II SO/Wa 38/17

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Sławomir Antoniuk po rozpoznaniu w dniu 27 października 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. P. o wymierzenie grzywny Polskiemu Związkowi [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 16 sierpnia 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia: 1. wymierzyć Polskiemu Związkowi [...] grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych. 2. zasądzić od Polskiego Związku [...] na rzecz K. P. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. K. P. w dniu 16 sierpnia 2016 r. wniósł bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Polskiego Związku [...] w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 5 września 2015 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przekazał powyższą skargę Polskiemu Związkowi [...] przy piśmie z dnia 14 września 2016 r., sygn. akt II KO/Wa 272/16. Skarga ta wpłynęła do organu w dniu 15 września 2016 r. Pismem z dnia 28 sierpnia 2017 r., sprecyzowanym pismem z dnia 4 września 2017 r., skarżący wystąpił do Sądu o wymierzenie grzywny Polskiemu Związkowi [...] za nieprzekazanie wskazanej wyżej skargi wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Skarżący wskazał, że do dnia złożenia przez niego wniosku o wymierzenie grzywny jego skarga nie została przekazana do Sądu. W odpowiedzi na wniosek Polski Związek [...] wniósł o jego oddalenie, ewentualnie o wymierzenie łagodniejszej grzywny, wskazując, że należy wziąć pod uwagę okoliczności sprawy wpływające na niedotrzymanie ustawowego terminu. Organ podał, że nieprzekazanie skargi do Sądu w terminie jest niezależne od niego. Wyjaśnił, że w związku z obowiązującym stanem prawnym, każdy obywatel ma prawo skorzystać z przysługującego mu uprawnienia do zadania pytania w sprawie udzielenia informacji publicznej. W związku z powyższym, organ zmuszony jest rozpatrzyć każdy wpływający wniosek, który powoduje, przy nieodpowiedniej kadrze pracowniczej w liczbie 5 osób, nawarstwianie się spraw oraz niemożliwość realizowania zadań głównych organu. Wskazał, że zaniechanie w postaci nieprzesłania skargi w niniejszej sprawie nie było działaniem celowym oraz nie miało na celu utrudnienia skarżącemu dostępu do informacji publicznej. Złożone przez skarżącego w trybie udzielenia informacji publicznej pytania są złożone, wymagają zapoznania się z wieloma dokumentami oraz zagospodarowaniem dużej ilości czasu przez pracownika organu. W niniejszej sprawie zaniechanie to zostało spowodowane niewystarczającą liczbą pracowników, którzy w związku z realizowaniem zleconych prac, nie dokonali obowiązku udzielenia informacji publicznej w ustawowym terminie. Nieprzekazanie skargi nastąpiło w wyniku omyłki, a przetrzymanie skargi nie było intencją organu. Nadto podniósł, ze ustawodawca uchwalił przepis, który nakłada obowiązki na podmioty takie jak Polski Związek [...], nie zwiększając środków finansowych na adekwatne wprowadzenie przepisów do rzeczywistej sytuacji podmiotów publicznych. Błąd ustawodawcy, ograniczona kadra oraz nieadekwatne środki finansowe, którymi dysponuje organ uniemożliwiają prawidłowe funkcjonowanie oraz realizowanie nałożonych przez nieracjonalnego ustawodawcę obowiązków nałożonych na organ. Podstawowe zadania Polskiego Związku [...] wynikają wprost z ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie i na tym są skoncentrowane wszystkie środki finansowe i osobowe. Dodatkowo organ podniósł, że w dniu 23 października 2016 r. został wybrany nowy zarząd Polskiego Związku [...]. Po wyborach współpraca w zarządzie nie układała się w sposób prawidłowy, co wykluczało możliwość prowadzenia efektywnej i konstruktywnej działalności. W związku z licznymi nieprawidłowościami związanymi ze sprawowaniem funkcji Prezesa Zarządu w dniu 17 stycznia 2017 r. został on odwołany. W następnym okresie cała aktywność Polskiego Związku [...] została skierowana na wyjaśnienie zaistniałej sytuacji i przywrócenie możliwości normalnego funkcjonowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), powoływanej dalej jako "P.p.s.a.", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania (art. 54 § 2 P.p.s.a.). Zgodnie natomiast z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 1764 ze zm.) do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się, z zastrzeżeniem przypadku, o którym mowa w art. 22, przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. Art. 55 § 1 P.p.s.a. stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 P.p.s.a., tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 P.p.s.a. ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 P.p.s.a. "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 P.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 P.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek K. P. o wymierzenie grzywny Polskiemu Związkowi [...] za nieprzekazanie skargi z dnia 16 sierpnia 2016 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa skarga wpłynęła do organu w dniu 15 września 2016 r. Termin do wykonania obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. w zw. z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej upływał w tej sytuacji w dniu 30 września 2016 r. Mimo tego do dnia dzisiejszego skarga ta nie została przekazana do Sądu. Opóźnienie organu w chwili obecnej wynosi ponad rok. W ocenie Sądu podnoszone przez organ okoliczności usprawiedliwiające, jego zdaniem, zaistniałe opóźnienie, nie zasługują na uwzględnienie, jednakże część z nich może mieć znaczenie przy miarkowaniu wysokości wymierzonej grzywny. Usprawiedliwieniem tym nie mogą być wewnętrzne problemy organizacyjne Związku, związane z dużą ilością wniosków o udostępnienie informacji publicznej, brakiem odpowiedniej ilości pracowników, czy też zmianą władz Związku. Tego typu okoliczności, związane z organizacją pracy Związku, nie powinny mieć wpływu na możliwość przekazania skargi do Sądu. Podnieść bowiem należy, że przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Nieprzekazanie skargi ogranicza stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec powyższego Sąd uznał wymierzenie organowi grzywny w wysokości 500 zł., albowiem nie zaszły żadne szczególne okoliczności, które uniemożliwiły organowi wykonanie obowiązku określonego w art. 54 § 2 P.p.s.a. Grzywna w tym przypadku ma przede wszystkim charakter dyscyplinujący i ma na celu doprowadzenie do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 P.p.s.a. Wymierzając grzywnę w tej wysokości Sąd wziął pod uwagę to, że od ponad roku skarga K. P. z dnia 16 sierpnia 2016 r. nie została przekazana do Sądu. Sąd uwzględnił także, że Polski Związek [...], choć jest podmiotem zobowiązanym do udostępnienia informacji publicznej, to nie jest organem administracji publicznej, dysponującym urzędem zapewniającym mu obsługę administracyjno-biurową. Z wyjaśnień Związku wynika bowiem, że posiada on wyłącznie 5 pracowników biurowych. Wskazać należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2016 r., według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 16 lutego 2017 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w 2016 r. i w drugim półroczu 2016 r. (M. P. z 2017 r. poz. 208) wynosiło 3536,87 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a.