II SO/Wa 154/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Janusz Walawski po rozpoznaniu w dniu 2 lipca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Instytutu [...] im. [...] z/s w W. o wymierzenie Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego grzywny za nieprzekazanie całości akt administracyjnych w sprawie ze skargi Instytutu [...] im. [...] z/s w W. na decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej postanawia: 1. wymierzyć Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego grzywnę w wysokości 600 zł (słownie: sześćset złotych), 2. zasądzić na rzecz Instytutu [...] im. [...] z/s w W. od Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego kwotę 357 zł (słownie: trzysta pięćdziesiąt siedem) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z 26 stycznia 2015 r. Instytut [...] im. [...] z/s w W. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Ministrowi Nauki i Szkolnictwa Wyższego za nieprzekazanie do Sądu wraz ze skargą całości akt administracyjnych. Podniósł, że 17 grudnia 2014 r. organ wraz ze skargą oraz własną odpowiedzią na skargę przesłał do Sądu akta administracyjne – sprawa prowadzona jest pod sygnaturą akt II SA/Wa 1673/14. Do dnia złożenia wniosku z 26 stycznia 2015 r. nie została przesłana całość akt administracyjnych, w szczególności zawierających pismo strony skarżącej z 14 stycznia 2014 r. złożone w toku ponownego rozpoznawania sprawy przez organ, a przed wydaniem decyzji administracyjnej, a pismo to stanowiło uzupełnienie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o oddalenie wniosku podnosząc, że pismo z 14 stycznia 2014 r. zostało włączone do toczącego się postępowania w sprawie przyznania stronie skarżącej kategorii naukowej i 27 grudnia 2014 r. było przekazane Komitetowi Ewaluacji Jednostek Naukowych. Pismo to było wraz z innymi dokumentami dotyczącymi sprawy przedłożono Komitetowi na posiedzeniu plenarnym w dniu [...] stycznia 2014 r. Zatem Komitet przyjmując [...] lutego 2014 r. opinię w sprawie wniosku strony skarżącej z 22 listopada 2013 r. o ponowne rozpatrzenie sprawy przyznania kategorii naukowej rozpatrzył i w stopniu uznanym za właściwy uwzględnił także zarzuty sformułowane w piśmie z 14 stycznia 2014 r., o czym m. in. może świadczyć fakt, iż w opinii Komitetu stronie skarżącej mogła być przyznana kategoria naukowa A+. Brak tego pisma w przekazanych sądowi aktach sprawy nie wynikał ze złej woli i nie miał na celu przedłużenia postępowania. W związku z powyższym, zdaniem organu, brak jest podstaw do wymierzenia grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 17 marca 2015 r., sygn. akt II SO/Wa 136/15, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 z późn. zm.) – zwanej dalej p.p.s.a., oddalił wniosek o wymierzenie grzywny. Sąd wskazał, że z akt sprawy wynika jednoznacznie, iż organ, w wyznaczonym przez Sąd terminie, uzupełnił akta administracyjne 26 września 2014 r. i 8 października 2014 r. W ocenie Sądu dochowanie przez organ siedmiodniowego terminu do uzupełnienia akt oznaczało, że wniosek o wymierzenie grzywny nie mógł być uwzględniony. Naczelny Sąd Administracyjny nie zaaprobował stanowiska Sądu I instancji i postanowieniem z dnia 28 maja 2015 r. sygn. akt I OZ 428/15 uchylił ww. postanowienie oraz przekazał sprawę do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyjaśnił, że nie można uznać, że późniejsze uzupełnienie (na wezwanie Sądu) przekazanych wraz ze skargą akt administracyjnych – już po upływie 30-dniowego terminu zakreślonego dla wniesienia skargi do sądu – wyklucza ukaranie organu grzywną. Tym bardziej, że pismo z dnia 14 stycznia 2014 r. przesłane zostało dopiero po złożeniu wniosku o ukaranie organu grzywną. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: W pierwszej kolejności wyjaśnić należy, że sąd, któremu sprawa została przekazana związany jest wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny (art. 190 zd. 1 in principio p.p.s.a.). Stosownie natomiast do treści art. 54 § 1 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się przez organ do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 (przekazania skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia), sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy, a więc do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Powołane wyżej przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny, to jest stwierdzenie uchybienia przez organ terminowi do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest niewypełnienie przez organ obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a., bez względu na powody takiego stanu rzeczy. Natomiast wymierzając grzywnę, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku. W niniejszej sprawie stan faktyczny nie jest sporny. Wynika z niego, że w terminie 30 dni zakreślonym dla przekazania skargi do sądu, organ złożył skargę, ale z niepełnymi aktami administracyjnymi. Wobec tego Sąd I instancji dwukrotnie wzywał organ do uzupełnienia akt administracyjnych, przy czym żadne z wezwań, o których mowa, nie dotyczyło uzupełnienia akt o pismo z 14 stycznia 2014 r. Organ każdorazowo wykonywał wezwanie Sądu. Zaznaczyć przy tym należy, że do dnia złożenia wniosku o ukaranie organu grzywną nie zostało przesłane do Sądu przedmiotowe pismo z 14 stycznia 2014 r. Organ uczynił to dopiero jako załącznik do pisma z 20 lutego 2015 r., które to pismo przesłał po stwierdzeniu przez stronę jego braku w przekazanych aktach i wniesieniu wniosku o wymierzenie grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a., a więc po upływie 6 miesięcy od upływu trzydziestodniowego terminu do przekazania skargi oraz prawie miesiąc po złożeniu wniosku o ukaraniu grzywną. Powtórzyć należy za Naczelnym Sądem Administracyjnym, że charakter grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., ma mieszany, dyscyplinująco-restrykcyjny charakter, czyniąc z niej podstawową gwarancję procesową realizacji konstytucyjnej zasady prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Nawet zatem dopełnienie przez organ obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 p.p.s.a., ale z uchybieniem terminu, nie skutkuje oddaleniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. W uchwale Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, podniesiono, że skoro z art. 54 § 2 p.p.s.a. wynika obowiązek dochowania określonego terminu, to uchybienie tej powinności mieści się w "niezastosowaniu się do obowiązków", będącym przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. Przedmiot zaskarżenia określony w art. 55 § 1 p.p.s.a obejmuje zatem nie tylko zaniechanie przekazania sądowi skargi wraz z odpowiedzią na skargę i akt sprawy, ale także zwłokę organu w dopełnieniu tej czynności. Zadaniem grzywny nie jest bowiem tylko pełnienie funkcji dyscyplinującej, lecz także represyjnej i prewencyjnej. Okoliczności nieprzekazania do Sądu w terminie wyznaczonym w ustawie pełnych akt administracyjnych mogą zatem wpłynąć jedynie na wysokość nałożonej grzywny, nie mogą natomiast być przyczyną odmowy wymierzenia grzywny. Wynika to z powołanej wyżej uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, którą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając ponownie wniosek w pełni podziela. Wyjaśniając powody przekazania do Sądu niekompletnych akt organ podał, że pismo z 14 stycznia 2014 r. w swej głównej treści było uzupełnieniem wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a dodatkowo w pierwszym akapicie zawierało prośbę o udostępnienie dokumentów w trybie ustawy o dostępie do informacji publicznej. I właśnie w celu realizacji tego wniosku pismo nie pozostawało w aktach sprawy, gdyż zostało czasowo wyłączone celem udzielenia odpowiedzi na drugi z wniosków. Organ podkreślił, że nie oznacza to, iż nie zostało rozpatrzone w ramach postępowania o przyznanie kategorii naukowej. Brak przekazania pisma wraz z aktami sprawy był wynikiem nieuwagi, spowodowanej także wielością wniosków zawartych w tym piśmie, nie wynikał ze złej woli i nie miał na celu przedłużenia postępowania. Wobec powyższego Sąd uznał wniosek strony skarżącej za uzasadniony i wymierzył grzywnę w wysokości 600 zł. Sąd wziął pod uwagę zarówno okoliczność przekazania skargi, odpowiedzi na skargę i znacznej części akt sprawy w ustawowym terminie, jak i współpracę organu przy uzupełnianiu akt. Niemniej jednak z uwagi na całościowe uzupełnienie akt dopiero po upływie 6 miesięcy od zakreślonego w przepisie art. 54 § 2 p.p.s.a. terminu, należało uwzględnić wniosek. Dodać należy, że jednokrotność przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (obwieszenie Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2015 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2014 r. i w drugim półroczu 2015 r., M.P. z 2015 r. poz. 221) wyniosła 3308,33 zł. Wyjaśnić również należy, że wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący. Nadto Sąd orzekający w sprawie o sygn. akt II SA/Wa 1673/14 nie zanegował przedłożenia mu potwierdzonej za zgodność z oryginałem kopii pisma z 14 stycznia 2014 r. i w dniu 13 maja 2015 r. wydał wyrok, w którym uchylił decyzję organu podjętą w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy, tj. decyzję Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...] w przedmiocie przyznania kategorii naukowej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 w związku z art. 154 § 6 p.p.s.a., orzekł jak w punkcie 1 postanowienia. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 i 2 oraz art. 209 w związku z art. 64 § 3 p.p.s.a. Sąd zasądził od organu na rzecz strony skarżącej kwotę 357 zł, w tym kwotę 100 zł tytułem wpisu od skargi, kwotę 240 zł tytułem wynagrodzenia pełnomocnika, zgodnie § 14 ust. 2 pkt 1 lit. "c" i w związku z § 2 ust. 2 i 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.) oraz kwotę 17 zł tytułem opłaty skarbowej od udzielonego pełnomocnictwa.