II SO/Wa 28/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Kruszewska-Grońska po rozpoznaniu w dniu 31 lipca 2025 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. M. o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z dnia 7 marca 2025 r. na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej p o s t a n a w i a: oddalić wniosek o wymierzenie grzywny Wnioskiem z [...] maja 2025 r. M. M. (dalej: "wnioskodawca") wystąpił, drogą eklektroniczną, do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie Dyrektorowi Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w Warszawie (dalej: "organ") grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi z [...] marca 2025 r. na bezczynność Dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej - Komisji Ścigania Zbrodni przeciwko Narodowi Polskiemu w W. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku wnioskodawca wskazał, że skierował do tutejszego Sądu - za pośrednictwem organu - skargę na bezczynność organu w rozpatrywaniu wniosku uzupełniającego, a według korespondencji sądowej z [...] kwietnia 2025 r., sygn. akt [...] , ww. skarga nie została przekazana do Sądu. Wnioskodawca domagał się również rozpoznania skargi w oparciu o załączony przez niego egzemplarz skargi. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, organ wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, iż [...] marca 2025 r. wnioskodawca przesłał na elektroniczną skrzynkę podawczą organu pismo zawierające załącznik w formacie doc.xml, zatytułowany "skarga z [...].03.2025". Jednakże pracownik organu nie mógł tego załącznika otworzyć, dlatego wezwano wnioskodawcę o nadesłanie go w innym formacie pliku, np. pdf. Wnioskodawca nie odpowiedział na powyższe wezwanie. Organ ustalił, że niedający się otworzyć załącznik zawierał skargę z [...] marca 2025 r., lecz - nie znając treści tego załącznika - nie mógł wypełnić obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Wniosek o wymierzenie organowi grzywny nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r., poz. 902; dalej: "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniach o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy p.p.s.a., z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Powyższy przepis stanowi lex specialis względem art. 54 § 2 p.p.s.a. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Przepis art. 55 § 1 p.p.s.a. zawiera normę zmierzającą do dyscyplinowania organów administracji publicznej w zakresie terminowego wykonywania obowiązków określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. Celem grzywny, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a., obok funkcji dyscyplinującej, jest też funkcja represyjna służąca ochronie konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP). Ponadto omawiana grzywna pełni funkcję prewencyjną, ponieważ ma zapobiegać naruszeniom prawa polegającym na przewlekaniu postępowania sądowoadministracyjnego. Zasada szybkości postępowania jest bowiem jedną z podstawowych zasad postępowania sądowoadministracyjnego (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 11 maja 2012 r., sygn. akt I OZ 328/12 oraz uchwała NSA z 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 – orzeczenia sądów administracyjnych są dostępne w bazie internetowej na stronie NSA: orzeczenia.nsa.gov.pl). Nawet stwierdzenie zaistnienia przesłanek określonych w art. 54 § 2 p.p.s.a. nie obliguje sądu administracyjnego do wymierzenia grzywny, lecz kreuje uprawnienie w tym przedmiocie – "sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny". Orzeczenie sądu ma więc charakter uznaniowy. Rozważając zasadność grzywny i miarkując jej wysokość, sąd administracyjny może brać pod uwagę takie okoliczności jak: charakter sprawy; pozycję i sytuację organu administracji; przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy; czy przed rozpatrzeniem wniosku organ wypełnił ten obowiązek i czy przekazanie kompletnych akt sprawy opóźniło jej rozpoznanie; wagę uchybienia w świetle standardów państwa prawnego; czas, jaki upłynął od wniesienia skargi; potrzebę kształtowania autorytetu wymiaru sprawiedliwości w optyce organów; czy wnioskujący o wymierzenie grzywny będzie mógł mieć obiektywne poczucie, że wymierzona grzywna i związana z nią dolegliwość dla organu jest proporcjonalna do negatywnych konsekwencji, jakie wnioskującemu o wymierzenie grzywny przyniosło niedopełnienie przez organ przedmiotowego obowiązku, innymi słowy, czy grzywna spełni wymogi sprawiedliwości naprawczej (vide postanowienie NSA z 24 marca 2022 r., sygn. akt III OZ 167/22 i powołane tam orzeczenia NSA z 17 stycznia 2014 r., sygn. akt I OZ 1259/13 i z 22 maja 2014 r., sygn. akt I OZ 382/14). W ocenie Sądu, organ w sposób wiarygodny wyjaśnił, że nie otrzymał skargi z [...] marca 2025 r., co było podyktowane technicznym problemem związanym z otworzeniem załącznika do korespondencji wnioskodawcy w formacie doc.xml. Pomimo zwrócenia się organu do wnioskodawcy o przesłanie załącznika w innym formacie pliku (np. pdf), wnioskodawca zignorował to wezwanie, zarzucając następnie organowi bezczynność w przekazaniu sądowi administracyjnemu skargi (zawartej w ww. załączniku) wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Tutejszy Sąd ma też wiedzę z urzędu, iż [...] września 2024 r. wnioskodawca skierował za pośrednictwem organu skargę na bezczynność w tej samej sprawie, tj. w przedmiocie rozpoznania wniosku z [...] lipca 2024 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotowa skarga została odrzucona postanowieniem Sądu z [...] lutego 2025 r., sygn. akt II SAB/Wa 596/24, ponieważ skarżący nie uzupełnił jej braku formalnego poprzez jej podpisanie. Gdyby zatem faktyczną intencją wnioskodawcy była realizacja jego wniosku z [...] lipca 2024 r., to wykonałby wezwanie Sądu do usunięcia braku formalnego skargi, przez co doprowadziłby do jej merytorycznego rozpoznania. Jednakże zarówno w ww. sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 596/24, jak i w niniejszej sprawie, korespondencja sądowa kierowana do wnioskodawcy drogą elektroniczną nie jest przez niego odbierana. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie ocenił żądanie wnioskodawcy o wymierzenie organowi grzywny jako bezpodstawne, dlatego na podstawie art. 55 § 1 oraz art. 151 w związku z art. 166 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.