II SO/Wa 20/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 23 maja 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. P. o wymierzenie C. grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi D. P. na bezczynność C. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] stycznia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć C. grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2. zasądzić od C. na rzecz D. P. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 3 kwietnia 2013 r. D. P. zwrócił się do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie C. grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej ppsa, za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi na bezczynność C. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 8 stycznia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej, wraz z odpowiedzią i aktami sprawy. W odpowiedzi na wniosek organ wskazał, że do C. nie wpłynęła skarga D. P., którą miałoby ono możliwość i obowiązek przekazać do Sądu. Podał, że 22 stycznia 2013 r. na adres skrzynki poczty elektronicznej [...] oraz adres jednego z pracowników C. przesłany został list elektroniczny o następującej treści: Szanowni Państwo, W załączeniu przesyłam skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wraz z jednym załącznikiem do tej skargi. Z poważaniem, D. P." Do powyższego listu załączone zostały dwa pliki w formacie PDF, z których jeden zawierał dokument zatytułowany "Skarga", zaadresowany do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, drugim zaś był Statut C. w formie elektronicznej. Korespondencja ta nie była opatrzona bezpiecznym podpisem elektronicznym poprzez zastosowanie kwalifikowanego certyfikatu, przy zachowaniu zasad przewidzianych w ustawie z dnia 18 września 2001 r. o podpisie elektronicznym. W dokumencie przesłanym w załączeniu jako "skarga" brak choćby fotokopii odręcznego podpisu. W ocenie C. z przesłaniem takiej wiadomości elektronicznej w żadnym wypadku nie można wiązać takich skutków jak z wniesieniem skargi. Z uwagi na fakt, że przy sporządzaniu dokumentu opatrzonego bezpiecznym podpisem elektronicznym korzysta się ze specjalnych urządzeń i danych, zaś dokument nim opatrzony posiada specjalne właściwości, nie sposób uznać, iż przy braku bezpiecznego podpisu elektronicznego zachodzi sytuacja analogiczna do braku podpisu na dokumencie papierowym. Zdaniem organu analogia taka jest niedopuszczalna z uwagi na fakt, że pisemna forma czynności jest co do zasady formą podstawową dla dokumentów w postępowaniu, zaś podpis odręczny nie nadaje jej żadnych wyjątkowych właściwości, nie jest też składany za pomocą specjalistycznych, certyfikowanych urządzeń. Jednocześnie organ wskazał, że z treści przesłanej wiadomości nie wynika wprost dyspozycja przekazania do Sądu załączników do tak sformułowanego pisma. Wobec braku nawet fotokopii podpisu odręcznego jak i braku zazwyczaj w takich okolicznościach stosowanych sformułowań, przykładowo "za pośrednictwem", "do przekazania", C. doszło do uzasadnionego przekonania, że D. P. dla usprawnienia postępowania przesyła jedynie projekt skargi, którą dopiero zamierza wnieść w przewidzianym przepisami trybie. Z uwagi na fakt, że D. P. swoje pismo przesłał w formie nieprzewidzianej przepisami postępowania, jak i na brak możliwości zweryfikowania w sposób pewny nadawcy takiej korespondencji oraz brak wyraźnej dyspozycji z której można by wnioskować zamiar z jakim pismo zostało przesłane, C. przyjęło, iż w niniejszej sprawie nie doszło do wniesienia skargi, którą zobowiązane byłoby przesłać do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Do udzielonej odpowiedzi organ załączył wydruk korespondencji elektronicznej z dnia 22 stycznia 2013 r. wraz z wydrukami załączników. Nadesłane dokumenty zostały wyłączone z akt niniejszej sprawy w celu rejestracji skargi D. P. na bezczynność C. w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 22 stycznia 2013 r. o udostępnienie informacji publicznej. Postępowanie w sprawie ze wskazanej wyżej skargi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prowadzi pod sygn. akt II SAB/Wa 195/13. W wykonaniu wezwania wystosowanego do organu 6 maja 2013 r. (doręczone 9 maja 2013 r. – zwrotne potwierdzenie odbioru w aktach sprawy II SAB/Wa 195/13), C.w dniu 16 maja 2013 r. przesłało do Sądu odpowiedź na przedmiotową skargę wraz z aktami sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Mając jednak na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego m.in. w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 ppsa termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. W rozpoznawanej sprawie skarga D. P. wpłynęła do C. w dniu 22 stycznia 2013 r. Okoliczność, że została ona wniesiona drogą elektroniczną, a w związku z tym nie zawierała wymaganego podpisu, nie zwalniała organu z obowiązku przekazania skargi do Sądu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym podkreśla się bowiem, że informacja skierowana do sądu w drodze elektronicznej jest pismem w rozumieniu art. 45 i art. 46 ppsa, tyle tylko, że wymaga usunięcia braku formalnego w postaci braku podpisu strony lub jej przedstawiciela albo pełnomocnika. Pismo może mieć formę tradycyjną – dokumentu papierowego lub też formę dokumentu elektronicznego. Przyjmuje się, że pismo wniesione drogą elektroniczną jest skuteczne, jeżeli zostanie ono następnie podpisane przez stronę. Zasada ta odnosi się do wszystkich pism wnoszonych w postępowaniu sądowoadministracyjnym, w tym także inicjujących to postępowanie (v.: postanowienie NSA z 24 lipca 2008 r., I OPP 25/08, postanowienie WSA w Gorzowie Wielkopolskim z 5 września 2012 r., sygn. akt II SO/Go 10/12 - orzeczenia dostępne w internetowej bazie orzeczeń NSA http://orzeczenia.nsa.gov.pl). Przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter bezwzględny. Organ za pośrednictwem którego skarga została wniesiona, co do zasady zawsze zobowiązany jest przekazać ją do sądu administracyjnego, niezależnie od tego, czy w jego ocenie odpowiada ona wymogom formalnym. O dopuszczalności skargi wniesionej do sądu administracyjnego rozstrzyga bowiem wyłącznie ten sąd, a nie organ, za pośrednictwem którego omawiany środek zaskarżenia jest wnoszony. C. nie przekazało Sądowi w niniejszej sprawie, skargi, odpowiedzi na skargę i akt w terminie określonym w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej a zatem ustawowy obowiązek nie został przez organ w terminie wykonany. Termin ten upłynął z dniem 6 lutego 2013 r. Skarga przekazana została przez organ w dniu 23 kwietnia 2013 r., zaś odpowiedź na skargę i akta sprawy przekazano w dniu 16 maja 2013 r. na skutek wezwania Sądu wystosowanego w sprawie II SAB/Wa 195/13. Jakkolwiek w niniejszej sprawie organ, którego bezczynność jest przedmiotem skargi, ostatecznie przekazał określone w art. 54 § 2 ustawy dokumenty, to mając na względzie szczególną regulację art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, należy zarazem zaznaczyć, że przekazanie skargi nastąpiło z przeszło dwumiesięcznym opóźnieniem, a odpowiedzi na skargę z ponad trzymiesięcznym opóźnieniem. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno – podmiotowy, gwarancyjny charakter. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, została przekazana do Sądu ze wskazanym powyżej opóźnieniem, odstąpienie od wymierzenia grzywny przeczyłoby przypisanej tej instytucji funkcji. Tym bardziej, że przekazanie skargi nastąpiło wyłącznie w związku z prowadzonym przez sąd postępowaniem z wniosku o wymierzenie grzywny. Skarga ta stanowiła bowiem załącznik do udzielonej przez organ odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny i miała uzasadniać stanowisko organu zaprezentowane w powyższym piśmie. Pozostałe wymagane ustawowo dokumenty zostały zaś przekazane na skutek wystosowanego przez Sąd wezwania. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 ustawy i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek D. P. za uzasadniony. Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę – z jednej strony - że organ ostatecznie wykonał przewidziany w ustawie obowiązek w sposób umożliwiający rozpoznanie sprawy - z drugiej zaś - że opóźnienie w jego realizacji spowodowane było nieuprawnioną, a zarazem błędną oceną wniesionej skargi. Poza wskazanymi wyżej okolicznościami, ustalając wysokość wymierzonej grzywny, Sąd uwzględnił również szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi, mający na celu stosunkowo szybkie rozpoznanie sprawy przez Sąd. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa.