II SO/Wa 11/14

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 6 czerwca 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku W. S. o wymierzenie grzywny Komendantowi Głównemu Policji za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt administracyjnych w sprawie ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji postanawia wymierzyć Komendantowi Głównemu Policji grzywnę w wysokości 400 zł (czterysta złotych) W dniu 4 lutego 2014 r. W. S., reprezentowany przez adwokata, wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Komendantowi Głównemu Policji grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), zwanej dalej P.p.s.a., tj. za nieprzekazanie w terminie skargi wniesionej na decyzję tego organu z dnia [...] października 2013 r. nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze służby w Policji. W uzasadnieniu wniosku skarżący podał, że ww. skarga została wysłana przez kancelarię na adres organu w dniu 21 listopada 2013 r., a, jak wynika z informacji uzyskanych od WSA w Warszawie, skarga ta nie została dotąd Sądowi przekazana. Wniosek ten skarżący ponowił w osobiście sporządzonym i wniesionym do Sądu piśmie z dnia 27 lutego 2014 r. Odpisy wniosków zostały doręczone organowi w dniu 17 marca 2014 r. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny (w piśmie z dnia 9 kwietnia 2014 r.), Komendant Główny Policji wniósł o jego oddalenie. Uzasadniając tak zajęte stanowisko procesowe, organ wskazał, że uchybienie obowiązkowi przekazania skargi w terminie 30 – dniowym było wynikiem "zaginięcia" skargi przed jej zadekretowaniem na określonego pełnomocnika procesowego. Z kolei na początku marca 2014 r. miała miejsce reorganizacja w Wydziale Pomocy Prawnej i w toku porządkowania dokumentacji (rozliczenia poprzedniego naczelnika tego wydziału) skarga ta odnalazła się. W rezultacie urzędujący jeszcze naczelnik złożył odpowiedź na skargę. Jednocześnie organ, powołując się na orzeczenia sądów administracyjnych, zaznaczył, że w treści art. 55 § 1 P.p.s.a. ustawodawca przyznając sądom administracyjnym kompetencję do wymierzania grzywien posłużył się terminem "może", co oznacza, że orzeczenie o ukaraniu grzywny ma charakter wyjątkowy, a sąd administracyjny winien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, w tym wyjaśnienia organu w zakresie przyczyn niedochowania terminu. Organ stwierdził zatem, że skoro przyczyna uchybienia obowiązkom procesowym organu była wynikiem zbiegu niefortunnych okoliczności , a skarga wraz z aktami skargi została, po odnalezieniu, niezwłocznie przekazana, to stanowisko organu jest uzasadnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a., skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jak stanowi z kolei art. 54 § 2 P.p.s.a., organ, o którym mowa w art. 54 § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia. W myśl zaś art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono w treści art. 54 § 2 powyższej ustawy. Z akt sprawy ze skargi W. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] października 2013 r. nr [...], sygn. akt II SA/Wa 371/14, wynika, że organ przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę i odpowiedź na skargę wraz z aktami administracyjnymi w dniu 3 marca 2014 r. (v. k.13 akt sprawy II SA/Wa 371/14). Zestawiając zatem powyższą datę z datą wpływu skargi do organu, która to data przypadła na 26 listopada 2013 r. (data wpływu skargi na ten dzień została potwierdzona na pierwszej stronie skargi pieczęcią Kancelarii Gabinetu Komendanta Głównego Policji, k. 2 akt ww. sprawy) stwierdzić należy, że organ nałożony na niego obowiązek wykonał z przekroczeniem terminu trzydziestu dni, a opóźnienie wyniosło ponad dwa miesiące, bowiem ostatni dzień terminu na wykonanie obowiązku przypadał na dzień 24 grudnia 2013 r. Użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco - restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenia wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ, którego działanie jest przedmiotem skargi, ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ustawy dokumenty, to mając na względzie gwarancyjny dla skarżącego charakter nałożonego na organ obowiązku procesowego, należy zarazem zaznaczyć, że przekazanie to nastąpiło z ponad dwukrotnym opóźnieniem. Natomiast przyczyny podane przez organ nie uzasadniają w jakikolwiek sposób odstąpienia od wymierzenia grzywny. Nie mają one bowiem charakteru obiektywnego, lecz są wynikiem zaniedbań organu w zakresie obiegu dokumentów. Jak już wskazano powyżej, to organ winien tak zorganizować sobie obieg dokumentów i ich rejestrację, aby fakt wniesienia skargi za pośrednictwem organu, data jej wniesienia oraz data przekazania do sądu nie budziły wątpliwości. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy procesowej, w której tak ustalono termin przekazania skargi do sądu, aby, z jednej strony - organ mógł ustosunkować się do jej twierdzeń i wywodów, a - z drugiej strony - aby kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby strona miał zapewnione i zachowane prawo do ochrony sądowoadministracyjnej . Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, została przekazana do Sądu ze wskazanym powyżej opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Jednocześnie Sąd wymierzając grzywnę wziął pod uwagę, że przekazane przez organ dokumenty umożliwiały Sądowi podjęcie bezpośrednich czynności do skierowania sprawy na rozprawę. Tym samym ustalone w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 ustawy i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek W.S. za uzasadniony. Z tych tez powodów Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 400 zł. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 18 lutego 2014 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2013 r. i w drugim półroczu 2013 r. M.P. z 2014 r. Poz. 158) wyniosła 3.191,93 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.