiona, nazwiska, kompetencje; w przypadku osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych wymienionych w ustawie o systemie oświaty, stopień awansu zawodowego i rok jego uzyskania, staż pracy jako nauczyciela przedmiotu wiedza o społeczeństwie, wykaz publikacji; w przypadku pracowników naukowych stopień naukowy i rok uzyskania; w przypadku osób nie będących nauczycielami ani pracownikami naukowymi – informacje świadczące o ich kompetencjach w zakresie wiedzy o społeczeństwie).
Dyrektor [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli
w [...] w dniu [...] kwietnia 2018 r. przesłał skarżącemu (pocztą elektroniczną) "Procedurę tworzenia programu merytorycznego i arkuszy zadań konkursów przedmiotowych na etapie szkolnym, rejonowym i wojewódzkim". Organ wyjaśnił, że
z autorami i recenzentami materiałów konkursowych (arkusze zadań i modele odpowiedzi) zostały zawarte umowy o dzieło lub umowy zlecenia określające wynagrodzenie za wykonanie określonych zadań. W umowach autorzy zadań (recenzenci) zobowiązali się do nieujawniania osobom nieuprawnionym informacji
i materiałów przygotowanych na konkurs przedmiotowy oraz oświadczyli, że w danym roku nie będą przygotowywać uczniów do określonego konkursu przedmiotowego. Zdaniem [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] dane osobowe autorów zadań i recenzentów (ich dorobek naukowy, życiorys zawodowy) nie stanowią informacji publicznej.
M. R. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność w rozpoznaniu wniosku o udostępnienie informacji publicznej, podkreślając, że oprócz pisma z [...] kwietnia 2018 r. nie otrzymał innej korespondencji na zadane pytania, "w szczególności odnoszącej się w sposób adekwatny do treści wniosku", nie otrzymał również odpowiedzi na ponaglenie.
[...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...]
w odpowiedzi na skargę stwierdziło, że sporne informacje dotyczą osób zatrudnionych na podstawie umów cywilnoprawnych, które nie pełnią funkcji publicznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z 5 listopada 2018 r., sygn. akt II SAB/Wa 324/18 po rozpoznaniu sprawy ze skargi M. R. na bezczynność [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] w przedmiocie rozpatrzenia punktu 3 wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w punkcie pierwszym zobowiązał [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] do rozpatrzenia punktu 3 wniosku w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy, w punkcie drugim stwierdził, że bezczynność organu nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa, w punkcie trzecim zasądził na rzecz skarżącego zwrot kosztów postępowania.
W uzasadnieniu wyroku Sąd stwierdził, że skarga jest uzasadniona. Zdaniem Sądu autorzy (recenzenci) pytań w konkursie organizowanym przez [...]SDN pełnią funkcję publiczną. W orzecznictwie i w doktrynie przyjmuje się bowiem zazwyczaj, że za osobę pełniącą funkcję publiczną należy uznać każdego, kto pełni funkcję w organach władzy publicznej lub też w strukturach osób prawnych i jednostek organizacyjnych nieposiadających osobowości prawnej, jeżeli tylko funkcja ta ma związek
z dysponowaniem majątkiem państwowym lub samorządowym albo zarządzaniem sprawami związanymi z wykonywaniem zadań władzy publicznej, a także inne podmioty, które tę władzę realizują lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. Nawet osoby fizyczne niewchodzące w skład aparatu państwa, w pewnych warunkach powinny być traktowane jako osoby pełniące funkcje publiczne. Jednocześnie Sąd podkreślił, że nie każda informacja o działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne podlega udostępnieniu. Ta kwestia podlegać jednak będzie ocenie organu, który w przypadku uznania, że sporna informacja nie podlega udostępnieniu ze względu na prawo do prywatności autorów (recenzentów) pytań, powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 2 ustawy z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej, Dz. U. z 2018 r., poz. 1330, dalej też jako "u.d.i.p." ). Uznając więc, że doszło do bezczynności w zakresie rozpoznania punktu trzeciego wniosku o udostępnienie informacji publicznej, Sąd zobowiązał organ do rozpatrzenia punktu 3 wniosku
o udostępnienie informacji publicznej, stwierdzając jednocześnie, że bezczynność organu nie była rażąca, bowiem podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącego.
W wyniku wniesienia przez [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z 24 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1015/21 uchylił zaskarżony wyrok i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie.
W uzasadnieniu wyroku Naczelny Sąd Administracyjny zwrócił uwagę, że Sąd I instancji przyjmując, że wnioskowana do udostępnienia informacja ma charakter informacji publicznej, w żadnym miejscu nie wskazał, a zwłaszcza nie przesądził, że informacja ta w realiach niniejszej sprawy podlega udostępnieniu. Sąd I instancji wyraźnie podkreślił, że nie każda informacja publiczna podlega udostępnieniu przypominając, że "Według art. 5 ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej, prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji
o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji,
w tym o warunkach powierzenia i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa. Z przepisu tego wynika, że prawo do prywatności osób pełniących funkcje publiczne nie podlega ochronie w zakresie dotyczącym informacji mających związek z pełnieniem tych funkcji" jednocześnie stwierdzając, że "ta kwestia podlegać jednak będzie ocenie organu, który w przypadku uznania, że sporna informacja nie podlega udostępnieniu ze względu na prawo do prywatności autorów (recenzentów) pytań, powinien wydać decyzję
o odmowie udostępnienia informacji publicznej (art. 5 ust. 2 ustawy)". W świetle powyższego stanowiska Sądu I instancji zarzuty naruszenia prawa materialnego koncentrujące się na wskazaniu, że Sąd I instancji "dokonał błędnej, względnie dowolnej wykładni i w konsekwencji niewłaściwego zastosowania przepisów prawa materialnego uznając, że dane osobowe osób fizycznych, które zawarły z organem umowy cywilnoprawne, podlegają udostępnieniu, ze względu na to, że nie podlegają ochronie przewidzianej w art. 1 ust. 1 w zw. z art. 3, art. 6 ust. 1 i ust. 2 oraz art. 7 pkt 2, pkt 4, pkt 5, pkt 6, art. 23 ust. 1 pkt oraz art. 26 ust. 1 pkt 1 i ust. 2 ustawy o ochronie danych osobowych", nie mogły odnieść skutku. Sąd I instancji w żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonego wyroku nie stwierdził bowiem, że "dane osobowe osób fizycznych, które zawarły z organem umowy cywilnoprawne, podlegają udostępnieniu" wyraźnie zobowiązując organ do zbadania tej kwestii w toku ponownego rozpatrywania wniosku skarżącego. W żadnym miejscu uzasadnienia zaskarżonego wyroku Sąd I instancji nie stwierdził również, że "art. 5 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej nie wprowadza jako przesłanki ograniczenia prawa do informacji, podnoszonej przez organ ochrony danych osobowych, a więc relacje między prawem do informacji oraz prywatnością osoby fizycznej, a co za tym idzie z danymi osobowymi znajdującymi się w tej sferze, będą określane tylko na podstawie art. 5 ust. 2 ustawy
o dostępie do informacji publicznej", "udostępnienie danych osobowych autorów zadań konkursów przedmiotowych organizowanych przez Centrum w postaci imion i nazwisk, kompetencji, stopnia awansu zawodowego, stażu pracy, listy publikacji naukowych nie narusza ich prawa do prywatności, albowiem dane te wiążą się z ich działalnością publiczną i nie podlegają ochronie" i w konsekwencji nie "nakazał udostępnienia ich danych osobowych", jak również nie wyraził stanowiska, że brak podstaw do zastosowania wobec "autorów zadań konkursowych (...) pełnej ochrony ich prywatności przewidzianej w art. 5 ust. 1 i ust. 2 ustawy o dostępie do informacji publicznej". Sąd I instancji w ogóle nie wyrażał stanowiska w kwestii relacji unormowań zawartych w art. 5 ust. 1 u.d.i.p. i art. 5 ust. 2 u.d.i.p. i nie było to postępowanie wadliwe, skoro rozpoznawał sprawę bezczynności organu, której istota sprowadzała się wyłącznie do zbadania, czy wnioskowana informacja miała charakter informacji publicznej, a w konsekwencji w jaki sposób implikowała zachowanie organu w odpowiedzi na złożony wniosek. W powyższym zatem zakresie zarzuty naruszenia wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów prawa materialnego okazały się zarzutami bezpodstawnymi.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że zasadny okazał się zarzut błędnej wykładni pojęcia informacji publicznej w rozumieniu art. 61 ust. 1 i ust. 3 Konstytucji RP w zw. z art. 1 ust. 1, art. 6 ust. 1 u.d.i.p. Dokonując wykładni ustawowego pojęcia informacji publicznej Sąd I instancji stwierdził, że "Pod pojęciem informacji publicznej należy rozumieć wszystkie fakty dotyczące działalności publicznej zarówno organów władzy publicznej, jak i samorządów gospodarczych i zawodowych oraz osób
i jednostek organizacyjnych w zakresie wykonywania zadań władzy publicznej oraz gospodarowania mieniem publicznym. Informację publiczną stanowi wszystko to, co wiąże się bezpośrednio z funkcjonowaniem, działalnością podmiotów, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, w ramach przypisanych im zadań i kompetencji. Inaczej mówiąc, informacją publiczną są wiadomości, obojętnie przez kogo wytworzone, które podmiot zobowiązany do ich udostępnienia posiada
i które wykorzystuje do załatwienia sprawy publicznej". W ocenie Sądu, skoro autorzy (recenzenci) pytań w konkursie organizowanym przez Centrum pełnią funkcję publiczną, to informacja o tych osobach w zakresie wskazanym we wniosku skarżącego jest informacją publiczną. Za osoby pełniące funkcje publiczne Sąd I instancji uznał podmioty, które realizują władzę publiczną, wykonują zadania publiczne lub gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa. W ocenie Sądu funkcja publiczna to funkcja związana z uprawnieniami i obowiązkami w zakresie realizacji zadań o znaczeniu publicznym, przy czym "chodzi tu o zadania polegające na podejmowaniu działań mających wpływ na sytuację prawną innych osób lub łącze się co najmniej z przygotowywaniem szeroko rozumianych decyzji dotyczących innych podmiotów. Poza zakresem zadań publicznych pozostają zatem działania, które mają charakter usługowy lub techniczny". W istocie zatem konkluzja stanowiska Sądu I instancji sprowadza się do stwierdzenia, że informacja dotycząca osoby pełniącej funkcję publiczną jest z tego właśnie powodu (pełnienia funkcji publicznej) informacją publiczną. Prowadziłoby to do wniosku, że wszelkie informacje dotyczące osób pełniących funkcje publiczne są informacjami publicznymi. Taka zaś bezwarunkowa teza nie znajduje oparcia w normach prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że w skardze kasacyjnej nie podniesiono zarzutu błędnej wykładni ustawowego pojęcia "osoby pełniącej funkcje publiczne", stąd nie ma podstaw do oceny w tym zakresie stanowiska Sądu I instancji. W związku
z treścią zarzutu skargi kasacyjnej możliwe jest jednak wykazanie nieprawidłowości generalnego poglądu, że informacja dotycząca osoby pełniącej funkcję publiczną jest
z tego właśnie powodu (pełnienia funkcji publicznej) informacją publiczną. O tym, czy określona informacja stanowi informację publiczną decyduje treść i charakter tej informacji, a nie wyłącznie charakter podmiotu, którego informacja dotyczy. Sprawowanie funkcji publicznej nie przesądza automatycznie, że wszelkie informacje dotyczące osoby sprawującej tę funkcję mogą być uznane za informację publiczną. Niezależnie od uznania, że autorzy pytań sprawują funkcję publiczną (co w związku
z zarzutami skargi pozostawało poza kontrolą NSA w niniejszej sprawie), Sąd powinien był jednocześnie ustalić i wyjaśnić, czy informacja o imionach i nazwiskach autorów
i ekspertów recenzujących zadania na potrzeby konkursów organizowanych przez [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...], kompetencjach tych osób, stopniach ich awansu zasadowego i latach ich uzyskania, stażu pracy jako nauczyciela przedmiotu wiedza o społeczeństwie, wykazach ich publikacji, stopniach naukowych i latach ich uzyskania, stanowi informację publiczną, tj. czy jest informacją o takiej aktywności [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...], która bezpośrednio ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Tymczasem bez tego rodzaju ustaleń, Sąd uznał zarzut pozostawania przez organ w bezczynności w udostępnieniu informacji publicznej, wskazując, że bezczynność zachodzi, gdy organ błędnie informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej. Stwierdzenie bezczynności zostało więc oparte na uznaniu, że objęta punktem trzecim wniosku informacja stanowi informację publiczną, dotyczy bowiem informacji o osobach sprawujących funkcję publiczną. Jakkolwiek Sąd I instancji zauważył, że wskazane w art. 5 ust. 2 u.d.i.p. ograniczenie ze względu na prywatność nie dotyczy informacji (mających związek z pełnieniem funkcji publicznych) o osobach pełniących funkcje publiczne, to jednocześnie stwierdził, że w przypadku uznania, że sporna informacja nie podlega udostępnieniu ze względu na prawo do prywatności autorów pytań, organ powinien wydać decyzję o odmowie udostępnienia informacji publicznej. Z tego zaś stwierdzenia wynika, że Sąd I instancji dopuścił możliwość oceny prawa do prywatności, jako podstawy do ograniczenia dostępu do informacji publicznej, w sytuacji, w której uznał, że informacja dotyczy osób sprawujących funkcje publiczne. W świetle argumentacji przedstawionej przez Sąd I instancji stanowisko, że organ w zakresie rozpatrzenia punktu 3 wniosku o udostępnienie informacji publicznej dopuścił się bezczynności było nieprawidłowe. Kwestia ta wymaga ponownego zbadania w kierunku wyżej wskazanym.
Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że skuteczność zarzutu dokonania wadliwej wykładni prawa materialnego we wskazanym wyżej zakresie przesądziła również o trafności zarzutów naruszenia przepisów postępowania. Zarzuty te – jak wyżej wskazano – stanowiły bezpośrednią konsekwencję zarzutów naruszenia prawa materialnego, a sprowadzały się do zakwestionowania podstaw do stwierdzenia bezczynności i zobowiązania organu do rozpatrzenia punktu 3 wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, co na tym etapie postępowania było stanowiskiem trafnym (z zastrzeżeniem wszelkich uwag dotyczących konstrukcji zarzutów naruszenia przepisów postępowania analogicznych do prezentowanych
w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego uwag dotyczących konstrukcji zarzutów naruszenia prawa materialnego).
Ponownie rozpoznając sprawę, Wojewódzki Sąd Administracyjny
w Warszawie zważył co następuje:
skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137, z późn. zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości m.in. przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Stosownie do art. 3 § 2 pkt 8 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325), dalej: "p.p.s.a.", kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach ze skarg na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organów określonych w pkt 1 - 4a. Celem skargi na bezczynność jest zwalczanie zwłoki w załatwieniu sprawy.
Stosownie do art. 149 § 1 p.p.s.a., sąd, uwzględniając skargę na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organy w sprawach określonych w art. 3 § 2 pkt 1-4: (1) zobowiązuje organ do wydania w określonym terminie aktu, interpretacji albo do dokonania czynności, (2) zobowiązuje organ do stwierdzenia albo uznania uprawnienia lub obowiązku wynikających z przepisów prawa, (3) stwierdza, że organ dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania. Jednocześnie sąd stwierdza, czy bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ miały miejsce z rażącym naruszeniem prawa (§ 1a). Sąd w przypadku, o którym mowa w § 1 pkt 1 i 2, może ponadto orzec o istnieniu lub nieistnieniu uprawnienia lub obowiązku, jeżeli pozwala na to charakter sprawy oraz niebudzące uzasadnionych wątpliwości okoliczności jej stanu faktycznego i prawnego (§ 1b). W myśl art. 149 § 2 p.p.s.a., sąd, w przypadku, o którym mowa w § 1, może ponadto orzec z urzędu albo na wniosek strony o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 lub przyznać od organu na rzecz skarżącego sumę pieniężną do wysokości połowy kwoty określonej w art. 154 § 6.
Zgodnie zaś z art. 119 pkt 4 p.p.s.a., sprawa może być rozpoznana w trybie uproszczonym, jeżeli przedmiotem skargi jest bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania, przy czym zgoda stron na rozpatrzenie skargi w trybie uproszczonym nie jest wymagana. Z uwagi na to, że przedmiotem złożonej skargi jest bezczynność organu - Sąd rozpoznał skargę w trybie uproszczonym na posiedzeniu niejawnym w składzie trzech sędziów.
W pierwszej kolejności należy wskazać, że w niniejszej sprawie Sąd orzekający działa w warunkach związania oceną prawną dokonaną w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 24 września 2021 r., w sprawie o sygn. akt III OSK 1015/21, który uchylił zaskarżony wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 5 listopada 2018 r. sygn. akt II SA/Wa 324/18 i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Zgodnie bowiem z art. 190 p.p.s.a. sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Przywołana norma prawna w zdaniu pierwszym wskazuje wprost na ograniczenie swobody sądu pierwszej instancji przy wydawaniu nowego orzeczenia, po wyroku NSA przekazującym mu sprawę do ponownego rozpoznania. Nadto zgodnie z regulacją zawartą w zdaniu drugim art. 190 p.p.s.a. - skargi kasacyjnej od orzeczenia wydanego po ponownym rozpoznaniu sprawy nie można oprzeć na podstawach sprzecznych z wykładnią prawa ustaloną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny. Jak podkreśla się w judykaturze "w tym sensie wykładnia prawa, o której mowa w zdaniu pierwszym art. 190 p.p.s.a., wiąże nie tylko sąd pierwszej instancji i kasatora, ale także Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznający skargę kasacyjną od wyroku wydanego w tej sprawie po ponownym jej rozpoznaniu" (por. wyrok NSA z 25 marca 2009 r., sygn. akt. II GSK 830/08). Użyte w art. 190 p.p.s.a. pojęcie "wykładni prawa" należy rozumieć jako wyjaśnienie znaczenia przepisów prawa. Sąd pierwszej instancji rozpoznający sprawę ponownie nie może zatem dokonać odmiennej interpretacji przepisów niż interpretacja wynikająca z orzeczenia wydanego w wyniku rozpoznania skargi kasacyjnej, nie może też ocenić prawidłowości rozstrzygnięcia sądu odwoławczego. Jak akcentuje się
w orzecznictwie sądowym, istnienie możliwości oceny przez sąd pierwszej instancji orzeczenia sądu instancji wyższej stanowiłoby bowiem zaprzeczenie zasady dwuinstancyjności i zasad ustrojowych, wynikających z art. 176 Konstytucji RP oraz przepisów ustrojowych - art. 3 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - ustawy Prawo
o ustroju sądów administracyjnych.
Przenosząc te rozważania na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że nie miała miejsca żadna z okoliczności, pozwalająca Sądowi przy ponownym rozpoznaniu sprawy na odstąpienie od oceny prawnej wyrażonej w wyroku NSA
z 24 września 2021 r. i dlatego Sąd obowiązany jest orzekać w warunkach związania wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny.
W rozpoznawanej sprawie skarżący zarzucił [...] Samorządowemu Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] bezczynność w rozpoznaniu pkt 3 jego wniosku z [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej, w którym wniósł o udostępnienie imion i nazwisk oraz dorobku naukowego (kompetencji) autorów zadań na wojewódzki konkurs wiedzy o społeczeństwie oraz ekspertów recenzujących te zadania.
Z bezczynnością w sprawie dotyczącej udzielenia informacji publicznej będziemy mieli do czynienia wówczas, gdy żądaniem wniosku jest objęta informacja mająca walor informacji publicznej, a podmiot zobowiązany do udzielenia informacji publicznej
i będący w posiadaniu żądanej informacji, nie udziela tej informacji (art. 1 ust. 1 u.d.i.p.), nie wydaje decyzji o odmowie jej udostępnienia (art. 16 ust. 1 u.d.i.p.), ewentualnie nie informuje wnioskodawcy, że w danej sprawie przysługuje inny tryb dostępu do informacji publicznej (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.).
Nie budzi wątpliwości, że [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] jako wojewódzka samorządowa jednostka organizacyjna prowadzona przez samorząd województwa [...] jest podmiotem, który wykonuje zadania publiczne w zakresie doskonalenia nauczycieli (§ 1 statutu [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli stanowiącym załącznik do uchwały nr [...] Sejmiku Województwa [...] z [...] kwietnia 2013 r.).
Istota sporu w rozpoznawanej sprawie sprowadza się zaś do oceny, czy informacje o autorach (recenzentach) pytań na konkurs wiedzy o społeczeństwie dla uczniów gimnazjów województwa [...] w roku szkolnym 2017/2018 (etap wojewódzki) w zakresie określonym we wniosku są informacją publiczną i podlegają udostępnieniu w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej.
Jak wskazał Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku 24 września 2021 r. sygn. akt III OSK 1015/21 zakres prawa do informacji publicznej został określony
w Konstytucji RP poprzez wskazanie przedmiotu informacji publicznej oraz form dostępu do tej informacji. Przedmiot informacji publicznej określa art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wskazujący czego dotyczy informacja publiczna, a formy dostępu do tej informacji wskazuje art. 61 ust. 2 Konstytucji RP. Przepis art. 61 ust. 1 Konstytucji RP wiąże pojęcie "prawa do uzyskiwania informacji" z działalnością podmiotów wskazanych w Konstytucji, a nie wyłącznie z samymi podmiotami, w oderwaniu od wykonywanej przez nie działalności. Zgodnie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP "prawo do uzyskiwania informacji" to prawo do informacji o "działalności organów władzy publicznej oraz osób pełniących funkcje publiczne", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów władzy publicznej oraz o działalności osób pełniących funkcje publiczne. Ponadto prawo to obejmuje również uzyskiwanie informacji "o działalności organów samorządu gospodarczego i zawodowego, a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa", co oznacza, że jest to prawo do informacji o działalności organów samorządu gospodarczego
i zawodowego oraz prawo do informacji o działalności innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej
i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Z kolei art. 61 ust. 2 Konstytucji RP nie wskazuje czego dotyczy informacja publiczna, lecz określa formy dostępu do niej stanowiąc, że "Prawo do uzyskiwania informacji obejmuje dostęp do dokumentów oraz wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów, z możliwością rejestracji dźwięku lub obrazu". Przepis ten odczytywany łącznie z art. 61 ust. 1 Konstytucji RP nie modyfikuje przedmiotu informacji publicznej, a prowadzi do wniosku, że zarówno dostęp do dokumentów, jak i wstęp na posiedzenia kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów są formami uzyskiwania informacji o działalności podmiotów wskazanych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP.
Dla określenia wyznaczonego konstytucyjnie zakresu prawa do informacji istotne jest zatem ustalenie rozumienia pojęcia "działalności" organów władzy publicznej, osób pełniących funkcje publiczne, organów samorządu gospodarczego i zawodowego,
a także innych osób oraz jednostek organizacyjnych w zakresie, w jakim wykonują one zadania władzy publicznej i gospodarują mieniem komunalnym lub majątkiem Skarbu Państwa.
Rezultaty wykładni językowej, celowościowej i systemowej art. 61 ust. 1 i 2 Konstytucji RP prowadzą do wniosku, że prawo do informacji publicznej to prawo do informacji o działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP, tj. o takiej aktywności tych podmiotów, która ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych organów.
Charakter prawa podmiotowego do informacji publicznej jako prawa, z którego wynika roszczenie o ściśle określone zachowanie Państwa, a nie roszczenie
o nieingerencję w sferę uprzednio przyznanego lub uznanego stanu prawnego potwierdzają unormowania u.d.i.p., a w szczególności jej art. 3, który precyzuje przedmiot roszczenia o udostępnienie takiej informacji. W świetle tej regulacji ustawowej roszczenie o udostępnienie informacji publicznej może przybrać postać roszczenia o uzyskanie informacji publicznej, roszczenia o wgląd do dokumentów urzędowych oraz roszczenia o dostęp do posiedzeń kolegialnych organów władzy publicznej pochodzących z powszechnych wyborów.
Prawo dostępu do informacji publicznej w polskim porządku prawnym jest ponadto publicznym prawem podmiotowym wykreowanym przez prawodawcę. Nie jest to prawo, które prawodawca wyłącznie deklaruje w porządku prawnym. Nie tylko charakter tego prawa, ale i jego zaistnienie są bowiem ściśle związane z organizacją
i funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej. Dopiero powstanie takiej wspólnoty rodzi potrzebę – jeżeli ma ona odpowiadać standardom demokratycznego państwa prawnego – wyposażania jednostki w prawo dostępu do informacji o sprawach związanych z tą wspólnotą. Prawo to nie wynika z istoty ludzkiej natury i ma sens jedynie w kontekście relacji pomiędzy jednostkami tworzącymi wspólnotę publicznoprawną a tą wspólnotą.
Tak skonstruowane w polskim porządku prawnym prawo dostępu do informacji publicznej – jako prawo o treści pozytywnej i wykreowane przez prawodawcę, a nie zadeklarowane - nie pozwala traktować go jako prawa nadrzędnego w stosunku do innych praw podmiotowych. Jak podkreślił Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 20 marca 2006 r., K 17/05 "prawo dostępu do informacji nie ma charakteru bezwzględnego, a jego granice wyznaczone są m.in. przez konieczność respektowania praw i wolności innych podmiotów". Jest to ponad wszelką wątpliwość istotne prawo konstytucyjne determinujące sposób wykładni przepisów ustawowych na rzecz zachowania, realizowania i ochrony tego prawa, jednakże w jego granicach wyznaczonych w Konstytucji RP. Wszelkie wątpliwości należy rozstrzygać na rzecz tego prawa, co jednak nie uzasadnia rozszerzania w drodze procesów interpretacyjnych jego granic określonych w Konstytucji RP.
Wykładnia prokonstytucyjna ustawy o dostępie do informacji publicznej musi uwzględniać konstytucyjnie zdeterminowany charakter i zakres prawa do informacji publicznej, a zwłaszcza nie ma żadnych podstaw do tego, aby przyjmować, że zakres tego prawa został rozszerzony w drodze regulacji ustawowej poza granice wyznaczone w Konstytucji RP. Prawo do informacji publicznej współistnieje w polskim porządku prawnym z konstytucyjnym prawem do prywatności, które w systematyce Konstytucji znajduje się wśród "Wolności i praw osobistych" i zgodnie z którym "Każdy ma prawo do ochrony prawnej życia prywatnego, rodzinnego, czci i dobrego imienia oraz do decydowania o swoim życiu osobistym" (art. 47 Konstytucji). Regulacja konstytucyjna nie daje podstaw do twierdzenia, że ochrona prawa do prywatności nie może wyłączać kwalifikacji danej informacji jako informacji publicznej, a uzasadnia jedynie ograniczenie dostępu do takiej informacji. Jeżeli określona informacja ma charakter informacji publicznej, to wówczas prawo do prywatności stanowi podstawę ograniczenia w tym zakresie dostępu do tego rodzaju informacji zgodnie z regulacją art. 5 ust. 2 u.d.i.p. Jeżeli jednak wnioskowana informacja nie dotyczy sfery publicznej, lecz prywatnej, to nie ma podstaw do kwalifikowania takiej informacji jako informacji publicznej.
Pojęcie "informacji publicznej" ustawodawca określił w przepisach art. 1 ust. 1
i art. 6 u.d.i.p., wskazując, że informacją taką jest każda informacja o sprawach publicznych, a w szczególności o sprawach wymienionych w art. 6 ust. 1 i 2, przy czym dokumentem urzędowym, w rozumieniu przepisów u.d.i.p., jest treść oświadczenia woli lub wiedzy, utrwalona i podpisana w dowolnej formie przez funkcjonariusza publicznego, w rozumieniu przepisów ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz.U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), w ramach jego kompetencji, skierowana do innego podmiotu lub złożona do akt sprawy.
Ustawodawca określając pojęcie informacji publicznej odwołał się do kategorii sprawy publicznej, jak bowiem stanowi art. 1 ust. 1 u.d.i.p. informacją publiczną
w rozumieniu tej ustawy jest "każda informacja o sprawach publicznych". W przepisach u.d.i.p. nie zdefiniowano pojęcia "sprawy publicznej", niewątpliwie jednak sprawy publiczne są to sprawy związane z istnieniem i funkcjonowaniem określonej wspólnoty publicznoprawnej. Określenie sprawy jako "publicznej" wskazuje, że jest to sprawa ogółu i koresponduje w znacznym stopniu z pojęciem dobra wspólnego (dobra ogółu). Takie rozumienie pojęcia "sprawa publiczna" związane właśnie z władzą publiczną
i wspólnotą publicznoprawną oraz jej funkcjonowaniem trafnie akcentuje się w doktrynie i orzecznictwie (zob.: H. Izdebski: Samorząd terytorialny. Podstawy ustroju
i działalności, Warszawa 2004, s. 209; wyrok NSA z dnia 30 września 2009 r., I OSK 2093/14). Sprawy niezwiązane ze wspólnotą publiczną – określane czasami
w piśmiennictwie jako sprawy "sfery prywatnej" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska: Ustawa o dostępie do informacji publicznej, Warszawa 2016, Lex 2016, Komentarz do art. 1, t. 4; por. wyrok NSA z dnia 14 września 2010 r., I OSK 1035/10), tj. dotyczące kwestii właśnie prywatnych, osobistych, intymnych (dane osobowe, życie prywatne, rodzinne), związanych z dobrami osobistymi (M. Jabłoński, Udostępnianie informacji publicznej w trybie wnioskowym, Wrocław 2009, s. 151), nie są sprawami publicznymi, z kolei sprawy wspólnoty publicznej zawsze są sprawami publicznymi.
Informacją publiczną nie jest zatem informacja o sprawach "niepublicznych".
Wykładnia prokonstytucyjna art. 6 ust. 1 i 2 u.d.i.p. prowadzi do wniosku, że informacją o sprawie publicznej jest więc również informacja o podmiotach, o których mowa w art. 4 ust. 1 ustawy oraz zasadach ich funkcjonowania, jedynie w zakresie dotyczącym działalności tych podmiotów. Tak też należy rozumieć informację
w zakresie organizacji tych podmiotów (art. 6 ust. 1 pkt 2 lit. b u.d.i.p.), czy w zakresie prowadzonych przez nie rejestrów, ewidencji i archiwów (art. 6 ust. 1 pkt 3 lit. f u.d.i.p.) a także w zakresie danych publicznych (art. 6 ust. 4 u.d.i.p.) lub w zakresie polityki wewnętrznej i zagranicznej, w tym o zamierzeniach działań władzy ustawodawczej oraz wykonawczej (art. 6 ust. 1 pkt 1 lit. a u.d.i.p.). Koresponduje z tą wykładnią treść art. 4 ust. 1 u.d.i.p. eksponująca element "wykonywania zadań publicznych" przez podmioty będące adresatami roszczeń o udostępnienie informacji publicznej, czyli zadań, które cechuje powszechność i użyteczność dla ogółu, a także sprzyjanie osiąganiu celów określonych w Konstytucji lub ustawie (zob. wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2010 r., I OSK 851/10, LEX nr 737513).
Powyższe rozumienie istoty sprawy publicznej, a w konsekwencji i informacji publicznej – odkodowywane z treści art. 61 Konstytucji RP i unormowań ustawy
o dostępie do informacji publicznej – przyjmowane jest w orzecznictwie sądów administracyjnych. Zgodnie z ugruntowanymi już poglądami orzecznictwa, wypracowanymi na tle analizy art. 1 ust. 1, jak i precyzującego go art. 6 ust. 1 i 2
w związku z art. 4 u.d.i.p., informacją taką jest każda informacja wytworzona lub odnoszona do władz publicznych, a także wytworzona lub odnoszona do innych podmiotów wykonujących funkcje publiczne w zakresie wykonywania przez nie zadań władzy publicznej i gospodarowania mieniem komunalnym lub mieniem Skarbu Państwa. Status informacji publicznej uzyskuje przy tym taka informacja, która związana jest z funkcjonowaniem wspólnoty publicznoprawnej (państwa). Wskazuje się zatem, że informacją publiczną są informacje dotyczące wykonywania zadań publicznych, w tym gospodarowania mieniem publicznym, utrwalone na nośniku
w formie pisemnej, dźwiękowej, wizualnej lub audiowizualnej, eksponując powiązania informacji publicznej z dynamiczną działalnością państwa, jako organizatora życia społeczno-gospodarczego z jednoczesnym wskazaniem, że w demokratycznym państwie prawa jak najszerszy katalog informacji musi być przedmiotem kontroli społecznej (wyroki: NSA z 31 maja 2004 r., OSK 205/04, WSA w Warszawie:
z 28 stycznia 2009 r., II SA/Wa 1542/08, z 12 października 2010 r., II SA/Wa 933/10,
z 10 listopada 2010 r., II SAB/Wa 117/09).
Wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w rozumieniu art. 1 ust. 1 u.d.i.p. jest wniosek, który jednocześnie dotyczy: 1) informacji rozumianej jako powiadomienie, zakomunikowanie czegoś, wiadomość, pouczenie (Uniwersalny Słownik Języka Polskiego, Tom A-J, red. S. Dubisz, Warszawa 2008, s. 1212) czyli oświadczenia wiedzy, które – na co wskazuje analiza art. 6 cyt. ustawy – dotyczy określonych faktów, tj. czynności i zachowań podmiotu wykonującego zadania publiczne podejmowanych w zakresie wykonywania takiego zadania; 2) informacji istniejącej i znajdującej się w posiadaniu podmiotu zobowiązanego do jej udzielenia; 3) informacji w zakresie spraw publicznych rozumianych jako przejaw działalności podmiotów wskazanych w Konstytucji RP w jej rozumieniu wynikającym z unormowań Konstytucji RP, tj. takiej aktywności tych podmiotów, która bezpośrednio ukierunkowana jest na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych, co nie jest tożsame z każdym przejawem aktywności tych podmiotów, w tym aktywnością związaną z wewnętrzną organizacją ich funkcjonowania.
W piśmiennictwie trafnie zwraca się uwagę, że ustawa o dostępie do informacji publicznej "daje prawo do uzyskania informacji o sprawach publicznych, nie przyznaje jednak uprawnienia do otrzymania każdej informacji będącej w posiadaniu adresata wniosku. (...) Nie wszystkie działania podmiotów wymienionych w art. 61 ust. 1 Konstytucji RP będą związane z powstaniem informacji publicznej. Jeżeli informacja dotyczy sfery prywatnej, niezwiązanej z działalnością państwa, nie podlega udostępnieniu, nawet jeżeli znajduje się w aktach sprawy prowadzonej przez organ. Konsekwencją przyjęcia takiego poglądu jest też uznanie, że część dokumentów służących jedynie potrzebom podmiotu zobowiązanego, pomimo że związana jest
z jego działalnością, nie jest informacją publiczną i nie podlega ujawnieniu (dokumenty wewnętrzne)" (zob. I. Kamińska, M. Rozbicka-Ostrowska, Ustawa o dostępie do informacji publicznej. Komentarz, Warszawa 2016, komentarz do art. 1, teza 2, teza 4).
O tym więc, czy określona informacja stanowi informację publiczną decyduje treść
i charakter tej informacji, a nie wyłącznie charakter podmiotu, którego informacja dotyczy. Sprawowanie funkcji publicznej nie przesądza automatycznie, że wszelkie informacje dotyczące osoby sprawującej tę funkcję mogą być uznane za informację publiczną.
W związku z powyższym, stwierdzić należy, że Naczelny Sąd Administracyjny
w wyroku z 24 września 2021 r. sygn. akt III OK 1015/21 wskazał, że pełnienie przez autorów i ekspertów recenzujących zadania na potrzeby konkursów organizowanych przez [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] funkcji publicznej nie oznacza, że wszystkie informacje ich dotyczące stanowią informację publiczną w rozumieniu u.d.i.p. Zauważył przy tym jednak dodatkowo, że ochrona prawa do prywatności nie może wyłączać kwalifikacji danej informacji, jako informacji publicznej, a uzasadnia jedynie ograniczenie dostępu do takiej informacji.
Zgodnie z art. 5 ust. 2 u.d.i.p. prawo do informacji publicznej podlega ograniczeniu ze względu na prywatność osoby fizycznej lub tajemnicę przedsiębiorcy. Ograniczenie to nie dotyczy informacji o osobach pełniących funkcje publiczne, mających związek z pełnieniem tych funkcji, w tym o warunkach powierzenia
i wykonywania funkcji, oraz przypadku, gdy osoba fizyczna lub przedsiębiorca rezygnują z przysługującego im prawa.
W ocenie Sądu, w niniejszej sprawie brak jest możliwości dopuszczenia oceny prawa do prywatności jako podstawy do ograniczenia dostępu do informacji publicznej
o którym mowa w ww. przepisie. Przede wszystkim żądane przez skarżącego
w punkcie trzecim jego wniosku z dnia [...] kwietnia 2018 r. informacje nie wykraczają poza wiadomości mające związek z pełnieniem przez autorów (recenzentów) pytań funkcji publicznej. Informacje te nie podlegają więc ochronie ze względu na prawo do prywatności ww. osób, a tym samym brak jest podstaw do wydania decyzji o odmowie udostępnienia informacji publicznej z tej przyczyny. Informacje o imionach i nazwiskach autorów i ekspertów recenzujących zadania na potrzeby konkursów organizowanych przez [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...], kompetencjach tych osób, stopniach ich awansu zawodowego i latach ich uzyskania, stażu pracy jako nauczyciela przedmiotu wiedza o społeczeństwie, wykazach ich publikacji, stopniach naukowych i latach ich uzyskania, stanowią zaś informację publiczną. Nie są to bowiem informacje dotyczące sfery prywatnej tych osób, gdyż dotyczą sfery publicznej która jest związana z istnieniem i funkcjonowaniem Centrum jako określonej wspólnoty publicznoprawnej. Wnioskowane przez skarżącego informacje nie dotyczą przecież kwestii prywatnych, osobistych, intymnych czy też związanych z dobrami osobistymi wymienionych autorów czy recenzentów. Żądane przez skarżącego informacje dotyczą natomiast kwestii sprawdzenia kompetencji czy też przygotowania zawodowego tych osób do pełnionej przez nich funkcji publicznej i pozostają w bezpośrednim związku z wykonywaniem zadań przez organ. Działalność [...] Samorządowego Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] bezpośrednio ukierunkowana jest bowiem na wypełnianie określonych zadań publicznych i realizowanie określonych interesów i celów publicznych. Skoro więc żądane informacje publiczne znajdują się posiadaniu organu, winny zostać skarżącemu udostępnione w terminie 14 dni od dnia złożenia przez niego wniosku w tym zakresie. Powyższe w niniejszej sprawie jednak nie nastąpiło.
Z tych względów uzasadniony jest zarzut bezczynności organu. Bezczynność
w takich sprawach nie polega bowiem wyłącznie na całkowitym milczeniu podmiotu obowiązanego do udostępnienia informacji publicznej. Zachodzi również wtedy, gdy organ błędnie (niezgodnie z przepisami ustawy o dostępie do informacji publicznej) informuje wnioskodawcę o tym, że dana informacja nie stanowi informacji publicznej oraz że nie jest podmiotem zobowiązanym do udzielenia informacji publicznej.
Biorąc powyższe pod uwagę Sąd stwierdza, że [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] pozostaje w bezczynności w rozpoznaniu pkt 3 wniosku skarżącego z [...] kwietnia 2018 r. o udostępnienie informacji publicznej.
W konsekwencji powyższego, Sąd na podstawie art. 149 § 1 pkt 1 p.p.s.a., zobowiązał [...] Samorządowe Centrum Doskonalenia Nauczycieli w [...] do rozpatrzenia pkt 3 wniosku M. R. o udostępnienie informacji publicznej, w terminie 14 dni od daty doręczenia prawomocnego wyroku wraz z aktami sprawy (punkt pierwszy sentencji wyroku).
Stwierdzając stan bezczynności organu Sąd uznał w punkcie drugim sentencji wyroku, że bezczynność ta nie miała jednak miejsca z rażącym naruszeniem prawa (art. 149 § 1a p.p.s.a.). Kwalifikacja naruszenia prawa jako rażącego musi bowiem posiadać pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako zwykłe naruszenie. W judykaturze przyjmuje się, że rażącym naruszeniem prawa jest stan,
w którym bez żadnej wątpliwości i wahań można stwierdzić, że naruszono prawo
w sposób oczywisty, przy czym każdorazowo taka ocena musi być dokonana przy uwzględnieniu okoliczności danej sprawy (por. wyrok NSA z dnia 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA). Podkreśla się również, że rażącym naruszeniem prawa jest naruszenie ciężkie, które nosi cechy oczywistej i wyraźnej sprzeczności z obowiązującym prawem, niepozwalające na zaakceptowanie
w demokratycznym państwie prawa i wywołujące dotkliwe skutki społeczne lub indywidualne. Dla uznania rażącego naruszenia prawa nie jest wystarczające samo przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Wspomniane przekroczenie musi być szczególnie znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie
w podejmowanych przez organ czynnościach ma być oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego (prawnego) uzasadnienia (por. wyrok NSA z 24 lipca 2015 r., sygn. akt II OSK 3237/14, publ. LEX nr 1803268; wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., sygn. akt I OSK 675/12, publ. CBOSA).
Rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym i ma miejsce w razie oczywistego braku podejmowania jakichkolwiek czynności, oczywistego lekceważenia wniosków skarżącego i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. W ocenie Sądu w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała jednak miejsca. Ponadto podmiot zobowiązany do udostępnienia informacji publicznej odpowiedział, choć nieprawidłowo, na wniosek skarżącego.
O kosztach postępowania Sąd postanowił na podstawie art. 200, art. 205 § 1
i art. 209 p.p.s.a. - jak w punkcie trzecim sentencji wyroku. Na koszty te składa się uiszczony przez skarżącego wpis od skargi (100 zł), wynagrodzenie pełnomocnika skarżącego będącego adwokatem (480 zł) oraz opłata skarbowa od dokumentu pełnomocnictwa (17 zł).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło