II SO/Wa 5/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 5 września 2007r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia wymierzyć Prokuratorowi Krajowemu grzywnę w wysokości 9.908,92 zł (dziewięć tysięcy dziewięćset osiem złotych 92/100) W dniu 17 stycznia 2007r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wpłynął, opatrzony datą 11 stycznia 2007r., wniosek Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. o wymierzenie grzywny Prokuratorowi Krajowemu za niewywiązanie się z obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), tj. nieprzekazanie Sądowi skargi Stowarzyszenia K. z dnia 22 maja 2006r. (wniesionej w dniu 2 sierpnia 2006r.) na bezczynność Prokuratora Krajowego w przedmiocie dostępu do informacji publicznej (nierozpatrzenia wniosku Stowarzyszenia z dnia 17 stycznia 2005r.). W uzasadnieniu wniosku reprezentujący Stowarzyszenie, jego Przewodniczący, P. B. podał, że wg informacji uzyskanej w Sądzie ww. skarga dotąd nie wpłynęła, mimo, że stosownie do treści art. 21 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) przekazanie Sądowi akt i odpowiedzi na skargę powinno nastąpić w terminie 15 dni. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny Prokurator Krajowy, wnosząc o nieuwzględnienie wniosku wskazał, iż wbrew twierdzeniu skarżącego, skarga z dnia 22 maja 2006r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia 17 stycznia 2005r. o udostępnienie informacji publicznej wraz z odpowiedzią na skargę została przekazana do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie w dniu 19 września 2006r. za pismem o nr [...], a postępowanie w niniejszej sprawie toczy się przed Sądem pod sygn. akt II SAB/Wa 158/06. W ocenie Prokuratora Krajowego nie ma zatem podstaw do wymierzenia grzywny. Z kolei w dniu 18 czerwca 2007r. wpłynęło do Sądu pismo skarżącego, złożone m.in. do sprawy II SO/Wa 5/07, zawierające w części dotyczącej tej sprawy replikę na udzieloną przez organ odpowiedź na wniosek o wymierzenie grzywny. W piśmie tym Przewodniczący Stowarzyszenia zwrócił uwagę, że Stowarzyszenie skierowało dwa wnioski o dostęp do informacji publicznej, obydwa z dnia 17 stycznia 2005r., przy czym każdy z nich był skierowany do dwóch rożnych organów, a drugim adresatem obok Prokuratora Krajowego był Minister Sprawiedliwości. Przewodniczący kolejny raz zaznaczył, że w dniu 2 sierpnia 2006r. złożył w urzędzie pocztowym skargę na Prokuratora Krajowego, datowaną na 22 maja 2006r. wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy, a zarzutem tej skargi uczynił brak rozpoznania wniosku o udzielenie informacji publicznej zgodnie z treścią wniosku z dnia 17 stycznia 2005r. Dodał także, że skargi tej Sądowi nie przekazano, a w sprawie o sygn. II SAB/Wa 158/06 znajdują się tylko niektóre projekty pism bez kopert oraz potwierdzeń ich wysłania i doręczenia. Kierując się tymi argumentami skarżący stwierdził, iż rozszerza złożony wniosek o wymierzenie grzywny w sprawie II SO/Wa 5/07 także o zarzut nieprzekazanie akt administracyjnych i odpowiedzi na skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Przy czym mając na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego (art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej) ustawodawca art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie termin piętnastodniowy. W myśl zaś art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Oznacza to, że przewidziany w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej obowiązek przekazania sądowi akt sprawy i odpowiedzi na skargę, poza nadzwyczajnym przypadkiem wymienionym w art. 54 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, ma charakter bezwzględny. W konsekwencji organ, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi musi w taki sposób wykonać nałożony na niego obowiązek przekazania powyższych dokumentów Sądowi, aby w sytuacji, gdy skarżący skorzysta z przyznanego mu na mocy art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi uprawnienia, móc skutecznie udowodnić dochowanie ustawowego terminu. Musi przy tym przekazać dokładnie te dokumenty, które wymieniono zarówno w treści art. 54 § 2 ww. ustawy, jak i w art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej. Z uwagi na okoliczność, iż każda ze stron postępowania uzasadnia swoje stanowisko procesowe powołując się na akta zawisłej przed Sądem sprawy ze skargi Stowarzyszenia K. z siedzibą w K. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości w przedmiocie wniosku z dnia 17 stycznia 2005r. o udostępnienie informacji publicznej, sygn. II SAB/Wa 158/06, Sąd uznał za niezbędne przeprowadzenie dowodu z dokumentów zgromadzonych w tychże aktach. W pierwszej kolejności należy ustalić, czy rozbieżność pomiędzy twierdzeniem skarżącego, zgodnie z którym sprawa o sygn. akt II SAB/Wa 158/06 nie dotyczy złożonej przez niego skargi na bezczynność Prokuratora Krajowego, a pomiędzy przeciwnym twierdzeniem organu zawartym w odpowiedzi na wniosek ma rzeczywiście miejsce, a w konsekwencji czy skarga w sprawie o sygn. II SAB/Wa 158/06 jest w istocie tą samą skargą, której nieprzekazanie zarzuca skarżący we wniosku o wymierzenie grzywny. Otóż, w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 158/06 przedmiotem skargi jest bezczynność Ministra Sprawiedliwości w zakresie rozpatrzenia, skierowanego do tego organu, wniosku Stowarzyszenia z dnia 17 stycznia 2005r. o udzielenie informacji publicznej (K.2 – akt sprawy). Z kolei w odpowiedzi na skargę w powyższej sprawie (K.30) pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości z jednej strony podał, iż chodzi o skargę z dnia 22 maja 2006r. na bezczynność Ministra Sprawiedliwości z drugiej zaś, uzasadniając zajęte stanowisko procesowe (wniosek o oddalenie skargi) odniósł się do innego niż objęty skargą wniosku, co prawda wniosku z dnia 17 stycznia 2005r., ale nie tego skierowanego do Ministra Sprawiedliwości, lecz do Prokuratora Krajowego. Zaistniała rozbieżność była następnie przedmiotem trzykrotnych wezwań Sądu kierowanych do Ministra Sprawiedliwości (K.47, K.53 i K.59 akt) i ostatecznie pismem z dnia 30 maja 2007r. pełnomocnik Ministra Sprawiedliwości wyjaśnił, iż skarżący wniósł dwa jednakowe wnioski opatrzone datą 17 stycznia 2005r. przy czym jeden skierował do Ministra Sprawiedliwości, a drugi do Prokuratora Krajowego,. Dalej stwierdził, że Minister Sprawiedliwości udzielił skarżącemu informacji w zakresie pkt 1 wniosku. Znajduje to potwierdzenie w dokumentach zawartych w załączonych do sprawy aktach administracyjnych wśród, których znalazły się dwa jednobrzmiące w swej treści wnioski Stowarzyszenia opatrzone datą 17 stycznia 2005r., jeden adresowany do Ministra Sprawiedliwości (z datą wpływu do Biura Ministra oraz do Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej na 20 stycznia 2005r.) oraz drugi adresowany do Prokuratora Krajowego (z odręczną adnotacją Prokuratora Krajowego z dnia 20 stycznia 2005r. oraz datą wpływu do Biura Postępowania Przygotowawczego Prokuratury Krajowej na 21 stycznia 2005r.). Poza tym w aktach administracyjnych znajdują się dwa zażalenia złożone przez Przewodniczącego Stowarzyszenia w trybie art. 37 Kpa każde skierowane do innego organu w powiązaniu z właściwością organów, do których Stowarzyszenie złożyło wnioski z dnia 17 stycznia 2005r. (odpowiednio Prezes Rady Ministrów i Prokurator Generalny). Powyższe ustalenie prowadzą zatem do wniosku, że skarga, co do której Stowarzyszenie sformułowało zarzut niewykonania przez Prokuratora Krajowego niewypełnienia obowiązku przewidzianego w art. 21 ustawy o dostępie do informacji publicznej to zupełnie inna skarga od skargi, która zainicjowała postępowanie w sprawie o sygn. II SAB/Wa 158/06. Trzeba także podkreślić, ze Prokurator Krajowy w sprawie II SO/Wa 5/07 nie zakwestionował podanej przez skarżącego okoliczności złożenia przez niego w dniu 2 sierpnia 2006r. w urzędzie pocztowym skargi skierowanej właśnie do Prokuratora Krajowego. Nie można podzielić zajętego w odpowiedzi na wniosek stanowiska, że skoro Sąd prowadzi postępowanie wszczęte skargą opatrzoną tą samą datą, co data skargi, której nieprzekazanie zarzuca skarżący we wniosku o wymierzenie grzywny, to fakt taki ma w istocie miejsce. Przeczy temu choćby data wpływu skargi do organu w sprawie II SAB/Wa 158/06, która, według widniejącej na jej pierwszej stronie pieczęci Kancelarii Biura Ministra, przypadła na dzień 1 czerwca 2006r. podczas, gdy we wniosku o wymierzenie grzywny Stowarzyszenie wyraźnie podało, że skargę na bezczynność Prokuratora Krajowego złożyło w dniu 2 sierpnia 2006r Oznacza to, że Prokurator Krajowy do dnia dzisiejszego nie wykonał ciążącego na nim obowiązku przekazania skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi, a co za tym idzie zwłoka w wykonaniu tego obowiązku wynosi przeszło rok. Mamy zatem do czynienia z sytuacją, w której należy rozważyć zastosowanie środka będący gwarancją nadania biegu sprawie. Tak oto użyte przez ustawodawcę w art. 55 § 1 ustawy sformułowanie "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny oznacza, że podejmując rozstrzygnięcie w tej sprawie Sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także okoliczność, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu. Niemniej jednak, co należy podkreślić, wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku niewypełnienia obowiązków, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy (czy w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej - z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej) nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, nr 6 z 2006, poz. 156). Do jej wymierzenie wystarcza niewykonanie obowiązku przewidzianego w art. 54 § 2 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Wymierzenie grzywny w niniejszej sprawie ma zatem przede wszystkim charakter represyjny, co jest zgodne także z ratio legis uregulowań ustawy o dostępie do informacji publicznej, w której tak ustalono terminy postępowania w sprawach prawa dostępu do informacji publicznej oraz jego ochrony sądowej, aby jej udzielenie, odmowa, czy też kontrola sądowa następowała stosunkowo szybko, a tym samym, aby utrzymany był jej prawno –podmiotowy, konstytucyjny i gwarancyjny charakter. Stąd też w sytuacji, gdy skarga oraz odpowiedź na skargę wraz z aktami sprawy, nie została w ogóle przekazana do Sądu, a organ mając możliwość wyjaśnienia ewentualnych przyczyn powstałego opóźnienia najpóźniej w sprawie z wniosku o wymierzenie grzywny przyczyn tych nie wyjaśnił, wymierzenie grzywny stało się konieczne. Ustalone tym samym w sprawie okoliczności odpowiadają dyspozycji przepisu art. 55 ustawy i z tej przyczyny Sąd uznał wniosek Stowarzyszenia K. za uzasadniony. Wymierzając zaś grzywnę w wysokości 9.908,92 zł, tj. w wysokości czterokrotności przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 13 lutego 2007r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2006r. M.P. Nr 12, poz. 125), Sąd wziął pod uwagę, tak charakter sprawy objętej nieprzekazaną skargą, jak i okres zwłoki organu w jej przekazaniu. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w sentencji.