II SO/Wa 26/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kwiecińska po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku D. S. o wymierzenie Wójtowi Gminy [...] grzywny za nieprzekazanie skargi z dnia 28 października 2015 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: - oddalić wniosek- D. S. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 28 października 2015 r. na bezczynność tego organu w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej, wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. W uzasadnieniu wniosku wyjaśnił, że wskazaną wyżej skargę wniósł w dniu 28 października 2015 r. Podniósł, że organ nie przekazał skargi do Sądu mimo upływu 15-dniowego terminu, określonego w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. W odpowiedzi na wniosek Wójt Gminy [...] wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została przekazana do Sądu i zarejestrowana pod sygn. akt II SAB/Wa 1066/15. Organ stwierdził ponadto, że skarżący w sposób rażący nadużywa prawa do informacji publicznej. Nadmienił, że jedynie w 2015 r. skierował do Gminy około 450 wniosków o informację publiczną, zatem mimo starań uchybienie terminowi w czynnościach procesowych może się zdarzyć. Nie jest to jednak zła wola organu. Postanowieniem z dnia 5 lutego 2016 r., wydanym w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 185/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wymierzył Wójtowi Gminy [...] grzywnę w wysokości 1000 zł i zasądził od organu na rzecz wnioskodawcy kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. W uzasadnieniu Sąd wskazał, że z akt sprawy o sygn. II SAB/Wa 1066/15 wynika, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 19 listopada 2015 r. Natomiast, przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 28 października 2015 r. Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 12 listopada 2015 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 7 dni. Sąd stwierdził, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nie może w żaden sposób wpływać na realizację tego obowiązku przekonanie organu zobowiązanego, że skarga ta jest bezzasadna. To, czy skarga jest zasadna, czy też nie, jest bowiem przedmiotem oceny sądu, do którego skarga jest kierowana. Ocena taka może być przeprowadzona dopiero po przekazaniu przez organ skargi do sądu. Adresatem skargi D. S. z 28 października 2015 r. był Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, natomiast z jej treści wynikało, że dotyczy ona postępowania w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Wobec powyższego nie powinno budzić wątpliwości organu, że przedmiotową skargę należało przekazać wraz z aktami sprawy w terminie 15 dni od dnia jej otrzymania zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Sąd stwierdził, że, biorąc pod uwagę okoliczność, iż organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądane, aby zaniedbania jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Wójt Gminy [...] wniósł zażalenie na powyższe postanowienie do Naczelnego Sądu Administracyjnego. Postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2016 r., sygn. akt I OZ 359/16, Naczelny Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu do ponownego rozpoznania. W uzasadnieniu NSA wskazał, że wymierzenie grzywny możliwe jest po spełnieniu łącznie dwu warunków, tj. złożenia przez stronę wniosku o wymierzenie organowi grzywny oraz stwierdzenia uchybienia przez organ terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Przesłanką do wymierzenia grzywny jest fakt nieprzekazania skargi sądowi administracyjnemu, bez względu na powody. Wszystkie okoliczności danej sprawy, w tym między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ ciążącego na nim obowiązku, sąd powinien wziąć pod uwagę wymierzając wysokość grzywny. W niniejszej sprawie poza sporem jest, że organ przekazał skargę na bezczynność z naruszeniem terminu do dokonania tej czynności a skarżący złożył wniosek o ukaranie organu grzywną. Spełnione zatem zostały przesłanki umożliwiające nałożenia takiej grzywny. NSA podniósł, że w doktrynie trafnie wskazuje się, że sąd administracyjny, wymierzając organowi grzywnę, nie czyni tego automatycznie, lecz bierze pod uwagę specyfikę i charakter okoliczności danej sprawy, w tym przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Za uznaniowym charakterem orzeczenia przemawia użycie przez ustawodawcę słowa "może". Dopuszcza się sytuację, gdy sąd administracyjny odstępuje od wymierzenia grzywny. NSA zarzucił, że Sąd I instancji błędnie nie rozważył, czy wobec przesłania skargi wraz z aktami z niewielkim uchybieniem terminu (7 dni – krótszym niż zwykły termin z art. 54 § 2 P.p.s.a.), wobec wskazania przez organ wielkiej ilości wniosków pochodzących od skarżącego, nie zachodziły w sprawie przesłanki odstąpienia od wymierzenia grzywny bądź miarkowania jej wysokości. Orzeczona grzywna w wysokości 1000 zł jest, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nieadekwatna do niewypełnienia ciążącego na organie obowiązku przesłania skargi wraz z aktami i odpowiedzią na skargę w terminie wynikającym z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpatrując sprawę ponownie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 P.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ, o którym mowa w § 1, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2015 r., poz. 2058 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). W ocenie Sądu wniosek D. S. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi D. S. na bezczynność Wójta Gminy [...] w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 1066/15. Z akt tej sprawy wynika, że organ przekazał skargę wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy w dniu 19 listopada 2015 r. Przedmiotowa skarga wpłynęła natomiast do organu w dniu 28 października 2015 r. Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 12 listopada 2015 r. Opóźnienie organu wyniosło zatem 7 dni. Fakt ten, w ocenie Sądu, nie stanowi jednak wystarczającej okoliczności do zastosowania środka, o którym mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. Opóźnienie było bowiem nieznaczne i nie wpłynęło w sposób istotny na możliwość rozpoznania sprawy przez Sąd. Należy również wziąć pod uwagę, że duża ilość wniosków o udostępnienie informacji publicznej, jaką skarżący kieruje do organu, może usprawiedliwiać zaistniałe niewielkie opóźnienie. Ponadto organ przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie grzywny przekazał przedmiotową skargę do Sądu i wyjaśnił przyczyny opóźnienia. Stąd też Sąd uznał, że w okolicznościach niniejszej sprawy nałożenie grzywny na Wójta Gminy [...] należało uznać za zbędne. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 oraz 151 P.p.s.a., Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji postanowienia.