II SO/Wa 74/12
PostanowienieWSA w Warszawie2013-02-06
Skład orzekający: Iwona Malicka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata, może zostać uwzględniony, jeśli strona nie przedstawiła wszystkich wymaganych dokumentów do oceny jej sytuacji materialnej?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ponieważ strona nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Brak wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy, wynikający z nieprzedstawienia wymaganych dokumentów, uniemożliwił pozytywną ocenę wniosku.Stan faktyczny
J. H. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata) z uwagi na trudną sytuację materialną, wskazując na niskie dochody z rent, chorobę swoją i żony oraz utrzymywanie studiującej córki. Sąd wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia wniosku o dodatkowe dokumenty, jednak J. H. oświadczył, że nie posiada rachunków bankowych, a pozostałe dokumenty zostały złożone do innej sprawy. W konsekwencji sąd odmówił przyznania prawa pomocy.Rozstrzygnięcie
Postanowiono odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie - Iwona Malicka po rozpoznaniu w dniu 6 lutego 2013 r. w Warszawie na posiedzeniu niejawnym wniosku J. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata przed wniesieniem sprawy do sądu o stwierdzenie niezgodności z prawem prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 19 kwietnia 2012 r., II SO/Wa 25/12 postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
J. H. złożył wniosek o przyznanie mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata z uwagi na trudną sytuację materialną.
W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest osobą schorowaną, trwale niepelnosprawną, a jego jedyny dochód stanowi renta w wysokości 1.501 zł. Wskazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym wraz z żoną oraz studiująca córką. Podał, że żona również jest poważnie chora, a jej dochód stanowi renta w kwocie 900 zł, natomiast córka pozostaje na ich utrzymaniu.
J. H. oświadczył, że jedyny majątek trzyosobowej rodziny stanowi, należąca do jego córki działka rolna o powierzchni 0,34 ha, oprócz tego rodzina nie ma innych nieruchomości, wartościowych przedmiotów i nie dysponuje zasobami pieniężnymi.
Wnioskodawca podniósł, że z łącznej kwoty 2.401 zł miesięcznego dochodu rodziny, 350 zł miesięcznie wydaje na opłaty bieżące, jak woda, wywóz nieczystości, czy gaz w butli oraz podatek od nieruchomości. Wskazał, że koszty leków, dowozu jego do lekarzy i na badania pochłaniają około 200 zł miesięcznie, natomiast niektóre z badań żony, konieczne do przeprowadzenia co kilka miesięcy, są w pełni odpłatne. Ich koszt wynosi 1.500 - 2.000 zł. Ponadto zakup tony węgla kosztuje około 70% jego renty, a drzewo opałowe około 150 zł za m3, co stanowi wydatek około 700 zł.
Wnioskodawca został wezwany do uzupełnienia przedmiotowego wniosku, poprzez złożenie dodatkowych dokumentów – kserokopii odcinków rent swojej i żony, kserokopii rachunków poświadczających stałe koszty utrzymania oraz wyciągów z posiadanych rachunków bankowych.
W odpowiedzi na wezwanie, w piśmie z dnia 28 stycznia 2013 r. J. H. stwierdził, że nie posiada rachunków bankowych, a pozostałe żądane dokumenty zostały złożone do sprawy IV SAB/Wa 131/12.
Mając na względzie powyższe zważono, co następuje:
Stosownie do art. 199 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), generalną zasadą postępowania sądowego jest ponoszenie przez stronę kosztów związanych z jej udziałem w sprawie. Dlatego też pomoc państwa wyrażona w przepisach o prawie pomocy w postępowaniu przed sądem administracyjnym skierowana jest do osób, które albo mają bardzo niskie dochody, albo ich w ogóle nie posiadają, tj. do osób, które z uwagi na bardzo ciężką sytuację materialną, często nie mają zaspokojonych nawet podstawowych potrzeb życiowych. Udzielenie stronie prawa pomocy jest formą dofinansowania jej z budżetu państwa, z tego względu Sąd, jako dysponent środków publicznych, odpowiedzialny za zasadność i legalność ich wydatkowania, ma obowiązek zbadania, czy strona wnioskująca o przyznanie prawa pomocy, rzeczywiście spełnia przesłanki do przyznania jej tego prawa.
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 1 powołanej ustawy, przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, następuje wtedy, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Oznacza to, że na osobie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy spoczywa ciężar wykazania okoliczności uzasadniających uwzględnienie jej wniosku, w każdej sprawie, do której taki wniosek wpłynie. Jeżeli strona postępowania uchyla się od złożenia niezbędnych do oceny jej sytuacji materialnej dokumentów, nie ma możliwości dokonania oceny rzeczywistej sytuacji finansowej strony. Nie ma bowiem podstaw do prowadzenia z urzędu postępowania w tym zakresie.
W związku z powyższym, wobec braku wystarczających danych do ustalenia rzeczywistej sytuacji finansowej wnioskodawcy uznano, że nie wykazał on w niniejszej sprawie, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania.
Z tego względu, na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w zw. z art. 255 i art. 254 § 1 oraz art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, postanowiono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło