II SO/Wa 9/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Danuta Kania po rozpoznaniu w dniu 18 sierpnia 2021 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku M. B. o wymierzenie Zakładowi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie skargi z dnia 18 maja 2020 r. wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy postanawia: 1. wymierzyć Zakładowi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] grzywnę w wysokości 3000 zł (trzy tysiące złotych); 2. zasądzić od Zakładu [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na rzecz M. B. kwotę 597 zł (słownie: pięćset dziewięćdziesiąt siedem złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Wnioskiem z dnia 14 stycznia 2021 r. M. B. (dalej jako: "wnioskodawca"), reprezentowany przez adw. A. C., zażądał wymierzenia grzywny Zakładowi [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] (dalej jako: "organ") za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie jego skargi z dnia 18 maja 2020 r. na bezczynność organu w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W uzasadnieniu wniosku podniesiono, że organ rażąco przekroczył 15-dniowy termin, w którym był obowiązany przekazać skargę Sądowi. Ponadto – w ocenie skarżącego – udzielił nieprawdziwych informacji, jakoby sprawa została załatwiona, a wnioskowane informacje udostępnione skarżącemu. W odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny organ wniósł o oddalenie wniosku. Uzasadniając swoje stanowisko w sprawie podniósł, że przedmiot wniosku nie stanowi informacji publicznej. Jednocześnie podał, że żądane dokumenty w postaci wykazu robót wraz z poświadczeniami należytego, zgodnie z zasadami sztuki budowlanej, wykonania robót budowlanych oraz wykazu osób skierowanych do realizacji zamówienia zostały objęte klauzulą tajemnicy przedsiębiorstwa, co skutkowało niecelowością wniosku oraz uczyniły niemożliwym udostępnienie wszystkich żądanych dokumentów. Dokumenty nieobjęte powyższymi restrykcjami zostały skarżącemu niezwłocznie udostępnione. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 54 § 2 zdanie pierwsze w związku z art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.; dalej: "p.p.s.a."), organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, przekazuje skargę sądowi wraz z kompletnymi i uporządkowanymi aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę, w postaci papierowej lub elektronicznej, w terminie trzydziestu dni od dnia jej otrzymania. Natomiast zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2020 r., poz. 2176; dalej: "u.d.i.p."), do skarg rozpatrywanych w postępowaniu o udostępnienie informacji publicznej stosuje się przepisy ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, z tym że przekazanie akt i odpowiedzi na skargę następuje w terminie 15 dni od dnia otrzymania skargi. W myśl art. 55 § 1 p.p.s.a. w razie niezastosowania się do obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6. Postanowienie może być wydane na posiedzeniu niejawnym. Z kolei przepis art. 154 § 6 p.p.s.a. przewiduje grzywnę do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Według komunikatu Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 9 lutego 2021 r. w sprawie przeciętnego wynagrodzenia w gospodarce narodowej w 2020 r., przeciętne wynagrodzenie w gospodarce narodowej w 2020 r. wyniosło 5.167,47 zł (M.P. z 2021 r., poz. 137). Przepis art. 64 § 3 p.p.s.a. stanowi, że do wniosku stosuje się odpowiednio przepisy o skardze, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej. Grzywna, o której mowa w art. 55 § 1 p.p.s.a. ma charakter dyscyplinująco-restrykcyjny. Jest to środek, którego zastosowanie ma doprowadzić do wykonania przez organ obowiązku z art. 54 § 2 p.p.s.a., jednakże wyłączną, materialnoprawną przesłanką takiego orzeczenia jest niewypełnienie tego obowiązku w terminie przewidzianym w ww. przepisie (vide postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 5 lipca 2006 r., sygn. akt II OSK 1024/06, publ. CBOSA). W uchwale z dnia 3 listopada 2009 r., sygn. akt II GPS 3/09, NSA wskazał, że oprócz funkcji dyscyplinującej oraz represyjnej, wymierzenie grzywny z art. 55 § 1 p.p.s.a. pełni również funkcję prewencyjną. Ukaranie organu służy bowiem także zapobieganiu naruszeniom prawa w przyszłości, zarówno przez ukarany organ, jak i przez inne organy. Sądowi z urzędu wiadome jest, że organ do dnia dzisiejszego nie przekazał skargi wnioskodawcy z dnia 18 maja 2020 r. na bezczynność w przedmiocie rozpoznania wniosku z dnia [...] grudnia 2019 r. o udostępnienie informacji publicznej. W tym miejscu podnieść należy, iż w postępowaniu prowadzonym na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. sąd bada jedynie, czy organ, do którego skarga została skierowana, wykonał obowiązki określone w art. 54 § 2 p.p.s.a. w związku z art. 21 ust. 1 u.d.i.p. (postanowienie NSA z dnia 17 września 2020 r. sygn. akt I OZ 537/20). Przekazanie sądowi administracyjnemu skargi jest bezwzględne i obligatoryjne, niezależne od tego, czy dany podmiot uznaje, że skarga nie należy do kognicji sądu administracyjnego, czy też uważa, że nie jest organem w rozumieniu ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi albo nie jest dysponentem żądanych informacji, bądź stwierdzi, że żądane informacje nie stanowią informacji publicznej. Już tylko samo złożenie skargi stanowi żądanie strony nadania skardze określonego biegu i obliguje podmiot, do którego skarga ta została skierowana, do uczynienia zadość temu żądaniu. Nie jest on uprawniony do dokonywania ocen dopuszczalności skargi i żądania jej przekazania, a także zasadności skargi. Dotyczy to zwłaszcza spraw z zakresu informacji publicznej, bowiem ustawa o dostępie do informacji publicznej w art. 4 § 1 bardzo szeroko określa podmioty obowiązane do udzielenia informacji publicznej. Zgodnie z tą ustawą przedmiotowym obowiązkiem zostały objęte władze publiczne oraz inne podmioty wykonujące zadania publiczne. Podkreślenia wymaga, że jakkolwiek katalog podmiotów objęty art. 4 ust. 1 u.d.i.p. jest stosunkowo rozbudowany i szczegółowy, to ma on charakter jedynie przykładowy, na co wskazuje zwrot "obowiązane są (...) w szczególności (...)". Pomimo, że katalog podmiotów zobowiązanych do udostępnienia informacji określony w art. 4 ust. 1 u.d.i.p. nie jest enumeratywny, to jego zakres koresponduje z zakresem pojęcia informacji publicznej. W szczególności przez wskazanie kategorii innych niż publiczne "osób lub jednostek organizacyjnych, które wykonują zadania publiczne lub dysponują majątkiem publicznym", zakres ten obejmuje podmioty prywatne (przedsiębiorców, organizacje społeczne, stowarzyszenia, fundacje itd.), które dysponują środkami publicznymi w zakresie realizacji powierzonych im zadań. W konsekwencji, o tym czy dany podmiot obowiązany jest do udostępnienia informacji publicznej, ustalenia wymaga, czy wykonuje on zadania publiczne lub dysponuje majątkiem publicznym. Okoliczności tej nie można jednak przesądzić bez merytorycznej oceny samej skargi (por. postanowienie NSA z dnia 16 maja 2017 r., sygn. akt I OZ 873/17, publ. CBOSA). Rozpoznając wniosek o wymierzenie grzywny, sąd bierze pod uwagę wszystkie okoliczności sprawy, a więc m.in. przyczyny niewypełnienia przez organ obowiązków, o których mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a., a także czas, jaki upłynął od wniesienia skargi, jak również, czy przed rozpatrzeniem wniosku o wymierzenie organowi grzywny, organ ten obowiązek wypełnił i wyjaśnił powody niedotrzymania terminu (T. Woś, H. Knysiak-Molczyk, M. Romańska, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, Warszawa 2011, s. 381). Z akt sądowych niniejszej sprawy wynika, iż skarga wnioskodawcy z dnia 18 maja 2020 r. wpłynęła do organu dnia 2 czerwca 2020 r. (dokument wskazujący datę i sposób nadania przez pełnomocnika strony skarżącej skargi z dnia 18 maja 2020 r.). Zważywszy na przedmiot skargi (informacja publiczna), organ był zobowiązany do przekazania Sądowi skargi w terminie 15 dni od jej otrzymania, czyli najpóźniej w dniu 17 czerwca 2020 r. Dostrzec wypada, że przekazanie Sądowi skargi nie nastąpiło także po doręczeniu organowi odpisu wniosku o wymierzenie mu grzywny. W rozpoznawanej sprawie przekroczenie terminu do przekazania skargi, o którym mowa w art. 21 pkt 1 u.d.i.p. jest rażące. Organ motywował swoje zachowanie bezzasadnością wniosku o udostępnienie informacji publicznej oraz brakiem możliwości udostępnienia wszystkich objętych wnioskiem dokumentów. W konsekwencji należy uznać, iż w przedmiotowej sprawie organ świadomie zlekceważył ustawowy obowiązek. Uwzględniając powyższe, Sąd uznał wniosek o wymierzenie organowi grzywny za zasadny. W ocenie Sądu, grzywna w kwocie 3000 zł jest adekwatna do okoliczności rażącego uchybienia organu, a nadto spełni rolę prewencyjną, aby w przyszłości organ nie dopuszczał się tego rodzaju zaniedbań, zwłaszcza w sprawach z zakresu informacji publicznej. Mając powyższe na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie pierwszym sentencji postanowienia. O zwrocie kosztów postępowania rozstrzygnięto w punkcie drugim sentencji postanowienia w oparciu o art. 209 w związku z art. 64 § 3, a także art. 205 § 2 p.p.s.a.