II SAB/Wa 82/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Karolina Kisielewicz-Sierakowska po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J. L. na bezczynność Szefa Służby Cywilnej w zakresie rozpoznania skargi z dnia [...] października 2024 r. postanawia: 1. odrzucić skargę; 2. zwrócić J. L. ze środków budżetowych Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie kwotę 100 (słownie: sto) złotych uiszczoną tytułem wpisu sądowego od skargi. J. L. wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Szefa Służby Cywilnej w zakresie rozpoznania skargi z dnia [...] października 2024 r. (data wpływu do organu [...] października 2024 r.). W uzasadnieniu wskazał, że skarga wniesiona [...] października 2024 r. dotyczyła zbadania legalności działań Dyrektor Generalnej KPRM, "które legły u podstaw polecenia wydanego rzecznikowi dyscyplinarnemu KPRM wszczęcia postępowania wyjaśniającego (...)". Skarżący wyjaśnił, że ww. skargę wniósł do Przewodniczącej Rady Służby Publicznej, odpowiedź na skargę, udzielona przez Szefa Służby Cywilnej, "ograniczyła się do stwierdzenia zgodności działań DG z przepisami ustawy o s.c., dotyczących kompetencji dyrektora generalnego urzędu, a także do potwierdzenia praw przysługujących członkowi służby cywilnej w procedurze dotyczącej naruszenia dyscypliny w s.c.". Skarżący stwierdził, że zestawienie kwestii podniesionych w skardze, z treścią odpowiedzi, nie pozwala na uznanie, że sprawa została poddana wnikliwemu zbadaniu. Ponadto zwrócił uwagę, że skarga została przekazana przez Przewodniczącą Rady Służby Publicznej do Szefa Służby Cywilnej z naruszeniem miesięcznego terminu przewidzianego w art. 237 § 1 k.p.a. Szef Służby Cywilnej, reprezentowany przez pełnomocnika, w odpowiedzi na skargę wniósł o jej odrzucenie oraz rozpoznanie sprawy w trybie uproszczonym. Organ w uzasadnieniu przytoczył przebieg postępowania wskazując, że pisma skarżącego składane były w trybie działu VIII k.p.a. i stanowiły skargi o których mowa w art. 227 k.p.a. Podniósł, że skargi skierowane do sądu administracyjnego dotyczące sposobu załatwiania skarg i wniosków złożonych w tym trybie, jak również bezczynność organu w przedmiocie ich rozpatrzenia, nie mieszczą się w katalogu spraw podlegających kontroli sądów administracyjnych. Organ na poparcie powyższego przywołał orzecznictwo sądów administracyjnych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie pismem z dnia [...] lutego 2025 r., wykonując zarządzenie Przewodniczącego Wydziału II wezwał skarżącego do uzupełnienia braków formalnych skargi przez nadesłanie numeru PESEL skarżącego, w terminie 7 dni od dnia doręczenia wezwania, pod rygorem odrzucenia skargi. Skarżący uzupełnił brak formalny w dniu [...] marca 2025 r. Wezwanie zostało doręczone skarżącemu [...] marca 2025 r. (k. 38 akt sądowych – pismo Poczty Polskiej S.A. z dnia [...] kwietnia 2025 r.(data wpływu do Sądu), po rozpatrzeniu reklamacji Sądu w związku z brakiem zwrotnego potwierdzenia odbioru ww. wezwania). Skarżący w piśmie z dnia [...]marca 2025 r. odwołał się do przepisów ustawy z dnia 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej. Wskazał m.in. na obowiązki jakie ustawa nakłada na Szefa Służby Cywilnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Skarga podlega odrzuceniu. Na wstępie wyjaśnić należy, że badanie dopuszczalności rozpoznania wniesionej do sądu administracyjnego skargi jest dokonywane w oparciu o przepisy ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. - zwanej w skrócie: "p.p.s.a."). Zakres właściwości rzeczowej sądów administracyjnych określono w art. 3 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 3 § 1 p.p.s.a. sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone w ustawie. Stosownie zaś do treści art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2024 r. poz. 572), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2023. Poz. 2383 i 2760), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2023 r. poz. 615 z późn. zm.), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 4b) opinie, o których mowa w art. 119zzl § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa, i odmowy wydania tych opinii; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają również w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. oraz w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2a i § 3 p.p.s.a.). Powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty, zatem kontrola sprawowana przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie wyłącznie w sprawach enumeratywnie przez ustawę wymienionych. Innymi słowy, skarga wniesiona na akt lub czynność, które nie zostały wymienione w wymienionym katalogu podlega odrzuceniu zgodnie z treścią art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a., gdyż zainicjowana taką skargą sprawa nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego. W przypadku natomiast złożenia skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez organ, dopuszczalność takiej skargi składanej do sądu administracyjnego na podstawie art. 3 § 2 pkt 8 i pkt 9 p.p.s.a., zależy jednak od tego, czy w danej sprawie dopuszczalna jest skarga na decyzje, postanowienia albo inne akty lub czynności z zakresu administracji publicznej. Innymi słowy, dopuszczalność skargi na bezczynność albo przewlekłe prowadzenie postępowania jest pochodną dopuszczalności skargi na inny rodzaj działalności administracji, a zatem skarga na bezczynność lub przewlekłość nie jest dopuszczalna wówczas, gdy sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpatrzenia skargi na dany akt wskazany w art. 3 § 2 pkt 1-4 p.p.s.a. Jak wynika z akt sprawy, przedmiotem zaskarżenia w niniejszej sprawie skarżący uczynił bezczynność Szefa Służby Cywilnej w sprawie rozpoznania złożonej do tego organu skargi z dnia [...] października 2024 r. na działanie Dyrektor Generalnej KPRM z faktu prowadzenia przeciwko skarżącemu postępowania wyjaśniającego przed rzecznikiem odpowiedzialności dyscyplinarnej. Mając to na uwadze należy wyjaśnić, że zarzucana przez skarżącego bezczynność organu dotyczy postępowania toczącego się w trybie tzw. postępowania skargowego uregulowanego w Dziale VIII k.p.a., zatytułowanym "Skargi i wnioski". Przedmiotem takiej skargi, stosownie do treści art. 227 k.p.a., może być w szczególności zaniedbanie lub nienależyte wykonywanie zadań przez właściwe ograny albo przez ich pracowników, naruszenie praworządności lub interesów skarżących, a także przewlekłe lub biurokratyczne załatwianie spraw. Załatwienie takiej skargi następuje na podstawie art. 238 § 1 k.p.a. poprzez zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi, które stanowi prawną formę działania organu administracji. Podkreślenia zatem wymaga, że skargi takie, jak powyżej opisane, nie są załatwiane w ramach postępowania administracyjnego, lecz w samodzielnym, jednoinstancyjnym postępowaniu uproszczonym, kończącym się czynnością materialno-techniczną (zawiadomieniem o sposobie załatwienia sprawy będącej przedmiotem skargi). Uproszczenie postępowania skargowego wyraża się w tym, że nie ma w nim stron postępowania, nie wydaje się rozstrzygnięć adresowanych do skarżącego (wnioskodawcy), a tylko zawiadamia się go o swoich działaniach wewnętrznych zmierzających do wyjaśnienia okoliczności będących przyczynami skargi, nie ma toku instancji ani środków zaskarżenia. Na działanie administracji publicznej w sprawach skarg i wniosków nie rozciąga się kontrola sprawowana przez sąd administracyjny (zob. B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, wydanie 16, Warszawa 2019, s. 1072, teza 6). Sąd administracyjny nie jest zatem właściwy do rozpoznawania skarg, których przedmiotem jest zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi wniesionej w trybie Działu VIII k.p.a. Postępowanie skargowo-wnioskowe, uregulowane w Dziale VIII k.p.a., ma bowiem charakter odrębny od postępowania administracyjnego, a do czynności podejmowanych w tym postępowaniu nie stosuje się przepisów Działu II k.p.a., ponieważ - w odróżnieniu od postępowania administracyjnego - postępowanie skargowo-wnioskowe nie kończy się wydaniem decyzji administracyjnej. Tryb ten (art. 221 i następne k.p.a.) jest jednoinstancyjnym postępowaniem o charakterze uproszczonym, którego zakończenie, czyli zawiadomienie o sposobie załatwienia skargi lub wniosku, nie daje podstaw do uruchomienia dalszego trybu instancyjnego, a więc nie tylko postępowania odwoławczego, ale także postępowania sądowoadministracyjnego (zob. w tej materii m.in. postanowienia NSA: z dnia 27 listopada 2015 r., sygn. akt I OSK 3045/15 oraz z dnia 19 grudnia 2017 r., sygn. akt II OSK 3207/17). Skoro zatem postępowanie prowadzone przez Szefa Służby Cywilnej mające na celu rozpoznanie złożonej przez skarżącego skargi na działanie Dyrektor Generalnej KPRM jest prowadzone w ramach odrębnego - aniżeli jurysdykcyjne postępowanie administracyjne - postępowania, którego zakończenie następuje w formie aktu niepodlegającego w świetle art. 3 p.p.s.a. kognicji sądu administracyjnego, to oczywistym być musi, że w konsekwencji takiego uznania, brak jest po stronie sądu administracyjnego podstaw do kontroli podejmowanych w ramach tegoż postępowania skargowo-wnioskowego czynności Szefa Służby Cywilnej i ich oceny z punktu widzenia bezczynności, co w konsekwencji musi skutkować stwierdzeniem braku podstaw do merytorycznego rozpoznania skargi na bezczynność Dyrektor Generalnej KPRM w przedmiocie rozpoznania złożonej przez skarżącego skargi z dnia [...] października 2024 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, mając powyższe na względzie, z uwagi na to, iż przedmiot zaskarżenia w niniejszej sprawie nie mieścił się w granicach kognicji sądu administracyjnego wyznaczonej treścią art. 3 p.p.s.a., działając na mocy art. 58 § 1 pkt 1 w zw. z art. 232 § 1 P.p.s.a., postanowił jak w punkcie 1 i 2.