II SO/Wa 31/07

PostanowienieWSA w Warszawie2007-06-25

Skład orzekający: Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Stowarzyszenie, które nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów postępowania, może zostać zwolnione od tych kosztów w zakresie częściowym?
Ratio decidendi
Stowarzyszenie, które nie posiada żadnych dochodów ani majątku, a jego działalność opiera się na pracy społecznej członków, spełnia przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych, nawet jeśli nie przedstawiło szczegółowych dokumentów potwierdzających wysokość zobowiązań finansowych na konkretny dzień.
Stan faktyczny
Stowarzyszenie wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Sąd pierwszej instancji odmówił przyznania prawa pomocy, jednak NSA uchylił to postanowienie i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Stowarzyszenie wykazało, że nie posiada środków finansowych na pokrycie kosztów, mimo braku szczegółowych dokumentów dotyczących zobowiązań.
Rozstrzygnięcie
Przyznano prawo pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie Przewodniczący Asesor WSA Przemysław Szustakiewicz po rozpoznaniu w dniu 25 czerwca 2007 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] z siedzibą K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] z siedzibą w K. na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej postanawia - przyznać prawo pomocy w przedmiocie zwolnienia od kosztów sądowych – Stowarzyszenie [...] z siedzibą w K. w dniu [...] listopada 2006 r. wystąpił z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. Postanowieniem z dnia 19 lutego 2007 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie wskazanym we wniosku z dnia [...] listopada 2006 r. Postanowienie to stało się przedmiotem postępowania zażaleniowego przed Naczelnym Sądem Administracyjnym, który postanowieniem z dnia 19 kwietnia 2007 r., sygn. akt I OZ 269/07 uchylił zaskarżone postanowienie i przekazał sprawę Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania. Dodatkowo Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu swojego postanowienia wskazał, iż Sąd pierwszej instancji w sposób wadliwy przyjął, iż przewodniczący Stowarzyszenia P. B. nie miał uprawnień do reprezentowania Stowarzyszenia na zewnątrz, podczas gdy w istocie od dnia 30 maja 2006 r. był on uprawniony do samodzielnej reprezentacji, w tym do występowania w imieniu organizacji przed Sądem. W wyniku rozpoznania wniosku o przyznanie prawa pomocy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, zważył co następuje: Pismem z dnia [...] listopada 2006 r. Stowarzyszenie [...] wystąpiło z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych. W związku z wezwaniem Stowarzyszenia do nadesłania dokumentów poświadczających aktualną (na dzień złożenia wniosku – [...] listopada 2006 r.) wysokość zobowiązań pieniężnych, których wierzycielami są odpowiednio zakład energetyczny oraz przedsiębiorca telekomunikacyjny (rubryka 5 formularza wniosku) oraz rachunków dokumentujących wysokość ponoszonych przez Stowarzyszenie wydatków za okres ostatnich trzech miesięcy, w szczególności opłat za energię elektryczną, telefon, oraz czynszu z tytułu najmu lokalu. W odpowiedzi na wezwanie, Przewodniczący Stowarzyszenia, w zakreślonym czternastodniowym terminie, złożył do Sądu pismo z dnia 28 grudnia 2006 r. odnoszące się do treści powołanego wezwania, do którego załączył kopie dokumentów źródłowych stwierdzających wysokość zobowiązań pieniężnych, znanych już Sądowi z urzędu przy rozpatrywaniu wniosków wymienionych w sprawach II SAB/Wa 59/06, II SAB/Wa 60/06 i II SAB/Wa 158/06. W złożonym piśmie procesowym z dnia [...] lutego 2007 r. Stowarzyszenie wskazało, że "Stowarzyszenie nie posiadało i nie posiada innych niż przedstawiło dowodów poświadczających wysokość zobowiązań pieniężnych. W powyższym zakresie nie zaszły żadne zmiany od ponad roku. Jedyne ewentualne zmiany mogą wynikać z odsetek których jednak wysokości stowarzyszenie nie zna". Wskazano, że Stowarzyszenie nie posiada rachunków bowiem nie ponosi opłat za czynsz, energię i telefon. Jedynymi wydatkami Stowarzyszenia w okresie ostatnich trzech miesięcy były, pokrywane z wpłat przez Przewodniczącego, koszty korespondencji. Zgodnie z art. 246 § 2 pkt 2 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, prawo pomocy w zakresie częściowym przysługuje osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Przyjętą zasadą jest, iż obowiązkiem stron jest ponoszenie kosztów sądowych związanych z udziałem w postępowaniu i tylko w wyjątkowych przypadkach może być przyznane na wniosek strony prawo pomocy. W ocenie Sądu taki przypadek w niniejszej sprawie występuje. Przedmiotem skargi Stowarzyszenia [...], reprezentowanego przez Przewodniczącego P. B., uprawnionego zgodnie z § 9 pkt 2 Statutu Stowarzyszenia [...] do reprezentowania Stowarzyszenia przed sądami i podejmowania w jego imieniu, innych czynności prawnych, jest bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej. Na stronie skarżącej działanie lub bezczynność organu w sprawie dotyczącej dostępu do informacji publicznej spoczywa obowiązek uiszczania kosztów sądowych (§ 2 ust. 6 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Z wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika, że Stowarzyszenie prowadzi działalność statutową dzięki społecznej pracy swoich członków i nie posiada żadnych środków finansowych. Ponadto od trzech lat nie otrzymuje dotacji i darowizn. Stowarzyszenie nie prowadzi działalności gospodarczej. Jednocześnie podał, że ciążą na nim zobowiązania finansowe z tytułu zużycia energii elektrycznej (ok. 4000 zł) oraz usług telekomunikacyjnych (ok. 1900 zł). W związku z powyższym należy wskazać, że choć Stowarzyszenie nie nadesłało dokumentów poświadczających wysokość ciążących na nim zobowiązań finansowych na dzień [...] listopada 2006 r. to jednak wykazało, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz pisma z dnia [...] lutego 2007 r. wynika bowiem, że Stowarzyszenie nie osiąga żadnych dochodów oraz nie posiada majątku. W tym stanie rzeczy należy uznać, że zostały spełnione przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w zakresie obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 260 w zw. z art. 246 § 2 pkt 2 w zw. z art. 254 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło