III SA 1050/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu w dniu 24 czerwca 2004r. sprawy ze skargi P."D." Sp. jawna A.B., Z. G. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o odroczenie terminu instalacji kas fiskalnych oddala skargę W dniu [...].09.1999r. Urząd Skarbowy L. wydał decyzję Nr [...], którą odmówił A. B. i Z.G. – P. D.Sp. j. odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących. Izba Skarbowa w L, w wyniku przeprowadzonego postępowania odwoławczego, decyzją z dnia [...].01.2000r. Nr [...], uchyliła zaskarżoną decyzję Urzędu Skarbowego i umorzyła postępowanie w sprawie. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 24.01.2002r. sygn. akt I SA/Łd 220/2000 oddalił skargę na ww. decyzję. W powyższym wyroku Sąd stwierdził, że w przedmiotowej sprawie bezspornym jest, iż strona obowiązana była do prowadzenia ewidencji przy zastosowaniu kas rejestrujących od dnia 01.11.1994r., a prośba o odroczenie terminu instalacji kas rejestrujących została złożona przez stronę po upływie tego terminu. Wnioskiem z dnia 26.02.2002r. strona zwróciła się do Izby Skarbowej w L. o wznowienie, na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z póź. zm.), postępowania zakończonego ostateczną decyzją Izby Skarbowej z dnia [...].01.2000r. Nr [...]. Wniosek swój strona argumentowała faktem, iż organy podatkowe obu instancji, tj. zarówno Urząd Skarbowy jak i Izba Skarbowa, nie przeprowadziły postępowania w przedmiocie czy obowiązek instalacji kas rejestrujących dotyczy strony. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...].03.2003r. Nr [...] Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję Izby Skarbowej w L. z dnia [...].11.2002r. Nr [...], odmawiającej uchylenia decyzji Izby Skarbowej w L. z dnia [...].01.2000r. Nr [...], którą uchylono decyzję Urzędu Skarbowego L. z dnia [...].09.1999r. Nr [...], w sprawie odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących i umorzono postępowanie w sprawie. W jej uzasadnieniu stwierdził, że 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa stanowi, że wznowienie postępowania następuje, gdy wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem dowodów lub okoliczności nie znanych organowi, który wydał decyzję rozumieć należy tylko takie dowody, które nie były przedmiotem badania w postępowaniu zwyczajnym oraz tylko takie okoliczności, które z badanego materiału nie wynikały. W decyzji z dnia [...].09.1999r. Nr [...], w sprawie odroczenia terminu instalacji kas rejestrujących, Urząd Skarbowy L. wyraźnie wskazał, iż kwartalne obroty ze sprzedaży towarów i usług na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej zostały ustalone podczas czynności kontrolnych przeprowadzonych w dniach od 22 sierpnia do 3 listopada 1995r. przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. Z ustaleń faktycznych zawartych w wyniku kontroli z dnia [...] listopada 1995r. jak i w protokole z kontroli z dnia [...] października 1995r. w zakresie spełnienia obowiązków wynikających z art. 29 ust. 1 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 z póź, zm.) wynika, że strona osiągnęła obrót ze sprzedaży na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej w ciągu trzech kwartałów 1993r. w wysokości [...] starych złotych. Kwota ta znacznie przekracza minimum obligujące do wprowadzenia kas rejestrujących z dniem 01.11.1994r., wynoszące 20 miliardów starych złotych. Ustalona przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L., na podstawie dokumentacji księgowej firmy, wielkość obrotów potwierdziła wielkość obrotu wynikającą z zestawienia sporządzonego przez stronę. Powyższe znalazło potwierdzenie w następnych etapach postępowania. Zarówno Urząd Skarbowy, jak i Izba Skarbowa działając na zasadzie art. 191 ustawy - Ordynacja podatkowa dokonały oceny materiału dowodowego zebranego w toku przeprowadzonego postępowania, wykorzystując również materiał z czynności kontrolnych przeprowadzonych przez Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w L. Ocena dokonana przez Izbę Skarbową została poddana kontroli przez Naczelny Sąd Administracyjny, który wyrokiem z dnia 24.01.2002r. sygn. akt I SA/Łd 220/2000 potwierdził słuszność stanowiska Izby. Nie może być zatem, zdaniem Ministra mowy o istnieniu nowych dowodów sprawie. Reasumując Minister stwierdził, iż jeżeli w ocenie strony rachunki uproszczone, znajdujące się w dokumentacji księgowej, zostały błędnie zakwalifikowane jako dokumentujące sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, to fakt ten nie stanowi okoliczności, o której mowa w powołanym wyżej art. 240 § 1 pkt 5 ustawy - Ordynacja podatkowa. Odmienna ocena przez stronę dowodu, który istniał w dniu wydania decyzji i był znany organowi wydającemu decyzję nie uzasadnia żądania wznowienia postępowania. Skoro zatem strona nie wykazała, że w przedmiotowej sprawie zaistniały okoliczności, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 ustawy -Ordynacja podatkowa, Izba Skarbowa słusznie odmówiła uchylenia decyzji ostatecznej. Merytoryczne rozpatrzenie sprawy w sytuacji, gdy nie zaistniała przesłanka z art. 240 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa naruszałoby powagę rzeczy osądzonej i tym samym stałoby w sprzeczności z wyrażoną w art. 128 ustawy Ordynacja podatkowa zasadą trwałości ostatecznej decyzji. W złożonej skardze strona skarżąca opisując dotychczasowy przebieg postępowania wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucając naruszenie art. 121, 122, 123, 124, 125 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja Podatkowa, polegające na zaniechaniu pełnego i kompleksowego zbadania materiału dowodowego w niniejszej sprawie, w szczególności zaś wyjaśnieniu, czy obowiązek wprowadzenia kas rejestrujących dotyczył Spółki Cywilnej "D." oraz niezwłocznemu przekazaniu tej informacji podatnikowi, który zwrócił się z powyższym pytaniem do właściwych organów skarbowych. Skarżący podnieśli, że aktualnie wyczerpany został tok instancyjny konieczny dla kwestionowania zapadłej decyzji odmawiającej odroczenia terminu wprowadzenia kas rejestrujących w Spółce " D.". Nie zostały jednakże w toku zakończonego postępowania wyczerpane wszystkie środki dowodowe i procesowe, dla wyjaśnienia niezbędnej przesłanki prawidłowego rozstrzygnięcia w przedmiotowej sprawie. Zdaniem strony w wyniku naruszenia ww. przepisów ustawy Ordynacja podatkowa organy skarbowe nie ujawniły faktu ,że znaczna część obrotu uwzględniana przy ustalaniu limitu dla wprowadzenia kas rejestrujących dokumentuje w istocie sprzedaż z firmy handlowej "D." na rzecz podmiotów gospodarczych prowadzących działalność jako samodzielni przedsiębiorcy. Wniosek ten w opisanym zakresie wynika wprost ze znajdujących się w dokumentacji księgowej firmy "D." rachunków uproszczonych opisujących poszczególnych nabywców . Z analizy tych rachunków wynika wprost, że transakcje te nie były formą sprzedaży detalicznej dla własnych potrzeb świadczy o tym zarówno fakt, że nabywcy prowadzili działalność handlową , w tym także handel wyrobami tytoniowymi, jak również znaczne ilości nabywanych przez nich papierosów wykluczające logiczną możliwość zakupu tak znacznych ilości tego typu asortymentu dla siebie. W ocenie skarżących ww. okoliczności faktyczne i wnioski z tego płynące świadczą, iż zachodzą przesłanki z art. 240 § 1 pkt 5 , gdyż są to zarówno nowe okoliczności faktyczne, jak i nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji - nie znane organowi, który wydał decyzję. Dodali, że do dnia dzisiejszego nie otrzymali odpowiedzi na pytanie postawione w dniu 27 października 1994r. co do istnienia wobec nich obowiązku instalacji kas rejestrujących, doprowadziło do wystąpienia poważnego zobowiązania w podatku VAT. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpatrzenia na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Zarzuty zawarte w skardze jak i w piśmie procesowym nie zasługują na uwzględnienie. Przede wszystkim należy podkreślić, iż błędne jest stanowisko strony skarżącej zawarte w odwołaniu i powtórzone w skardze, że skoro został wyczerpany tok instancyjny, to dla ochrony jej interesów konieczne było wszczęcie postępowania o wznowienie postępowania, celem wzruszenia w tym trybie decyzji odmawiającej odroczenia terminu wprowadzenia kas rejestrujących z uwagi na wyczerpanie wszystkich środków dowodowych poprzez powtórną ich ocenę. W tym miejscu godzi się wskazać, że każdy ma prawo do ochrony swoich interesów, w trybie przez siebie wybranym. Natomiast wzruszenie niekorzystnej decyzji w takim trybie możliwe jest wyłącznie, jeśli spełnione są przesłanki stanowiące taką podstawę. W sprawie będącej przedmiotem niniejszego rozstrzygnięcia skarżący zażądali uchylenia decyzji na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem wznawia się postępowanie, jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nieznane organowi, który wydał decyzję. Istota wznowienia postępowania nie polega na ponownej ocenie zgromadzonego wcześniej materiału dowodowego lecz na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną i ustaleniem, czy w sprawie nie wyszły na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. A zatem do rozstrzygnięcia jest kwestia, czy powtórnie przeprowadzona przez podatnika ocena rachunków uproszczonych, znajdujących się w dokumentacji księgowej firmy, będących już przedmiotem oceny w postępowaniu wymiarowym oraz w postępowaniu przed NSA, a które to ocena doprowadziła go do stwierdzenia, że zostały one błędnie zakwalifikowane jako sprzedaż na rzecz osób fizycznych nie prowadzących działalności gospodarczej, stanowi przesłankę do wznowienia postępowania. A zatem, aby można było uwzględnić stanowisko strony skarżącej, to pomiędzy nową oceną zgromadzonego materiału a nową okolicznością faktyczną lub dowodem postawić znak równości. Tymczasem tak nie jest bowiem okoliczności faktyczne lub nowe dowody to takie, które nie były wcześniej organowi znane – a więc obiektywnie istniały. Natomiast odmienna ocena dowodów czy też stanu faktycznego jest rezultatem pewnego procesu myślowego, którego w świetle powyższych rozważań nie można uznać za przesłankę z art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Kolejny zarzut skargi dotyczący braku udzielenia odpowiedzi na zapytanie podatników z dnia 27 października 1994r. dla potrzeb tego postępowania nie może mieć żadnego znaczenia bowiem okoliczność ta nie stanowiła żadnej z przesłanek wymienionych w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi należało orzec jak w sentencji.