II SO/Wa 75/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie: Przewodniczący Sędzia WSA Ewa Pisula-Dąbrowska po rozpoznaniu w dniu 26 października 2010 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Z. F. o wymierzenie grzywny Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych za nieprzekazanie w ustawowym terminie skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami administracyjnymi w sprawie ze skargi Z. F. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej postanawia: 1. wymierzyć Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywnę w wysokości 500 (pięćset) złotych, 2. zasądzić na rzecz Z. F. od Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. Z. F. pismem z dnia 9 lipca 2010 r. złożył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w S. wniosek o wymierzenie Prezesowi Zakładu Ubezpieczeń Społecznych grzywny za nieprzekazanie Sądowi jego skargi z dnia 25 maja 2010 r. na decyzję Prezesa Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej. Skarżący podniósł, że zgodnie z przepisami ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), organ zobowiązany był do przekazania wniesionej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę do sądu administracyjnego w terminie 15 dni, natomiast Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych nie dochował ustawowego terminu. Postanowieniem z dnia 26 lipca 2010 r., sygn. akt II SO/Sz 14/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w S. przekazał sprawę zgodnie z właściwością do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W odpowiedzi na wniosek Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł o jego oddalenie wskazując, że przekazał skargę do Sądu wraz z odpowiedzią i aktami sprawy w dniu 23 czerwca 2010 r., a więc jeszcze przed wniesieniem wniosku o wymierzenie grzywny. Organ podniósł ponadto, że opóźnienie było niezawinione i wyniosło jedynie 14 dni. Podał, że regulacja zawarta w art. 55 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), zmierza do dyscyplinowania organów administracji publicznej, a nie jest środkiem represji. Organ wskazał też na okoliczności zaistniałe w niniejszej sprawie, które jego zdaniem usprawiedliwiają nieznaczne uchybienie terminu w spełnieniu ustawowego obowiązku. Do okoliczności tych zaliczył m.in. złożony charakter sprawy, trudności natury technicznej (akta były przekazywane pomiędzy Oddziałem ZUS w S. a siedzibą Prezesa ZUS) oraz toczące się równolegle postępowanie przed sądem powszechnym w sprawie udostępnienia informacji publicznej, a także brak szkody po stronie skarżącego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z późn. zm.), skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Jednocześnie, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. Nr 112, poz. 1198 z późn. zm.), w sprawach dotyczących wniosku o udostępnienie informacji publicznej, termin do przekazania skargi przez organ do sądu wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę, przewidziany w art. 54 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, został skrócony do 15 dni. Wniosek o wymierzenie grzywny, rozpatrywany w niniejszej sprawie, dotyczy nieterminowego wykonania obowiązku przekazania przez organ do Sądu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy, w sprawie dostępu do informacji publicznej. Oznacza to, że ustalenia terminowości wykonania tego obowiązku należy dokonać, mając na względzie wskazany w ustawie o dostępie do informacji publicznej termin piętnastodniowy. Z odpowiedzi na skargę, a także z akt sprawy o sygn. II SA/Wa 1504/10 wynika, że Prezes Zakładu Ubezpieczeń Społecznych przekazał sądowi administracyjnemu skargę, odpowiedź na skargę i akta sprawy z uchybieniem piętnastodniowego terminu. Skarga na decyzję organu z dnia [...] kwietnia 2010 r. nr [...] w przedmiocie odmowy udostępnienia informacji publicznej wpłynęła bowiem do organu w dniu 25 maja 2010 r., a zatem ostatnim dniem terminu do przekazania skargi wraz z odpowiedzą na skargę i aktami sprawy, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej, był dzień 9 czerwca 2010 r. Tymczasem skarga przekazana została sądowi dopiero w dniu 23 czerwca 2010 r. (data stempla pocztowego), a zatem 14 dni po upływie wskazanego terminu. W myśl art. 55 § 1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy, czyli do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wymierzenie grzywny organowi może nastąpić w każdym przypadku przekroczenia ustawowego terminu, nawet jeżeli dopełnienie obowiązku wynikającego z art. 54 § 2 powołanej ustawy (czy z art. 21 pkt 1 ustawy o dostępie do informacji publicznej w sprawach z zakresu dostępu do informacji publicznej), nastąpiło jeszcze przed rozpoznaniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny. Sformułowanie zawarte w art. 55 § 1 cytowanej ustawy nakazuje bowiem przyjąć, że grzywna, o jakiej mowa w tym przepisie, ma charakter mieszany: dyscyplinująco – restrykcyjny (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 września 2009 r. sygn. akt II GZ 204/09, publ. Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych, orzeczenia.nsa.gov.pl). Na przyjęcie wyłącznie dyscyplinującego charakteru przedmiotowej grzywny, nie pozwala stwierdzenie "w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd (...) może orzec o wymierzeniu organowi grzywny (...)". Powołane przepisy przewidują wyłącznie dwa warunki, których spełnienie pozwala sądowi na wymierzenie grzywny: stwierdzenie uchybienia przez organ ustawowemu terminowi do przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę oraz złożenie przez stronę wniosku o wymierzenie grzywny. W niniejszej sprawie bezspornym jest, że organ przekazał, określone w art. 54 § 2 cytowanej wyżej ustawy, dokumenty do Sądu z uchybieniem piętnastodniowego terminu, a Z. F. złożył wniosek o wymierzenie organowi grzywny. Sąd uznał, że w sprawie nie zaszły szczególne okoliczności, które uniemożliwiły organowi przekazanie wymaganych dokumentów w ustawowym terminie. Skarga bowiem jest kierowana do sądu administracyjnego i zarówno ocena dopuszczalności drogi sądowoadministracyjnej, jak i ewentualnie zasadności skargi, należy do sądu. Natomiast organ ma wyłącznie obowiązek, ustosunkowując się do skargi, przekazać ją do sądu wraz z aktami sprawy w określonym ustawowo terminie. Dlatego też okoliczności, na które powołał się organ (m.in. brak szkody po stronie skarżącego, skierowanie sprawy do sądu powszechnego, czy trudności natury technicznej), nie usprawiedliwiają braku należytej staranności organu w terminowym przekazaniu skargi wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Miarkując wysokość grzywny - wymierzając grzywnę w wysokości 500 zł – Sąd wziął pod uwagę stosunkowo krótkie uchybienie terminowi przekazania tych dokumentów. Dodać należy, że przeciętne wynagrodzenie miesięczne w gospodarce narodowej w roku poprzednim (Komunikat Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2010 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2009 r., M.P. Nr 7, poz. 67), wyniosło 3.102,96 zł (art. 154 § 6 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Stosownie do tego przepisu maksymalna wysokość grzywny mogłaby wynieść 10 – krotność tej kwoty, tj. 31.029,60 zł. Wymierzona przez Sąd wysokość grzywny, w kwocie 500 zł, jest kwotą adekwatną do stosunkowo krótkiego okresu opóźnienia w spełnieniu obowiązku przekazania w ustawowym terminie skargi z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy. Z tych względów, na podstawie art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie orzekł, jak w pkt 1. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono w pkt 2, na podstawie art. 200, art. 205 § 1, oraz art. 210 § 2 w zw. z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.