II SO/Wa 51/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA - Adam Lipiński po rozpoznaniu w dniu 7 lutego 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. T. o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi z dnia 18 maja 2010 r. wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę postanawia 1. wymierzyć Rektorowi [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł (słownie trzy tysiące złotych), 2. zasądza od Rektora [...] na rzecz P. T. kwotę 100 zł (słownie sto złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 12 lipca 2012 r. P. T. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Wskazał, że wniosek ten dotyczy skargi z dnia 18 maja 2010 r. na bezczynność Rektora [...] w przedmiocie niewydania decyzji w sprawie egzaminu i egzaminatora z przedmiotu Metodologia Nauki. W odpowiedzi na wniosek Rektor [...] wniósł o jego oddalenie. Wyjaśnił, że skarga P. T. po wyjaśnieniu i ustaleniu stanu faktycznego została przekazana do Sądu. Opóźnienie w wyjaśnieniu sprawy spowodowane było okresem urlopowym i koniecznością odnalezienia dokumentów. Organ jednocześnie, w przypadku uznania przez Sąd, że nastąpiła przewlekłość, wniósł o wymierzenie grzywny w najmniejszym wymiarze, ponieważ sytuacja finansowa uczelni jest trudna. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2012 r. poz. 270) skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Art. 55 § 1 powołanej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi stanowi zaś, że w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, tj. do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 powołanej ustawy ma charakter mieszany: dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to więc środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 ustawy, jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w tym przepisie (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r. sygn. akt II OSK 1024/06, ONSAiWSA, 2006 r., Nr 6, poz. 156). Stosownie jednak do treści art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "sąd może orzec" o wymierzeniu organowi grzywny, co oznacza, że rozstrzygając w tej kwestii, sąd powinien wziąć pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc między innymi przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 ustawy, a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, oraz czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska: Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Ponadto w uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09 (ONSA/WSA 2010/1/2) Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 powołanej ustawy pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. W ocenie Sądu wniosek P. T. o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] za nieprzekazanie sądowi skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę zasługuje na uwzględnienie. Sprawa ze skargi P. T. z dnia 18 maja 2010 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyznaczenie egzaminatora została zarejestrowana w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie pod sygnaturą akt II SAB/Wa 372/12. Z akt tej sprawy wynika, że skarga wpłynęła do Rektora [...] w dniu 24 maja 2010 r. Tymczasem organ przekazał tę skargę do Sądu w dniu 14 sierpnia 2012 r. Opóźnienie w przekazaniu skargi do Sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę wyniosło zatem ponad dwa lata. Opóźnienie to jest zatem znaczne i w sposób istotny wpłynęło na termin rozpoznania sprawy przez Sąd. Dodatkowo należy zauważyć, że organ w istocie nie usprawiedliwił przyczyn niewykonania obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 powołanej ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przy takiej skali opóźnienia usprawiedliwieniem nie może bowiem być okres urlopowy, czy też konieczność odnalezienia dokumentów. Przekazanie skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę jest bezwzględnym obowiązkiem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania zaskarżono. Opóźnienie w przekazaniu skargi do sądu wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, a co za tym idzie oddalenie w czasie możliwości rozpoznania sprawy przez sąd, ogranicza w istocie stronie skarżącej możliwość realizacji jej konstytucyjnego prawa do sądu. Wobec tego, że organ ostatecznie przekazał do Sądu skargę P. T. wraz aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, wymierzenie grzywny w tej sytuacji ma więc przede wszystkim charakter restrykcyjny, ale także prewencyjny. Nie jest bowiem pożądanym, aby tak poważne zaniedbania, jakich dopuścił się organ, występowały w przyszłości. Zaznaczyć przy tym należy, że P. T. w swojej skardze z dnia 18 maja 2010 r. w przedmiocie rozpatrzenia wniosku o wyznaczenie egzaminatora pierwotnie wskazał jako organ, którego dotyczy zarzut bezczynności, Rektora [...]. Świadczy o tym zawarte w treści skargi sformułowanie "bezczynność władz [...]" oraz wskazanie w nagłówku adresata "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie za pośrednictwem rektora [...]". Za pośrednictwem tego też organu skarga ta została wniesiona do Sądu. Na wezwanie Sądu skierowane do skarżącego w sprawie o sygn. akt II SAB/Wa 372/12 skarżący sprecyzował, że organem, którego dotyczy zarzut bezczynności jest Kierownik Studium Doktoranckiego [...]. Późniejsze sprecyzowanie skargi nie oznacza jednak, że wniosek o wymierzenie grzywny Rektorowi [...] nie jest zasadny. Sprecyzowanie skargi i prawidłowe określenie organu, którego działania, bezczynności bądź przewlekłości skarga dotyczy może mieć miejsce wyłącznie po przekazaniu skargi do Sądu. Strona skarżąca może natomiast domagać się wymierzenia grzywny organowi, który pierwotnie wskazała w skardze i za pośrednictwem, którego skargę wniosła. Na dzień wnoszenia skargi P. T. z dnia 18 maja 2010 r. organem, którego bezczynność była przedmiotem skargi był Rektor [...]. Był to zatem organ, na którym ciążył obowiązek określony w art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Zaniedbanie tego organu doprowadziło również do opóźnienia w przekazaniu skargi do Sądu. Biorąc pod uwagę powyższe okoliczności Sąd uznał wniosek P. T. za uzasadniony i nałożył na Rektora [...] grzywnę w wysokości 3 000 zł (trzy tysiące złotych). Wymierzając grzywnę we wskazanej wyżej wysokości Sąd wziął po uwagę skalę opóźnienia organu, brak okoliczności, które mogłyby usprawiedliwiać zaistniałe opóźnienie, a także fakt przekazania do Sądu przedmiotowej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Wyjaśnić przy tym należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w 2011 r., według obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 17 lutego 2012 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2011 r. i w drugim półroczu 2011 r. (M. P. z 2012 r. poz. 94) wynosiło 2 974, 69 zł. Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 powołanej ustawy.