III SA 1058/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędziowie sędzia NSA Krystyna Chustecka (spr.), sędzia NSA Bogdan Lubiński, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu w dniu 20 lipca 2004 r. sprawy ze skargi K.P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie o podatek dochodowy od osób fizycznych 1) uchyla zaskarżoną decyzję, 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącego kwotę 10 zł ( dziesięć złotych ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 w zw. z art. 220 § 2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa, po ponownym rozpatrzeniu odwołania z dnia [...] marca 2001 r. od decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2001 r. Nr [...] odmawiającej Panu K. P. umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 1998, 1999 i 2000r. w związku z uchyleniem decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...] wyrokiem NSA z dnia 10 grudnia 2002 r. sygn. akt III SA 1206/01, Izba Skarbowa w W., uchyliła decyzje organu pierwszej instancji w całości i umorzyła postępowanie w sprawie. W uzasadnieniu wskazano, że podatnik zwrócił się w dniu 16 stycznia 2001 r. do Urzędu Skarbowego W. o umorzenie odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1998, 1999 i 2000 r. w kwocie [...] zł. z tytułu sprzedaży akcji B.. powołując się na niespójność oraz różną interpretację przepisów prawa podatkowego w kwestii opodatkowania dochodu ze sprzedaży akcji B.. Urząd Skarbowy nie uznał zawartego w nim żądania i decyzją z dnia [...] lutego 2001 r. odmówił umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Izba Skarbowa rozpatrując odwołanie, z powodu uregulowania zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami decyzją z dnia [...] kwietnia 2001 r. Nr [...], umorzyła postępowanie odwoławcze jako bezprzedmiotowe. W wyniku wniesionej skargi na tą decyzję, NSA uchylił decyzję Izby Skarbowej. Po ponownym rozpatrzeniu odwołania Izba Skarbowa uchyliła decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] lutego 2001 r. i umorzyła postępowanie w sprawie. Stwierdziła, że z akt sprawy wynika, że w dniu 20 stycznia 2000 r. podatnik uiścił zaległość podatkową w kwocie [...] zł, a odsetki za zwłokę w kwocie [...] zł w dniu 20 stycznia 2001 r. i zgodnie z art. 59 § 1 pkt l ustawy Ordynacja podatkowa zobowiązanie podatkowe wygasa w całości lub w części wskutek zapłaty. Uregulowanie zatem zaległości podatkowej wraz z należnymi odsetkami za zwłokę spowodowało wygaśnięcie zobowiązania podatkowego i postępowanie w sprawie stało się bezprzedmiotowe. W skardze na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zarzuca naruszenie prawa przy podejmowaniu decyzji, bezzasadne pobranie odsetek przez organy skarbowe i wnosi o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości oraz wydanie rozstrzygnięcia co do istoty sporu. Stwierdza, że bezspornym jest, iż przekazał Urzędowi Skarbowemu wymienione w w/w decyzji kwoty. Nieprawdą natomiast jest stwierdzenie, że w pierwszej dacie przekazał kwotę podatku natomiast w drugiej odsetki, ponieważ jest to, zgodnie z obowiązującą ustawą podatkową, niemożliwe. Według art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej urząd skarbowy zalicza wpłaconą kwotę proporcjonalnie na kwotę podatku oraz odsetki. W związku z powyższym skarżący wpłacając w grudniu 2000 r kwotę 9.031,46 pln, która stanowiła równowartość należnego podatku, nie spłacił tej kwoty, a jedynie proporcjonalną część podatku i należnych, zdaniem Urzędu Skarbowego, na dzień wpłaty odsetek od zaległości podatkowej. Postępując zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej nie można zapłacić należnego podatku nie płacąc jednocześnie odsetek dlatego też wpłacił pozostałą część należności. Natomiast nigdy i w jakiejkolwiek formie nie stwierdzał ani się nie zgadzał, że naliczane przez organ podatkowy odsetki są słuszne, o czym świadczy złożony do Urzędu Skarbowego wniosek o anulowanie odsetek i postępowanie przed kolejnymi instancjami. Zdaniem Skarżącego nie może być zatem tak, iż podatnik postępując w dobrej wierze według jednych zapisów ustawy narażony jest na sankcję umorzenia postępowania według innych zapisów, na które powołuje się organ skarbowy. Zaakceptowanie decyzji Izby skarbowej spowodowało by pozbawienie skarżącego możliwości dochodzenia roszczenia (żądania zwrotu bezzasadnie pobranej przez organ skarbowy kwoty odsetek) przed niezależnym organem Państwa jakim jest sąd. Skarżący ma wątpliwości co do stwierdzenia przez Izbę Skarbową wygaśnięcia zobowiązania podatkowego na podstawie powołanego w decyzji art. 59 § l pkt l Ordynacji podatkowej, co w konsekwencji na podstawie art. 208 § l powoduje bezprzedmiotowość postępowania i wydanie zaskarżonej decyzji. Podnosi przy tym okoliczności dotyczące niejednoznacznego orzecznictwa organów podatkowych w kwestii podatku dochodowego z tytułu sprzedaży akcji w związku z czym należy się zwrot odsetek gdyż jako podatnik nie powinien ponosić ujemnych konsekwencji zastosowania się do stanowiska, że przysługuje mu zwolnienie od podatku. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.), zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. Zgodnie z art. 208 § 1 Ordynacji podatkowej, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie i piśmiennictwie utrwalony jest pogląd, że bezprzedmiotowość postępowania w rozumieniu tego przepisu oznacza brak przedmiotu żądania, w celu zrealizowania którego wszczęto postępowanie. Przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego, skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu W rozpoznawanej sprawie do chwili wystąpienia z wnioskiem o umorzenie odsetek tj. do dnia 16 stycznia 20001 r. skarżący dokonał tylko częściowej zapłaty na poczet zaległości z tytułu podatku dochodowego i odsetek, a pozostałą część wpłacił w dniu 20 stycznia 2001 r.. Zgodnie z art. 55 § 2 ustawy Ordynacja podatkowa jeżeli dokonana wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet kwoty zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku, w jakim, w dniu wpłaty, pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę. W świetle powyższego nieuprawnione jest stanowisko Izby Skarbowej, że pierwsza wpłata podlegała zaliczeniu na poczet zaległości z tytułu podatku, a druga na poczet należnych odsetek. Izba Skarbowa pominęła bez ustosunkowania się zarzut skarżącego dotyczący zaliczenia dokonanych wpłat. W związku z powyższym stwierdzić również należy, że skarżący na dzień złożenia wniosku posiadał zaległości w podatku dochodowym oraz w wysokości proporcjonalnej do tej zaległości tytułu odsetki za zwłokę, a zatem nie ma bezprzedmiotowości postępowania. Wykonanie zobowiązania w czasie toczącego się postępowania o umorzenie odsetek nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym i nie uzasadnia jego umorzenia. W uzasadnieniu wyroku z dnia 10 grudnia 2002 r. Sygn. akt III SA 1206/01 Naczelny Sąd Administracyjny uchylając decyzję Izby wskazał na rozbieżności zarówno w części rozstrzygającej jak i w uzasadnieniu pomiędzy tymi dwoma elementami stwierdzając ,że niemożliwa jest jej kontrola co do zgodności z prawem. Stwierdzenie zatem przez Izbę Skarbową, że Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku wydanym w związku ze skargą wniesioną na poprzednią decyzję wydaną w sprawie stanął na stanowisku, że wobec uregulowania przez skarżącego zaległości podatkowej w dniu 19 grudnia 2000 r. i odsetek w dniu 20 stycznia 2001 r. - zobowiązanie podatkowe wygasło i postępowanie podatkowe stało się bezprzedmiotowe jest niezgodne z tym rozstrzygnięciem. Stanowi przy tym o naruszeniu przepisów postępowania. Ze względu na powyższe Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c, art. 152 w zw. z art. 200 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji.