II SO/Wa 11/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Izabela Głowacka-Klimas po rozpoznaniu w dniu 8 kwietnia 2019 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K.F. o wymierzenie Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi postanawia wymierzyć Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej grzywnę w wysokości 2.292 zł (słownie: dwa tysiące dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote). K. F. (dalej jako wnioskodawca), pismem z [...] lutego 2019 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej (organ) grzywny na podstawie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz.U. 2018 r. poz. 1302 ze zm.; dalej p.p.s.a.) w związku z niewykonaniem przez organ obowiązku określonego w art. 54 § 2 p.p.s.a., tj. nieprzesłaniem w terminie ustawowym do WSA w Warszawie skargi na bezczynność, objętej pismem z [...] października 2018 r. Jak podał wnioskodawca, organ odebrał przesyłkę w dniu [...] października 2018 r. i pomimo upływu terminu nie przesłał skargi do Sądu. Jak wskazał, w dniu [...] lutego 2019 r. wykonał połączenie telefoniczne do WSA w Warszawie i uzyskał informację, że do tego dnia przedmiotowa skarga nie wpłynęła do Sądu. Wnioskodawca uznał w konsekwencji, że żądanie rozpoznania sprawy na podstawie odpisu skargi oraz wymierzenia organowi grzywny jest konieczne i uzasadnione. W odpowiedzi na powyższy wniosek organ wskazał, że w dniu [...] października 2018 r. wpłynęła do niego korespondencja od wnioskodawcy, zawierająca między innymi skargę z [...] października 2018 r. Następnie sprawa została skierowana do Pionu Głównego Księgowego, gdzie podejmowane były czynności wyjaśniające. Błędem było, jak podał organ, nienadanie biegu skardze. Wyjaśnił, że sprawa skargi została potraktowana jako jeden z załączników do wniosku o wydanie zaświadczenia. Organ poinformował, że okoliczności związane ze sprawami wnioskodawcy mogły dawać ku temu podstawy. Zwrócił uwagę na tożsamość złożonej skargi ze skargą już wcześniej złożoną do WSA, stwierdzając, że błędna ocena pracownika w zakresie właściwego zakwalifikowania i dalszego przekazania skargi celem nadania jej biegu, a nie zapomnienie czy celowe działanie, było przyczyną braku przekazania skargi wnioskodawcy. Organ dodał, że w kontekście pozytywnego dla wnioskodawcy zakończenia postępowania w postaci naliczenia ekwiwalentu za niewykorzystany urlop, składanie kolejnych skarg w tej sprawie jest pozbawione podstaw prawnych i racjonalnych powodów, a karanie organu za niedopełnienie formalności w przypadku kiedy zainteresowany już uzyskał należne mu świadczenie, byłoby nieproporcjonalne do popełnionego uchybienia. Jednocześnie organ wskazał, że zostały już podjęte czynności wyjaśniające w tej sprawie oraz zostaną wdrożone stosowne procedury, które spowodują, że nie dojdzie już do tego rodzaju uchybienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Stosownie do treści art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. W myśl art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (§ 2 cyt. przepisu). Jak wynika z dokumentów załączonych do wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz informacji zawartych w odpowiedzi organu na ww. wniosek, organ od dnia [...] października 2018 r. był w posiadaniu korespondencji zawierającej skargę – pismo z [...] października 2018 r., z tego powodu od tej daty rozpoczął biec organowi termin przewidziany na przekazanie skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, określony treścią art. 54 § 2 p.p.s.a. W tej sytuacji trzydziestodniowy termin na przekazanie przez organ skargi wraz z odpowiedzią i aktami sprawy do Sądu upłynął z dniem [...] listopada 2018 r. Jak wynika z kolei z akt sprawy prowadzonej pod sygn. akt II SAB/Wa 136/19, w której została zarejestrowana skarga – pismo z [...] października 2018 r., poprzedzona żądaniem skarżącego – K. F., o rozpoznanie sprawy na podstawie odpisu skargi, oryginał wspomnianej skargi wraz z odpowiedzią organu na tę skargę oraz aktami sprawy zostały osobiście złożone w siedzibie Sądu w dniu [...] marca 2019 r. (por. prezentatę Biura Podawczego, w aktach sprawy II SAB/Wa 136/19). W ocenie Sądu, okoliczności wskazywane przez organ w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, nie zwalniały organu z obowiązku przekazania skargi do Sądu. Przewidziany w art. 54 § 2 p.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 p.p.s.a., ma charakter bezwzględny. Organ, za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie brak ku temu racjonalnych powodów. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. W ocenie Sądu, sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. nakazuje przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany, tj. dyscyplinująco – restrykcyjny. Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru takiej grzywny nie pozwala dyspozycja tego przepisu w zestawieniu z art. 54 § 2 p.p.s.a. Zawarte w art. 55 § 1 p.p.s.a. stwierdzenie "W razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)" oznacza, że wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. w terminie przewidzianym w tym przepisie. Jednakże "sąd (...) może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, i właśnie to, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (vide: T. Woś /w:/ T. Woś (red.), H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Wydawnictwo LexisNexis, Warszawa 2005, s. 259; tak również: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA z 2006 r., nr 6 poz. 156). Mając na względzie powyższe stwierdzić należy, że organ bezwzględnie zobligowany był przekazać skargę na bezczynność – pismo z [...] października 2018 r. do sądu administracyjnego, w sytuacji gdy uznał jej zarzuty za bezzasadne. Z istoty sądowej kontroli administracji publicznej wynika bowiem, że to do właściwego Sądu ostatecznie należy ocena dopuszczalności skargi, a następnie ocena zasadności zarzutów w niej zawartych, gdy organ nie korzysta z uprawnienia przewidzianego w art. 54 § 3 p.p.s.a., tj. z możliwości uwzględnienia skargi w całości lub w części do dnia rozpoczęcia rozprawy. W niniejszej sprawie organ nie skorzystał z uprawnienia przewidzianego treścią art. 54 § 3 p.p.s.a., a zatem zobligowany był, stosownie do art. 54 § 2 p.p.s.a., w terminie trzydziestu dni od daty wniesienia skargi przekazać ją Sądowi, czego nie uczynił. Czynności tej dopełnił niespełna cztery miesiące po terminie, składając skargę w dniu [...] marca 2019 r. Przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. stanowi, iż grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Zgodnie z Komunikatem Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 11 lutego 2019 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r. (M.P. z 2019 r. poz. 154), przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2018 r. wyniosło 4.585,03 złotych. Sąd, mając na uwadze odnotowaną zwłokę w przekazaniu skargi, wymierzył Komendantowi [...] Oddziału Straży Granicznej grzywnę w wysokości połowy przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2018 r., tj. w wysokości 2.292 złotych. Sąd, postanawiając o wysokości wymierzonej grzywny miał na uwadze czas, jaki upłynął od dnia [...] listopada 2018 r. (ostatni dzień terminu na przekazanie skargi na bezczynność do Sądu) do dnia złożenia skargi w siedzibie Sądu oraz wskazane przez organ okoliczności odnotowanego braku przekazania tej skargi. Sąd zauważa także, że orzeczona grzywna stanowić powinna należytą sankcję za naruszenie podstawowego prawa jednostki do rozpatrzenia sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki. Biorąc powyższe pod uwagę Sąd orzekł, jak w sentencji postanowienia, działając na podstawie przepisu art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a..