II SO/Wa 37/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Andrzej Góraj po rozpoznaniu w dniu 28 listopada 2024 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. B. o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie w terminie skargi oraz akt sprawy postanawia: wymierzyć Ministrowi Obrony Narodowej grzywnę w wysokości 2000,00 (dwa tysiące) złotych. J. B. (dalej: "wnioskodawca"), w dniu 6 października 2024 r., złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, za pośrednictwem platformy ePUAP, wniosek o wymierzenie Ministrowi Obrony Narodowej (dalej: "organ", "Minister") grzywny za nieprzekazanie tutejszemu Sądowi skargi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę w sprawie bezczynności "dotyczącej braku wydania decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji Szefa Sztabu Generalnego SZ nr [...] z dnia [...].02.2023 r." Uzasadniając swoje żądanie wnioskodawca wskazał, że w dniu 22 lutego 2024r., za pośrednictwem Ministra Obrony Narodowej (identyfikator poświadczenia ePUAP -[...]) wniósł skargę na bezczynność organu skierowaną do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w sprawie bezczynności "dotyczącej braku wydania decyzji w przedmiocie odwołania od decyzji Szefa Sztabu Generalnego SZ nr [...] z dnia [...].02.2023 r." Wnioskodawca podał, że w dniu 16 września 2024 r. otrzymał z Wydziału Informacji Sądowej Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie informację, że organ nie przekazał skargi z aktami w przedmiotowej sprawie ([...]). W związku z powyższym wniósł o wymierzenie organowi grzywny w wysokości 5000 zł. Pismem z dnia 16 października 2024 r., w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 7 października 2024 r., doręczono organowi odpis wniosku z dnia [...] października 2024 r. wzywając jednocześnie do udzielenia odpowiedzi na ww. wniosek w terminie 14 dni od dnia doręczenia wniosku. Do dnia rozpoznania sprawy organ nie odpowiedział na wezwanie Sądu, nie przekazał do Sądu skargi wnioskodawcy z dnia 22 lutego 2024 r., jak również odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Wniosek o wymierzenie grzywny za nieprzekazanie w terminie skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy należało uwzględnić. Skargę do sądu administracyjnego, zgodnie z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j.: Dz. U. z 2024 r. poz. 935, dalej "P.p.s.a."), wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Stosownie zaś do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., Sąd na wniosek może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów (art. 154 § 6 P.p.s.a.). Wyłączną przesłanką orzeczenia o wymierzeniu organowi grzywny jest niewypełnienie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a i złożenie wniosku w tym zakresie przez stronę skarżącą. Przy czym powołany przepis nie obliguje Sądu do wymierzenia grzywny. Kwestia ta pozostawiana jest uznaniu sądu orzekającego. Zgodnie z przytoczonym przepisem Sąd bowiem "może" orzec o wymierzeniu organowi grzywny, nie będąc do tego bezwzględnie zobligowanym. Przy rozstrzygnięciu wniosku o wymierzenie organowi grzywny należy zatem wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, tj.: przyczyny niewypełnienia obowiązków, czas jaki upłynął od wniesienia skargi, okoliczność czy organ przed rozpatrzeniem wniosku obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (por. np. postanowienie NSA w Warszawie z dnia 30 listopada 2010 r., sygn. akt I OZ 897/10, LEX nr 742153). Przewidziany w art. 54 § 2 P.p.s.a. obowiązek przekazania sądowi skargi, akt sprawy i odpowiedzi na skargę ma charakter bezwzględny. Tym samym organ zobowiązany był do przekazania skargi do Sądu w terminie 30 dni od jej otrzymania. Do dnia rozpoznania wniosku, skargi z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę nie przekazano do Sądu. Powyższe oznacza, że w sprawie wystąpiła przesłanka formalna (nieprzekazanie skargi wraz z aktami administracyjnymi w terminie) oraz okoliczności uzasadniające wymierzenie Ministrowi grzywny. Z akt sprawy wynika, że skarga wnioskodawcy została złożona za pośrednictwem platformy ePUAP w dniu 22 lutego 2024 r. Tym samym – zgodnie z treścią art. 54 § 2 P.p.s.a. organ powinien przekazać ją Sądowi w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania, czyli do dnia 25 marca 2024 r., gdyż 30 dniem był dzień 23 marca 2024 r. (sobota). Termin, do którego obowiązek winien być wykonany uległ zatem przesunięciu (art. 83 § 2 P.p.s.a.). Termin ten został znacznie przekroczony, bowiem organ do dnia wydania niniejszego postanowienia nie przekazał skargi do Sądu. Co więcej Minister w żaden sposób nie wyjaśnił przyczyn tego zaniechania ignorując wezwanie Sądu w tym zakresie. Powyższe w opinii Sądu uzasadniania wymierzenie Ministrowi grzywny, bowiem nie dopełnił obowiązków ustawowych, tamując wnioskodawcy możliwości dochodzenia swych praw przed sądem. Sąd, wymierzając grzywnę wziął pod uwagę charakter sprawy, okres zwłoki organu w przekazaniu skargi (ponad 8 miesięcy), a także fakt, że do dnia rozpoznania wniosku o wymierzenie grzywny Minister nie udzielił odpowiedzi na skargę oraz nie wyjaśnił przyczyn opóźnienia. W ocenie Sądu wysokość grzywny jest adekwatna do stopnia uchybienia obowiązkowi określonemu w art. 54 § 2 P.p.s.a. i pozwala na osiągnięcie celów, dla których środek ten został przewidziany. Przewidziana w art. 55 § 1 P.p.s.a. instytucja wymierzenia grzywny ma na celu przede wszystkim wyegzekwowanie od organu wypełnienia przezeń obowiązków procesowych, o jakich mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a. Obok funkcji dyscyplinującej polegającej na przymuszeniu organu grzywną do przesłania skargi, odpowiedzi na skargę oraz akt sprawy, występuje dodatkowo także funkcja represyjna grzywny. Ta funkcja znajduje uzasadnienie w potrzebie ochrony konstytucyjnego prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki, o którym mowa w art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, a którego realizacja napotyka przeszkodę w razie niedopełnienia przez organ obowiązków z art. 54 § 2 P.p.s.a. (por. uchwałę siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, publ. ONSA/WSA 2010/1/2). Instytucja wymierzenia grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni też funkcję prewencyjną, bowiem ukaranie organu służy także zapobieganiu naruszenia prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i inne organy. Sąd wymierzył grzywnę w wysokości 2000 zł, uznając, że kwota ta będzie adekwatna do stopnia zawinienia organu oraz spowoduje, że organ dołoży w przyszłości należytej staranności przy terminowym wywiązywaniu się z nałożonych obowiązków, zwłaszcza w niniejszej sprawie. Przy określeniu wysokości grzywny Sąd uwzględnił również pogląd prezentowany w judykaturze, że przepis art. 154 § 6 P.p.s.a., odwołujący się w swojej treści do ogłaszanej corocznie przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wysokości przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, określa jedynie górną granicę grzywny, zatem w przypadku wymierzenia grzywny poniżej tej granicy nie jest konieczne, aby kwota wymierzonej grzywny odpowiadała określonej wielokrotności tego wskaźnika (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 11 kwietnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wa 2143/13, LEX nr 1467964). Jednocześnie, wskazać należy, że grzywna, o której mowa w art. 55 P.p.s.a. nie ma charakteru jednorazowego i w sytuacji, gdy organ, pomimo wymierzenia takiej grzywny, w dalszym ciągu nie wypełnia obowiązku przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, dopuszczalne jest ponowne jej wymierzenie. Jeżeli po wydaniu postanowienia o wymierzeniu organowi grzywny organ w dalszym ciągu nie wywiązuje się z obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 P.p.s.a., wówczas sąd może wymierzyć organowi kolejną grzywnę za czas obejmujący okres od wydania poprzedniego postanowienia o wymierzeniu grzywny (por. postanowienia NSA: z dnia 23 maja 2019 r., sygn. akt I OZ 416/19; z dnia 18 czerwca 2015 r., sygn. akt I OZ 521/15; z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12 – dostępne na stronie internetowej https://orzeczenia.nsa.gov.pl oraz W. Piątek, A. Skoczylas, Glosa do postanowienia NSA z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12, OSP 2013/7–8, s. 535). Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowił, jak w sentencji.