III SA 1101/03
WyrokWSA w Warszawie2004-06-17
Skład orzekający: Jerzy Rypina, Małgorzata Długosz-Szyjko, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wydatki poniesione przez spółkę na usługi strategiczne, administracyjne i finansowe świadczone przez spółkę matkę mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, jeśli organy podatkowe kwestionują istnienie związku przyczynowo-skutkowego między tymi wydatkami a przychodem spółki?Ratio decidendi
Wydatki poniesione na usługi strategiczne, administracyjne i finansowe świadczone przez spółkę matkę mogą zostać zaliczone do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeśli spółka posiada własne służby w tych obszarach. Organy podatkowe nie mogą arbitralnie odrzucać tych wydatków jako niepowiązanych z przychodem, jeśli nie wykażą w sposób wyczerpujący, że usługi te nie zostały wykonane lub były zbędne. Konieczne jest zebranie i rozpatrzenie całego materiału dowodowego, w tym wyjaśnień spółki i ewentualne przesłuchanie jej przedstawicieli, aby ustalić związek przyczynowo-skutkowy z przychodem.Stan faktyczny
Spółka A. Sp. z o.o. zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej w W., która uchyliła decyzję organu pierwszej instancji i określiła niższy podatek dochodowy od osób prawnych za 1999 r. Izba Skarbowa uznała, że wydatki spółki na usługi strategiczne, administracyjne i finansowe świadczone przez jej wspólnika z siedzibą w P. nie miały związku przyczynowego z przychodem. Spółka zarzuciła organom naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że usługi te zostały faktycznie wykonane, były związane z przychodami i stanowią koszty uzyskania przychodów.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W., stwierdził, że decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Izby Skarbowej na rzecz skarżącej Spółki zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Rypina (spr.), Sędzia NSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Alojzy Skrodzki, po rozpoznaniu w dniu 17.06.2004 sprawy ze skargi A. Sp. z o.o. z/s w O. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 1999 r. 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. stwierdza, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości, 3. zasądza od Izby Skarbowej w W. na rzecz skarżącej Spółki kwotę 5.980,60 (pięć tysięcy dziewięćset osiemdziesiąt zł, 60/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] marca 2003r. Izba Skarbowa w W. OZ w C. na mocy art. 233 § 1 pkt 2 lit. a Ordynacji podatkowej uchyliła decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej w W. z dnia [...] października 2002r. określającą "A." Spółce z o.o. w O. należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1999r. zaległość w tym podatku i odsetki za zwłokę i określiła należny podatek, zaległości w kwocie niższej niż organ I instancji o kwotę 50.009,60 zł.
W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, iż Spółka bezzasadnie zaliczyła do kosztów uzyskania przychodów wydatki związane ze świadczeniem usług strategicznych, administracyjnych i finansowych na rzecz Spółki przez jej wspólnika z siedzibą w P. tj. Spółce "S." S.A. bowiem wydatki te nie miały związku przyczynowego z przychodem.
Zdaniem Izby Skarbowej, usługi informatyczne, które jakoby świadczyła Spółka "S." na rzecz odwołującej się Spółki pokrywały się z usługą świadczoną przez inną Spółkę z grupy S. na rzecz odwołującej na podstawie umowy z dnia 3.03.1998r. Wywiodła, że z przedłożonych dowodów w sprawie nie wynika związek przyczynowo – skutkowy poniesionych wydatków wynikających z umowy zawartej z "S." w dniu 15 maja 1995r. o świadczenie usług strategicznych z przychodami spółki "S.". Usługi, na potwierdzenie wykonania których Spółka przedłożyła plik dokumentów, dotyczyły bądź realizacji innej umowy zawartej pomiędzy Spółkami z grupy S. (licencja techniczna), bądź zadań realizowanych przez "S." dla celów zarządzania i współpracy w ramach grupy P. (sprawozdawczość).
Z treści udzielonej przez Spółkę informacji z dnia 28 lutego 2003r. wynika, że Spółka "matka" tj. S. zarządzająca kilkoma filiami na terenie Europy w 1999r. zafakturowała na obciążenie poszczególnych filii S. wg klucza podziału skonstruowanego na bazie kryteriów wielości obrotów filii, wartości netto maszyn i urządzeń technicznych i kosztów wynagrodzeń, wydatki w kwocie 267.380,65 Eur dotyczące podróży służbowych, rozmów telefonicznych, zużycia materiałów i energii oraz kosztów rzeczywistych oznaczonych zgodnie z zasadami księgowości analitycznej Spółki – Dyrekcja [...].
Średnia arytmetyczna procentowego udziału odwołującej się spółki w tych kosztach wynosiła 4,32%. Zdaniem Izby Skarbowej powyższego kosztu nie można powiązać z przychodem.
W skardze Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji w części określającej należny podatek dochodowy od osób prawnych za 1999r., określającej zaległość podatkową i odsetki w tym podatku.
Zaskarżonej decyzji zarzuca naruszenie przepisów prawa materialnego przez błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie, a mianowicie art. 15 ust. 1 i art. 16 ust. 1 pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a także naruszenie przepisów procesowych tj. art. 180 § 1 i 187 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało wpływ na wynik sprawy, a dotyczących obowiązku wyczerpującego zebranie i rozpatrzenie materiału dowodowego.
Twierdzi, że usługi strategicznych, administracyjnych i finansowych zostały faktycznie wykonane, były związane z przychodami i jako takie stanowią koszty uzyskania przychodów. Kwalifikacji takiej nie zmienia fakt, że Spółka zatrudnia księgowego, informatyka czy dyrektora d/s zaopatrzenia. Podnosi, że kwestionowane usługi mają na celu umożliwienie skutecznego funkcjonowania Spółki, co ma bezpośredni wpływ na osiągane przez Spółkę przychody.
Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga jest uzasadniona.
Stosownie do art. 15 ust. 1 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 1993r., Nr 106, poz. 482 ze zm.) kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1. Przepisy ustawy w zakresie kosztów uzyskania przychodów nie określają zasad w myśl których powinno być udokumentowane poniesienie kosztów.
Postępowanie podatkowe nie ma charakteru kontradyktoryjnego, a stosunek prawny między organem podatkowym a stroną tego postępowania jest stosunkiem administracyjno – prawnym, charakteryzującym się nadrzędną pozycją organu administracyjnego dysponującego władztwem administracyjnym. W postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada, której istota wyraża się tym, że organ administracyjny ma obowiązek z urzędu wyjaśnić wszystkie okoliczności faktycznie istotne dla rozstrzygnięcia sprawy oraz zebrać i rozpatrzeć cały materiał dowodowy, niezależnie od tego, czy służy on udowodnieniu tez korzystnych dla strony postępowania, czy przeciwnie – pozwala na podjęcie rozstrzygnięcia dla niej korzystnego. Natomiast na podatniku ciąży wymóg prezentacji dowodu, który jest wymogiem materialnoprawnym determinującym sytuację podatnika na gruncie prawa podatkowego, przesądzający, w sytuacji gdy toczy się sprawa podatkowa, jej rozstrzygnięcie (Przegląd Podatkowy Nr 5, z 2004r. – "O tak zwanym ciężarze dowodu w postępowaniu podatkowym – B. Brzeziński, M. Masternak>0.
W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe nie zakwestionowały faktycznego poniesienia przez skarżącą Spółkę wydatków z trzech faktur dotyczących wydatków na licencję techniczną usługi strategiczne, administracyjne i finansowo oraz usług internetowych. Natomiast w ocenie organów podatkowych wydatki te nie są związane z przychodem osiągniętym przez skarżącą Spółkę w 1999r., a wobec tego nie stanowią kosztów uzyskania przychodów.
W ocenie Sądu, zasadnym jest twierdzenie skarżącej Spółki, iż fakt posiadania własnych służb odpowiedzialnych za kwestie związane ze sprzedażą, zaopatrzeniem, administracją i finansami nie oznacza, iż nie mogła i nie powinna korzystać z usług wykonywanych na jej rzecz przez Spółkę "matkę" – "S." S.A. z siedzibą w P. w zakresie" koordynacji polityką ogólną i rozwoju między filiami, świadczenia doradztwa w zakresie organizacji informatycznej, pomocy w problemach prawnych natury personalnej, administracyjnej i finansowej, przekazywania Spółkę dokumenty dot. rynku światowego produktów mlecznych, świadczenie doradztwa w zakresie kontroli administracyjnej.
Przedstawione przez organy podatkowe argumenty są jednostronne i w żaden sposób nie mogą stanowić o tym, że organy podatkowy zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy. Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji nie wynika, że zakwestionowanych usług nie wykonano, że usługi te były zbędne lecz rozstrzygnięcie, iż nie pozostawały w związku przyczynowym z uzyskanym przez skarżącą przychodem. Brak jest więc odniesienia się do całości materiału dowodowego, a w szczególności do wyjaśnień Spółki składanych w trakcie toczącego się postępowania, a dotyczących właśnie zasadności poniesienia tychże kosztów oraz o korzyściach wynikających z ich poniesienia. Na rozważenie zasługuje również możliwość skorzystania z pomocy prawnej instytucji finansowych Francji w zakresie spornych kwestii tj. czy faktycznie Spółka "S." S.A. uzyskała przychód z tytułu wykonania usługi na rzecz "Spółki A.". Natomiast z całą pewnością należy ustosunkować się do argumentów przedstawionych przez spółkę, a nie tylko do wybiórczego odniesienia się złożonego przez Spółkę "pliku" dokumentów. W sytuacji, gdy faktycznie dokumenty złożone przez podatnika wymagały doprecyzowania należałoby skorzystać z bezpośredniego przesłuchania przedstawicieli Spółki na te okoliczność.
Reasumując stwierdzić należy, iż zaskarżona decyzja zawiera istotne braki dowodowe, które w ocenie Sądu uzasadniają jej uchylenie na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2003r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270). O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 cyt. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło