III SA 1135/03

WyrokWSA w Warszawie2004-06-29

Skład orzekający: sędzia NSA Antoni Hanusz, Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Asesor WSA Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nowe dowody dotyczące stawek czynszu dzierżawnego, przedstawione po wydaniu ostatecznej decyzji podatkowej, mogą stanowić podstawę do wznowienia postępowania podatkowego na podstawie art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że przedstawione umowy najmu lokali użytkowych, które miały wykazać niższe stawki czynszu niż przyjęte przez organ podatkowy do szacunku obrotu, nie stanowią nowych okoliczności faktycznych ani nowych dowodów w rozumieniu art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Były one jedynie polemiką z oceną materiału dowodowego dokonaną przez organy podatkowe i nie pozwoliły na odmienne ustalenie stanu faktycznego sprawy.
Stan faktyczny
Skarżąca R. M. wniosła o wznowienie postępowania podatkowego w sprawie podatku od towarów i usług, przedstawiając nowe umowy najmu lokali użytkowych, które miały dowodzić niższych stawek czynszu niż przyjęte przez organ podatkowy do szacunku obrotu. Organy podatkowe (Izba Skarbowa, Minister Finansów) odmówiły uchylenia decyzji, uznając, że przedstawione dowody nie spełniają przesłanek wznowienia postępowania. Skarżąca wniosła skargę do sądu administracyjnego, podtrzymując swoje zarzuty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Antoni Hanusz (spr.), Sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 czerwca 2004 r. sprawy ze skargi R. M. na decyzję Ministra Finansów z dnia [...] marca 2003r. Nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia, po wznowieniu postępowania, decyzji w sprawie o podatek od towarów i usług oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].03.2003r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania R. M. "S. " od decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...].05.2001r., Nr [...], w sprawie odmowy uchylenia własnej decyzji ostatecznej z dnia [...].03.2001r. utrzymującej w mocy decyzję z dnia [...].12.2000r. Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W., którą określono zobowiązanie w podatku od towarów i usług, zaległość podatkową w tym podatku oraz odsetki za zwłokę za kolejne miesiące od lipca do grudnia 1998r., Minister Finansów utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z motywów powyższej decyzji z dnia [...].12.2000r. Inspektor Kontroli Skarbowej określił firmie R. M. obrót w rozumieniu art. 17 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, wobec czego podatnik utracił prawo do zwolnienia, o którym mowa w art. 14a ust. 1 ww. ustawy. W związku z powyższym nadwyżka podatku należnego nad naliczonym podlegała wpłacie do Urzędu Skarbowego. Od tej decyzji strona odwołała się do Izby Skarbowej w W., która decyzją z dnia [...]. 03. 2001 r. nr [...] utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. Następnie R. M. złożyła wniosek z dnia [...].04.2001 r. o wznowienie postępowania w trybie określonym w art. 241 § 1 w związku z art. 240 § 1 pkt. 4 i 5 Ordynacji podatkowej w sprawie zakończonej decyzją ostateczną Izby Skarbowej w W. z dnia [...]. 03. 2001 r. Zdaniem Podatnika, zaniedbanie obowiązków pełnego przeprowadzenia postępowania dowodowego stanowi naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania, czyli przesłankę uchylenia decyzji ze względu na przepisy Ordynacji podatkowej oraz dyspozycję art. 22 ust 2 pkt. 2 ustawy z dnia 11.05.1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym. W załączeniu do wniosku o wznowienie postępowania strona przedstawiła kserokopię umów najmu lokalu użytkowego zawartych: w dniu [...].11.1995 r. pomiędzy J. K., jako wynajmującym a K. S. jako najemcą przy ul. [...] oraz w dniu [...]. 11. 1996 r. pomiędzy M. i P. M. s.c. a K. G. przy ul . w B. Jej zdaniem przedłożone umowy stanowią nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji, a nie znane organowi, który wydał decyzję. Strona podnosi, że Inspektor ustalając średnią cenę oparł się jedynie na dwóch najdroższych lokalach w B., tj. lokalach wydzierżawianych przez Pana G. i Pana S. podczas, gdy w omawianym okresie dzierżawiono od OSP B. przy ul. . nr [...] i [...] inne lokale użytkowe, w których czynsze były zdecydowanie niższe tj. 5,55 zł za m2. Po wznowieniu postępowania postanowieniem z dnia [...]. 04. 2001 r. i rozpatrzeniu wniosku R. M. Izba Skarbowa uznała, że nie zaszły przesłanki wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej - stwierdzając m.in., iż opinie podatnika zawarte we wniosku o wznowienie postępowania, iż dokonano błędnych ustaleń w zakresie przyjętych stawek czynszu dzierżawnego nie stanowią dowodów, o jakich jest mowa w art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej, lecz zawierają polemikę z dokonanym przez organy podatkowe szacunkiem. W związku z powyższym decyzją z dnia [...].05. 2001r. Izba Skarbowa odmówiła uchylenia swojej decyzji z dnia [...]. 03. 2001 r. W odwołaniu wniesionym od decyzji organ I instancji strona zarzuciła naruszenie przepisów art. 122, art. 180 § 1, art. 187, art. 243 § 2 oraz art. 245 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Strona w złożonym wniosku podnosi, że błędne jest stanowisko Izby, co do tego, że przedstawione przez nią okoliczności faktyczne oraz dowody nie stanowią przesłanki wymienionej w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej, gdyż nie są istotne dla sprawy. W dalszej części odwołania strona podnosi, że przepis art. 17 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym jest wyjątkiem i jako taki musi być interpretowany w sposób ścisły. Zdaniem strony Inspektor nie ustalił koniecznej przesłanki zastosowania przepisu art. 17 powoływanej ustawy podatkowej, a zatem nie był uprawniony do zastosowania szacunku obrotu. Natomiast powołana przez stronę okoliczność faktyczna, dotycząca wysokości czynszów przy ul. . w B., a nie znana uprzednio wystawcy decyzji ostatecznej, w jej ocenie pozwoli w pełni na odmienne ustalenie stanu faktycznego, a w szczególności na stwierdzenie braku podstaw szacowania obrotu. Zdaniem odwołującej się Izba Skarbowa nie wypełniając żądań strony zebrania dowodów wskazanych przez nią oraz nie dopuszczając dowodów przedstawionych we wniosku, naruszyła obowiązki wynikające z przepisów art. 122, art. 180 i art. 187 Ordynacji podatkowej. W odwołaniu wskazano na naruszenie przepisów Rozdziału 17 Działu IV Ordynacji Podatkowej poprzez błędne ustalenia stanu faktycznego. Natomiast w piśmie procesowym strona wniosła o włączenie do materiału dowodowego przesłanego przez nią planu Miasta B. ze wskazaniem położenia przedmiotowego obiektu. Zdaniem strony dowód ten powinien mieć istotne znaczenie dla właściwego przeprowadzenia postępowania w trybie nadzwyczajnym. 2. Minister Finansów nie znalazł jednak podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazał, że w badanej sprawie nie wystąpiły przesłanki, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Organ odwoławczy zwraca uwagę, iż załączone do wniosku o wznowienie postępowania umowy najmu lokali użytkowych zawartych pomiędzy J. K. a K. S., M. i P. M. s.c. a K. G., z których wynika wysokość czynszu dzierżawnego w niższej wysokości niż przyjęta przez Inspektora Kontroli Skarbowej do dokonania szacunku podstawy opodatkowania w podatku od towarów i usług w zakresie czynszu dzierżawnego nie są nową okolicznością faktyczną bądź nowym dowodem, o których mowa w art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Również dołączony do pisma procesowego plan miasta Białobrzegi nie może być uznany za nowy dowód, bowiem położenie przedmiotowej nieruchomości było znane organom podatkowym. Minister Finansów podnosi również, iż rozstrzygnięcie w decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2001 r. oparte zostało na art. 245 § 1 pkt. 1 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym właściwy organ w sprawie wznowienia postępowania, po przeprowadzeniu postępowania określonego w art. 243 § 2 tej ustawy wydaje decyzję, w której odmawia uchylenia decyzji dotychczasowej, gdy stwierdzi brak podstaw do jej uchylenia na podstawie art. 240 § 1 ww. ustawy. Organ odwoławczy zwraca uwagę, iż Izba Skarbowa w W. przeprowadziła postępowanie w sprawie wznowienia zgodnie z procedurą przewidzianą w przepisach Ordynacji podatkowej. Postępowanie zakończone decyzją Izby Skarbowej w W. z dnia [...].05.2001r. nie naruszało także zasad określonych w art. 120, 121 i 122 Ordynacji podatkowej, a stronie umożliwiono udział w postępowaniu. 3. Na powyższą decyzję R. M. "S." wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie decyzji organów obu instancji skarżąca podnosi, że organy podatkowe nie zważyły, iż przedstawione przez stronę okoliczności w postępowaniu nadzwyczajnym świadczyły o błędnym określeniu w postępowaniu instancyjnym średniej ceny na tym samym rynku danego świadczenia, a co za tym idzie niemożliwości zastosowania art. 17 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Zdaniem strony przedstawione dowody i okoliczności faktyczne stanowiły o wadach decyzji Inspektora kontroli skarbowej A. G. w Urzędzie Kontroli Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...] grudnia 2000 r. oraz Izby Skarbowej w W. z dnia [...] marca 2001 r. , w związku z powyższym decyzje te winny być uchylone. 4. W odpowiedzi na skargę Minister Finansów wniósł o jej oddalenie bowiem zarzuty tam zawarte uznał za bezzasadne i podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejsza sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sadów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, iż wznowienie postępowania polega na ponownym rozpatrzeniu sprawy zakończonej decyzją ostateczną w celu sprawdzenia, czy jakaś z wad postępowania wymieniona w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej nie wpłynęła na treść decyzji. Instytucja wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną znajduje zastosowanie tylko w przypadku zaistnienia jednej z przesłanek wymienionych enumeratywnie w art. 240 § 1 tej ustawy. Natomiast przedmiot postępowania w sprawie wznowienia postępowania wyznacza art. 243 § 2 Ordynacji podatkowej. Przedmiotem postępowania jest ustalenie czy postępowanie, w którym zapadła decyzja ostateczna, było dotknięte jedną z wadliwości wyliczonych w art. 240 § 1 Ordynacji oraz przeprowadzenie postępowania wyjaśniającego w celu rozpoznania i rozstrzygnięcia istoty sprawy podatkowej będącej przedmiotem decyzji ostatecznej. W myśl art. 240 § 1 pkt. 5 Ordynacji podatkowej wznowienie postępowania może nastąpić jeżeli wyjdą na jaw istotne dla sprawy nowe okoliczności faktyczne lub nowe dowody istniejące w dniu wydania decyzji nie znane organowi, który wydał decyzję. Pod pojęciem nowych okoliczności faktycznych czy nowych dowodów, o których mowa w wyżej cytowanym przepisie, należy rozumieć okoliczności faktyczne i dowody, dotyczące przedmiotu sprawy, istniejące w dniu wydania decyzji ostatecznej, lecz nie znane organowi, który wydał decyzję, a więc po raz pierwszy zgłoszone przez stronę, które to pozwolą na odmienne ustalenie stanu faktycznego przedmiotowej sprawy oraz nadać nowy kształt stosunkowi prawnopodatkowemu, bądź też znieść ten stosunek. Natomiast w świetle akt sprawy bezspornym jest, że strona w trakcie prowadzonego przez Inspektora Kontroli Skarbowej postępowania, wnosiła o ustalenie porównywalnej ceny wynajmowanych lokali w celu wypełnienia dyspozycji art. 17 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Inspektor Kontroli Skarbowej wystąpił więc do różnych podmiotów o podanie stosowanych przez nich cen najmu. Zebrany przez Inspektora Kontroli Skarbowej materiał zawierał informacje o różnych stawkach czynszu jaki był stosowany w B. Z zebranego przez Inspektora Kontroli Skarbowej materiału wynikało bezspornie, że w B. były stosowane różne stawki czynszu za wynajem lokali użytkowych. Wobec tego do określenia wysokości obrotu przyjął on średnią z sumy najniższej i najwyższej stawki czynszu. Tymczasem przedstawione w skardze zarzuty ze strony skarżącej, iż organy podatkowe błędnie określiły w postępowaniu instancyjnym średnią cenę czynszu uznać należy za polemikę z organami podatkowymi co do oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Natomiast przedstawione w toku postępowania umowy mające świadczyć o innych cenach najmu niż przyjęły to organy podatkowe, nie stanowią dowodu mającego wpływ na ustalony stan faktyczny sprawy. Umowy te zawierają bowiem informacje obrazujące tylko i wyłącznie stawki czynszu dzierżawnego, stosowane na terenie miejscowości B. Nie wyczerpują one więc znamion art. 240 § 1 pkt 5 Ordynacji podatkowej. Zwrócić przy tym uwagę, iż zarzuty kwestionujące taką, a nie inną ocenę zebranego materiału dokonaną w postępowaniu wymiarowym, mogły być poddane weryfikacji Naczelnego Sądu Administracyjnego z punktu widzenia jej legalności w skardze na decyzję ostateczną Izby Skarbowej w Warszawie z dnia 22.03.2001r. w przedmiocie zasadności zastosowania w badanym stanie faktycznym art. 17 powoływanej ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, czego domaga się w skardze R. M. Spełnienie takich oczekiwań strony, podczas gdy nie występują przesłanki wymienione w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej spowodowałby powrót sprawy do zwykłego toku postępowania i rozpoznania jej w kolejnej instancji, co stanowiłoby rażące naruszenie prawa. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.).

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło