II SO/Wa 35/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Tomasz Szmydt po rozpoznaniu w dniu 13 stycznia 2022 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku I. P. o wymierzenie grzywny Prezydentowi Miasta [...] za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z 4 kwietnia 2019 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Prezydentowi Miasta [...] grzywnę w wysokości 100,00 złotych (sto złotych i 00/100), 2. zasądzić od Prezydentowi Miasta [...] na rzecz I. P. kwotę 100 zł (sto złotych i 00/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania. W piśmie z [...] kwietnia 2021 r. I. P. (dalej: "wnioskodawca") wniósł o "podjęcie działań prawem przewidzianych" wobec Prezydenta Miasta [...] (dalej: "Prezydent Miasta" "organ") w związku z nieprzekazaniem w terminie 30 dni, Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jego skargi z [...] kwietnia 2019 r. z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Do wniosku dołączył kserokopię wniesionej skargi, a także pocztowe potwierdzenie jej nadania. W odpowiedzi na wniosek, organ wskazał, że w momencie, gdy uzyskał informację o nieprzekazaniu skargi, ta została wysłana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, a przedmiotowy przypadek ma charakter incydentalny i spowodowany był niezawinionym błędem w obiegu korespondencji. Organ wniósł oddalenie wniosku o wymierzenie grzywny, wskazując, że jego podstawowym celem jest przymuszenie organu do przekazania skargi, co nastąpiło po doręczeniu organowi wniosku o wymierzenie grzywny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm., dalej "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Postanowienie to może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według Komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r. przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5167,47 zł. Jak stanowi art. 64 § 3 p.p.s.a., do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (za: postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego; dalej: "NSA" z 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ.: orzeczenia.nsa.gov.pl). W uchwale z 3 listopada 2009 r., (sygn. akt II GPS 3/09) NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt sądowych niniejszej sprawy oraz sprawy o sygn. akt II SA/Wa 2055/21 wynika, że Wnioskodawca za pośrednictwem Poczty Polskiej S.A. w dniu [...] listopada 2019 r. (data stempla pocztowego) wniósł skargę na zarządzenie nr [...] Prezydenta Miasta [...] z [...] lutego 2019 r. Organ przekazał do sądu akta sprawy, wraz z odpowiedzią na skargę oraz skargą w dniu 24 maja 2021 r. (data stempla pocztowego na kopercie – akta sprawy o sygn. II SA/Wa 2055/21) Nie budzi zatem wątpliwości, że nie zachowano ustawowego terminu na przekazanie skargi. Skargę należało przekazać do Sądu wraz z aktami sprawy z upływem 30 - dniowego terminu, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. W rozpatrywanym przypadku przekroczenie terminu do przekazania skargi z [...] kwietnia 2019 r. (wniesionej w dniu 6 listopada 2019 r.) jest znaczne, jednakże Sąd wziął pod uwagę, że organ podjął próbę jego wyjaśnienia i usprawiedliwienia, a także zwrócił uwagę na świadomość uchybienia i incydentalność przypadku. Nie bez znaczenia jest również fakt, że główną intencją Wnioskodawcy nie było wymierzenie organowi wysokiej grzywny, a raczej przymuszenie do przekazania skargi oraz do rozpoznania sprawy na podstawie załączonego jej odpisu. Wobec czego Sąd uznał, iż rozpoznawany wniosek zasługuje na uwzględnienie, jednakże orzekając o wysokości wymierzonej grzywny, Sąd wziął pod uwagę powyższe okoliczności. Jednocześnie Sąd stwierdza, że rolą Prezydenta Miasta na etapie wpłynięcia skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego za pośrednictwem ww. podmiotu, jest terminowe przekazanie skargi niezależnie od stwierdzonych uchybień w obiegu korespondencji. Jej nieprzekazanie bowiem ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji konstytucyjnego prawa do sądu. Ponadto okoliczność, że organ przekazał do Sądu skargę wraz z odpowiedzą i aktami sprawy, nie skutkuje ani bezprzedmiotowością postępowania, ani bezzasadnością rozpoznawanego wniosku. Może stanowić jedynie podstawę miarkowania wysokości wymierzonej grzywny. Powołana regulacja ma charakter dyscyplinujący, represyjny oraz prewencyjny, co jednoznacznie wynika z orzecznictwa (np. postanowienia NSA z 21 maja 2015 r. I OZ 426/15 i z 7 marca 2017 r. I OZK 228/06, WSA w Poznaniu z 14 stycznia 2015 r. IV SA/Po 7/14). Należy wskazać, że grzywna została organowi wymierzona w niskiej możliwej wysokości, w stosunku do tej, jaką dopuszczają przepisy ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Jednakże wymierzenie jej w kwocie 100 zł jest, zdaniem Sądu, adekwatne do uchybienia, jakiego organ dopuścił się, nie przekazując skargi wraz z odpowiedzią na skargę jak i aktami sprawy w ustawowym terminie, a nadto spełni wszystkie powyżej wskazane role. Z tych względów, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł w punkcie 1 sentencji postanowienia o wymierzeniu organowi grzywny, na podstawie art. 55 § 1 w zw. z art. 64 § 3 p.p.s.a., uznając, że wysokość wymierzonej grzywny osiąga cel przewidziany w przywołanej normie. O zwrocie kosztów postępowania w punkcie 2 sentencji postanowienia, orzeczono na podstawie art. 200 p.p.s.a.