III SA 1004/02
WyrokWSA w Warszawie2004-06-18
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Krystyna Chustecka, Hanna Kamińska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo odmówiły zwrotu podatku VAT naliczonego oraz zastosowania stawki 0% dla eksportu towarów, uznając transakcje za pozorne i mające na celu obejście przepisów podatkowych?Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo ustaliły, że faktury dotyczące nabycia układów elektronicznych od spółki E. dokumentowały zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca, ponieważ pierwszy z podmiotów dokonujący sprzedaży nie prowadził działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany dla potrzeb VAT. W związku z tym towary nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego na terytorium Polski, a dalsza sprzedaż miała charakter fikcyjny. Ponadto, eksport towarów nie miał miejsca, ponieważ nie doszło do sprzedaży towarów objętej zakresem opodatkowania VAT, mimo potwierdzenia wywozu przez urząd celny. W konsekwencji strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony ani do stosowania stawki 0% z tytułu eksportu.Stan faktyczny
Skarżący domagał się zwrotu na rachunek bankowy podatku od towarów i usług za lipiec i czerwiec 1999 r. Organy podatkowe odmówiły zwrotu, uznając transakcje zakupu i eksportu za pozorne, mające na celu obejście przepisów podatkowych. Skarżący kwestionował te ustalenia, wskazując na prawidłowość zawartych umów i potwierdzenie wywozu towarów przez urząd celny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie NSA Krystyna Chustecka, WSA Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 18 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi P. W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwrotu na rachunek bankowy podatku od towarów i usług oddala skargę
III SA 1004/02
UZASADNIENIE
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2002 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołań strony od dwóch decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] marca 2000 r. Nr [...] odmawiającej zwrotu na rachunek bankowy podatnika za lipiec 1999r. kwoty [...] zł oraz decyzji z dnia [...] marca 2000r. Nr [...] odmawiającej zwrotu na rachunek bankowy podatnika za czerwiec 1999r. kwoty [...] zł, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji.
Urząd Skarbowy W. , po przeprowadzeniu postępowania kontrolnego,
wydał decyzje w dniach [...] i [...] marca 2000r., w których odmówił stronie zwrotu wskazanych kwot podatku na rachunek bankowy. Organ pierwszej instancji uznał, iż dokonane przez skarżącego transakcje zakupu towarów od spółki E. były pozorne, gdyż w początkowej fazie obrotu tymi towarami brały udział firmy nieistniejące bądź niefigurujące w konkretnym urzędzie skarbowym lub niedziałające pod zgłoszonym adresem. Urząd Skarbowy W. uznał, iż skoro spółka E. kupowała układy elektroniczne nabyte w pierwszej fazie obrotu z fikcyjnych źródeł, to tym samym faktury dokumentujące sprzedaż tych układów stronie skarżącej, nie spełniały warunków do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tych faktur. W toku postępowania stwierdzono także, iż pozorne były transakcje sprzedaży eksportowej do Kazachstanu., skutkiem czego skarżący nie miał prawa do stosowania stawki podatku 0% z tytułu eksportu. Urząd Skarbowy W. uznał, iż, mimo, że urząd celny potwierdził wywóz towaru za granicę, to faktycznie nie doszło do eksportu towarów, gdyż zagraniczni kontrahenci strony nie prowadzili działalności lub nie mieli żadnych kontaktów z P.P.H.U. "P".
Mając na uwadze powyższe ustalenia, Urząd Skarbowy W. oparł swoją decyzję m. in. na przepisie § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a) i lit c). rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.).
Od powyższych decyzji Strona wniosła odwołanie do Izby Skarbowej podnosząc następujące zarzuty: sprzeczność istotnych ustaleń organu pierwszej instancji z treścią zebranego w sprawie materiału dowodowego oraz naruszenie prawa materialnego poprzez błędną jego wykładnię m.in. przez przyjęcie, że umowy kupna i sprzedaży dokonane przez podatnika są czynnościami, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Zdaniem strony skarżącej organ podatkowy pierwszej instancji nie wykazał, iż zarówno zakup jak i eksport układów elektronicznych był fikcyjny, a o braku fikcyjnego charakteru tych czynności świadczy przede wszystkim potwierdzenie przez urząd celny opuszczenia towaru poza polski obszar celny.
Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje Urzędu Skarbowego, uznając, iż organ ten w sposób prawidłowy dokonał ustaleń w zakresie braku prawa strony do obniżenia podatku naliczonego oraz stosowania stawki podatku w wysokości 0% z tytułu eksportu towarów.
Na decyzję Izby Skarbowej w W. skarżący wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, podtrzymując zarzuty w podniesione w odwołaniu od decyzji organu kontroli skarbowej oraz domagając się uchylenia tej decyzji.
Strona nie zgadza się ze stwierdzeniem organów podatkowych, że towar będący przedmiotem transakcji między polskimi podmiotami, a następnie sprzedany w eksporcie nigdy nie został wprowadzony do obrotu na terytorium Polski. Zaprzeczają temu twierdzeniu następujące okoliczności:
- polskie podmioty gospodarcze funkcjonujące zdodnie z obowiązującymi przepisami zawarły umowę kupna- sprzedaży;
- sprzedający otrzymał należną cenę a kupujący towar;
- transakcja została rozliczona prawidłowo pod względem fiskalnym;
- kupujący, będący właścicielem towaru, sprzedał towar firmie zagranicznej i towar ten opuścił granice kraju.
Wobec tych faktów skarżący uważa, że organ odwoławczy w sposób dowolny przyjął, iż działanie spełnia przesłanki z art. 58 k.c. i ma na celu obejście przepisów podatkowych.
W odpowiedzi skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie, uznając zarzuty za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. W ocenie Izby Skarbowej zgromadzony w sprawie materiał dowodowy upoważniał do stwierdzenia, że zawarte przez stronę transakcje kupna- sprzedaży były umowami pozornymi i miały na celu obejście przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Towary, które miały zostać wyeksportowane nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego, natomiast działania podmiotów uczestniczących w operacjach gospodarczych, w tym strony skarżącej, dotyczących przedmiotowych towarów służyły wytworzeniu sytuacji, w której byłby możliwy nienależny zwrot na rzecz podatnika podatku z tytułu sprzedaży eksportowej. Tym samym zostały spełnione przesłanki określone w § 54 ust. 4 pkt 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym do uznania, że przedstawione przez stronę dokumenty nie stanowiły podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku.
Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jako niezasadna podlega oddaleniu.
W ocenie składu orzekającego organy podatkowe obu instancji prawidłowo ustaliły, iż faktury dotyczące nabycia układów elektronicznych od spółki E. były fakturami dokumentującymi zdarzenia gospodarcze, które w rzeczywistości nie miały miejsca.
W transakcjach przedstawionych w uzasadnieniach decyzji organów podatkowych pierwszy z podmiotów dokonujący sprzedaży ( tj.,, E ‘ [...], ,, S’ [...], ,, C ‘ [...] oraz ,, M ‘ [...] ) nie prowadził działalności gospodarczej i nie był zarejestrowany dla potrzeb podatku VAT, z zatem przedmiotowe towary nie zostały wprowadzone do obrotu gospodarczego na terytorium Polski. Wykazanie sprzedaży tego towaru przez kolejnych nabywców nie nadaje tym transakcjom przymiotu legalności, bowiem w dalszym ciągu dokonywana jest sprzedaż towarów, niewprowadzonych do obrotu gospodarczego. Sprzedaż dalej ma, zatem charakter fikcyjny, a wystawione faktury dokumentują czynności, które nie zostały dokonane.
Dokonując tych ustaleń organy podatkowe dopełniły wszelkich obowiązków wynikających z prawa procesowego, w szczególności z art. 122 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z powyższym ustaleniem, ustalona została, zatem przesłanka zawarta w przepisie z § 54 ust. 4 pkt 5 lit. a i c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym ( Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) tj. strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikające ze spornych faktur wystawionych przez spółkę E.
Organy podatkowe ustaliły także w sposób prawidłowy, iż strona nie miała prawa stosować stawki podatku 0% z tytułu eksportu towarów, skoro eksport towarów w świetle zgromadzonego i prawidłowo ocenionego materiału dowodowego nie miał w rzeczywistości miejsca. W przedmiotowej sprawie nie jest, więc trafny zarzut podniesiony w skardze, iż sam fakt potwierdzenia przez urząd celny wywozu towarów poza granicę Rzeczpospolitej Polskiej, uzasadnia stosowanie stawki podatku 0% dla eksportowanego towaru.
Eksportem towarów w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, jest potwierdzony przez graniczny urząd celny wywóz towarów z polskiego obszaru celnego w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ust.1 i 3 tej ustawy. Jak wynika z przytoczonej definicji, żeby zaistniał eksport towarów konieczne jest spełnienie następujących warunków:
- wywóz potwierdzony przez graniczny urząd celny;
- wywóz z polskiego obszaru celnego;
-wywóz towaru powinien nastąpić w wykonaniu czynności określonych w art. 2 ustawy o VAT np. sprzedaży.
Wynika z tego, iż potwierdzenie przez graniczny urząd celny wywozu towarów z polskiego obszaru celnego, jest jednym z warunków uznania, iż ma miejsce eksport towarów. Niezbędnym warunkiem jest, bowiem dokonanie wywozu towarów w wykonaniu czynności będących przedmiotem opodatkowania podatkiem od towarów i usług określonych w art. 2 ust. 1 i 3 ustawy o VAT.
W przedmiotowej sprawie, nie został spełniony trzeci z powyższych warunków, gdyż nie doszło do sprzedaży towarów, która to czynność jest objęta zakresem przedmiotowym opodatkowania podatkiem od towarów i usług.
Organy podatkowe w oparciu o zebrany w sprawie materiał dowodowy ustaliły, że ostatnim ogniwem przedmiotowych transakcji był eksport towarów do Kazachstanu do firm,, W’ i,, G ‘. Przedsiębiorstwo,, W ‘ nie współpracowało z firmą skarżącego,, P, nie podpisywało z nią żadnych kontraktów oraz nie otrzymywało od niej towarów, jak również nie prowadzi działalności gospodarczej z powodu trudności finansowych. Natomiast przedsiębiorstwo,, G’ w latach 1992-1995 prowadzili handel z Niemcami, dokąd wysyłano złom metali kolorowych, a z Niemiec importowano materiały powszechnego użytku. W maju 1995r. dyrektor przedsiębiorstwa nie wrócił z Niemiec i jest uznany za zaginionego. Po tych zdarzeniach firma,, G’ zaprzestała prowadzenia handlu zagranicznego.
Z powyższych ustaleń wynika, iż organy podatkowe prawidłowo ustaliły, iż zagraniczni kontrahenci strony nie prowadzili działalności i nie mogli dokonać zakupu, spornych układów elektronicznych.
W sprawie nie doszło, zatem do naruszenia przepisów prawa materialnego stanowiących podstawę prawną rozstrzygnięcia, jak również do naruszenia przepisów postępowania podatkowego. Organy podatkowe, bowiem w sposób dostateczny dowiodły, że sporne transakcje nie miały w rzeczywistości miejsca. Organy podatkowe dokonały ustaleń na podstawie całokształtu materiału dowodowego, ( art. 191 Ordynacji podatkowej), zebranego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący ( art. 187 Ordynacji podatkowej), przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku do wydania decyzji o prawidłowej treści ( art. 122 Ordynacji podatkowej).
Mając na uwadze powyższe ustalenia należy stwierdzić, iż brak jest podstaw do uwzględnienia skargi, w związku, z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło