II SO/Wa 7/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Andrzej Kołodziej po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w D. o wymierzenie Komendantowi [...] Policji grzywny za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej postanawia 1. wymierzyć Komendantowi [...] Policji grzywnę w wysokości 10.000 (dziesięć tysięcy) złotych, 2. zasądzić od Komendanta [...] Policji na rzecz Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w D. kwotę 100 (sto) złotych, tytułem zwrotu kosztów postępowania. W dniu [...] listopada 2011 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w D. wniosło bezpośrednio do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na bezczynność Komendanta [...] Policji w zakresie rozpatrzenia wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. Skarga ta wpłynęła do Sądu w dniu [...] listopada 2011 r., zaś pismem z dnia [...] listopada 2011 r. nr II KO/Wa 363/11 została przekazana przez Sąd do Komendanta [...] Policji. Organ otrzymał skargę w dniu [...] listopada 2011 r. (dowód: pismo Poczty Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...]- w aktach sprawy II KO/Wa 363/11). W dniu [...] stycznia 2012 r. Stowarzyszenie "[...]" z siedzibą w D. złożyło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosek o wymierzenie Komendantowi [...] Policji grzywny za niewywiązanie się z obowiązków przewidzianych w art. 54 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej - ppsa) w związku z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 ze zm.), tj. nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na bezczynność Komendanta [...] Policji w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, po rozpoznaniu powyższego wniosku, postanowieniem z dnia [...] czerwca 2012 r., sygn. akt II SO/Wa 5/12 wymierzył Komendantowi [...] Policji grzywnę w wysokości 5.000 zł oraz zasądził od organu na rzecz Stowarzyszenia "[...]" kwotę 100 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania. Określając wysokość wymierzonej grzywny Sąd uwzględnił fakt, że pomimo upływu prawie siedmiu miesięcy od dnia złożenia skargi, organ nie wykonał obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 ppsa w związku z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, jak również nie udzielił odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny. Sąd podkreślił także, że skarga Stowarzyszenia "[...]" z siedzibą w D. rozpatrywana jest w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej, które jest trybem szczególnym i zawiera bardziej restrykcyjne unormowania co do terminu przekazania sądowi skargi w tym przedmiocie. Od powyższego orzeczenia strony nie wniosły zażalenia. Odpis prawomocnego postanowienia doręczono organowi w dniu [...] lipca 2012 r. Komendant [...] Policji uiścił wymierzoną grzywnę. W dniu [...] stycznia 2013 r. Stowarzyszenie "[...]" ponownie wystąpiło do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z wnioskiem o wymierzenie Komendantowi [...] Policji grzywny w trybie art. 55 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, za nieprzekazanie sądowi skargi, odpowiedzi na skargę i akt w sprawie ze skargi Stowarzyszenia "[...]" na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] sierpnia 2011 r. o udostępnienie informacji publicznej. Przedmiotowy wniosek wraz z wezwaniem do złożenia odpowiedzi (w terminie 7 dni), został doręczony Komendantowi [...] Policji w dniu [...] lutego 2013 r. Pomimo upływu zakreślonego terminu organ nie nadesłał stosownej odpowiedzi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje. Zgodnie z art. 54 § 1 ppsa, skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Mając jednak na uwadze charakter prawa dostępu do informacji publicznej jako publicznego prawa podmiotowego gwarantowanego m.in. w art. 61 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, ustawodawca w art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.) zwiększył gwarancje procesowe nadania biegu sprawie i skrócił przewidziany w art. 54 § 2 ppsa termin do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny rozpatrywany w niniejszej sprawie dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami w sprawie dostępu do informacji publicznej, a więc ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać mając na względzie wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin piętnastodniowy. W myśl art. 55 § 1 ppsa w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa [...] na podstawie odrębnych przepisów. Rozpoznając złożony w niniejszej sprawie wniosek należy w pierwszej kolejności rozważyć dopuszczalność powtórnego wymierzenia organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 ppsa za dalsze niewywiązywanie się z obowiązków wynikających z art. 54 § 2 tej ustawy. Powyższą kwestię wyjaśnił Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 6 czerwca 2012 r., sygn. akt I OZ 418/12 (dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl ). W rozważaniach zawartych w uzasadnieniu postanowienia NSA podniósł, cyt: "Ponowny wniosek o wymierzenie grzywny organowi w trybie art. 55 § 1 ppsa, nie może być uznany za niedopuszczalny w rozumieniu art. 58 § 1 pkt 4 w związku z art. 64 § 3 ppsa, tylko dlatego, że grzywna ta została organowi już raz wymierzona, skoro organ nadal nie wywiązuje się z obowiązków określonych w art. 54 § 2 powołanej ustawy. Nie zachodzi w takiej sprawie stan tzw. powagi rzeczy osądzonej. Przedmiotem kolejnego wniosku jest dalsza opieszałość organu, która nie stanowiła przedmiotu pierwotnego rozstrzygnięcia w rozumieniu art. 171 ppsa. Chodzi także o fakt, że brak możliwości skutecznego złożenia w takiej sytuacji kolejnego wniosku uniemożliwiałby skarżącemu realizację prawa do sądu, który ma rozpoznać wniesioną skargę w rozsądnym terminie, podczas gdy organ nadal nie przekazuje jej sądowi. Takie działania utrudniałyby również pracę i działanie sądu, który zostałby pozbawiony instrumentów do realizacji prawa do sądu i rozpatrzenia sprawy w rozsądnym terminie. Ponadto treść art. 171 ppsa wskazuje, że res iudicata to moc prawna prawomocnego orzeczenia co do istoty sprawy, a więc orzeczenia materialnego. Sprawy z wniosku o wymierzenie grzywny nie mają charakteru rozstrzygnięć merytorycznych, a jedynie dotyczą wymierzenia grzywny za nierespektowanie obowiązku i terminu do przekazania sądowi skargi wraz z aktami sprawy. Tym samym tylko przyjęcie dopuszczalności ponownego złożenia wniosku o wymierzenie grzywny czyni realnym prawo do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie dla strony, jak i prawo do sądu. W przeciwnym razie ani skarżący ani sąd nie miałby realnych instrumentów zmuszających do przekazywania skarg kierowanych do sądu. Jeśli zatem pierwsza grzywna nie przynosi skutku, to dalsza zwłoka organu, stanowiąca nowy element faktyczny winna umożliwiać skarżącemu domaganie się ponownie wymierzenia organowi kary, tym razem bardziej dotkliwej finansowo." Sąd orzekający w niniejszej sprawie zaprezentowany pogląd w pełni podziela. Skarga Stowarzyszenia "[...]" wpłynęła do Komendy [...] Policji w dniu [...] listopada 2011 r., co wynika z pisma Poczty Polskiej z dnia [...] maja 2012 r. nr [...] znajdującego się w aktach sprawy II KO/Wa 363/11. Nie budzi również wątpliwości, iż do dnia rozpoznania niniejszego wniosku, pomimo uprzednio wymierzonej grzywny i upływu ponad 16 miesięcy od dnia wniesienia skargi, organ nie przekazał do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargi wraz z aktami sprawy. W zaistniałej sytuacji wniosek strony skarżącej należało uznać za uzasadniony, bowiem bez wątpienia Komendant [...] Policji nie wypełnił ciążącego na nim z mocy art. 54 § 2 ppsa obowiązku, a tym samym zachodzą przesłanki określone w art. 55 § 1 ppsa przemawiające za koniecznością ponownego wymierzenia grzywny. Rozstrzygając o wymiarze grzywny Sąd wziął pod uwagę fakt, że organ nie wykonał przewidzianego w ustawie obowiązku, a ukaranie grzywną w wysokości 5.000 zł nie odniosło zamierzonego skutku. Pomimo upływu ponad 8 miesięcy od doręczenia prawomocnego postanowienia Sądu o ukaraniu grzywną w sprawie o sygn. akt II SO/Wa 5/12, Komendant [...] Policji nie przesłał do Sądu skargi Stowarzyszenia "[...]" i akt przedmiotowej sprawy. Istotne jest również to, że organ nie udzielił odpowiedzi na wniosek strony skarżącej i nie wyjaśnił przyczyn niedopełnienia obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 cytowanej ustawy. Poza wskazanymi wyżej okolicznościami, ustalając wysokość wymierzonej grzywny, Sąd uwzględnił również szczególny przedmiot sprawy (dostęp do informacji publicznej) oraz związany z nim skrócony termin wykonania ciążącego na organie obowiązku przekazania skargi, mający na celu stosunkowo szybkie rozpoznanie sprawy przez Sąd. Z tych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 powołanej ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w pkt 1 sentencji. O zwrocie kosztów postępowania w pkt 2 sentencji orzeczono na podstawie art. 200, art. 205 § 1 oraz art. 210 § 2 w związku z art. 64 § 3 ppsa.