II SO/Wa 60/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 3 listopada 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata w sprawie ze skargi K. N. na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] w sprawie zobowiązania do przekazania do dyspozycji WAM osobnej kwatery stałej postanawia: 1. uchylić postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SO/Wa 60/10, 2. przyznać K. N. prawo pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. K. N. wnioskiem z dnia 6 lipca 2010 r., wniósł o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata, w celu wniesienia do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi na decyzję Ministra Obrony Narodowej z dnia [...] czerwca 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji Dyrektora Oddziału Rejonowego [...] Wojskowej Agencji Mieszkaniowej z dnia [...] marca 1999 r. nr [...] w sprawie zobowiązania go do przekazania do dyspozycji WAM osobnej kwatery stałej. Postanowieniem z dnia 23 sierpnia 2010 r. referendarz sądowy w Wojewódzkim Sądzie Administracyjnym w Warszawie odmówił wnioskodawcy przyznania prawa pomocy. W ustawowym terminie K. N. wniósł sprzeciw od powyższego orzeczenia. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu przedmiotowego wniosku, postanowieniem z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SO/Wa 60/10, odmówił przyznania wnioskodawcy prawa pomocy. W motywach uzasadnienia podniósł, że każda z dorosłych osób w rodzinie wnioskodawcy posiada stałe dochody, w łącznej kwocie 5.870 zł, a przyznanie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony postępowania z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu jest rzeczywiście, obiektywnie niemożliwe. K. N. pismem z dnia 19 października 2010 r. złożył zażalenie na powyższe postanowienie, wnosząc o jego uchylenie i przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Jednocześnie podniósł, że w jego sprawie zaszły nowe okoliczności, bowiem jego córka straciła pracę, a w związku z tym również dochody. Do zażalenia wnioskodawca dołączył wypełniony formularz PPF, w którym wskazał, że wnioskuje o przyznanie adwokata z urzędu, bowiem nie posiada środków finansowych na ustanowienie pełnomocnika z wyboru. Podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną L. N., córką K. N. oraz wnuczką I. N. Oświadczył, że na łączny dochód rodziny w kwocie 4.200 zł, składa się świadczenie emerytalne jego (w wysokości 3.150 zł) oraz jego żony (w wysokości 1.050 zł). Natomiast córka – K. N. została zwolniona z pracy z dniem [...] sierpnia 2010 r. Podał, że ze swojej emerytury utrzymuje lokal służbowy, co miesięcznie wynosi około 1.400 zł (czynsz – 900 zł, energia elektryczna i gaz – 300 zł, telefon z Internetem – 150 zł, telewizja kablowa 50 zł), spłaca kredyt bankowy (miesięczna rata - 700 zł). Ponadto obciążony jest znacznymi wydatkami na leki i rehabilitację w związku z przebytymi operacjami, a obecnie ma na utrzymaniu córkę, która poszukuje pracy oraz wnuczkę. Podniósł również, że pozostaje z żoną w faktycznej separacji od ponad 20 lat i dlatego żona nie partycypuje w kosztach utrzymania lokalu. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 165 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), postanowienia niekończące postępowania w sprawie mogą być uchylane i zmieniane wskutek zmiany okoliczności sprawy, chociażby były zaskarżone a nawet prawomocne. Przepis ten wskazuje na możliwość uchylenia bądź zmiany postanowień niekończących postępowania w sprawie pod warunkiem zmiany okoliczności sprawy. Przez zmianę okoliczności sprawy należy rozumieć zmianę okoliczności faktycznych, jakie zostały przyjęte za przesłankę rozstrzygnięcia, jak i zmianę okoliczności prawnych, które uzasadniałyby wydanie postanowienia odmiennej treści niż to, które zostało wydane. Wykazanie powyższych okoliczności w niniejszej sprawie powinno nastąpić poprzez złożenie stosownego oświadczenia, obejmującego dokładne dane o stanie rodzinnym i majątkowym. Badając argumenty podnoszone przez skarżącego w złożonym ponownie wniosku, stwierdzić należy, że nastąpiła zmiana w sytuacji materialnej rodziny wnioskodawcy w stopniu uzasadniającym zmianę postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 października 2010 r., sygn. akt II SO/Wa 60/10, a dołączony do zażalenia wniosek o przyznanie prawa pomocy nie jest wnioskiem nowym, ale złożonym w trybie art. 165 ustawy, zmierzającym do weryfikacji poprzedniego postanowienia Sądu wskutek zmiany okoliczności sprawy (por. postanowienie NSA z dnia 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II FZ 106/08, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Rozpatrując ponownie niniejszą sprawę, Sąd stwierdził, że na K. N. nie ciąży obowiązek poniesienia jakichkolwiek kosztów sądowych. Zgodnie bowiem z art. 239 pkt 1 lit. d ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), strona skarżąca działanie lub bezczynność organu w sprawach ze stosunków pracy i stosunków służbowych nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych. Jednocześnie do stron korzystających z ustawowego zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych mają odpowiednie zastosowanie przepisy o przyznaniu prawa pomocy w zakresie dotyczącym zastępstwa prawnego - art. 262 ustawy. Stosownie zaś do treści art. 245 § 1 i 3 wskazanej wyżej ustawy, prawo pomocy może być przyznane stronie w zakresie częściowym i obejmować tylko ustanowienie adwokata. Przyznanie tego prawa osobie fizycznej następuje na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 ustawy wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. We wniosku z dnia 19 października 2010 r. K. N. wskazał, że jego córka K. N. została z dniem [...] sierpnia 2010 r. zwolniona z pracy i obecnie rodzina dysponuje dochodem w wysokości 4.200 zł miesięcznie. Z tej kwoty wnioskodawca opłaca koszty związane z utrzymaniem mieszkania w wysokości 1.400 zł, kredyt bankowy – 700 zł miesięcznie, a także koszty leków i rehabilitacji - łącznie około 750 zł. Oznacza to, że po opłaceniu niezbędnych kosztów utrzymania średnio na osobę w rodzinie wnioskodawcy pozostaje obecnie po około 337 zł miesięcznie. Ponowna analiza dochodów i niezbędnych wydatków rodziny prowadzi do wniosku, że wnioskodawca wykazał, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W tej sytuacji Sąd uznał, iż zaistniały podstawy do zmiany stanowiska i przyznania K. N. prawa pomocy w zakresie ustanowienia adwokata. Ze względu na powyższe Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 165 w związku z art. 246 § 1 pkt 2 i z art. 262 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł, jak w sentencji.