III SA 1140/03
WyrokWSA w Warszawie2004-01-16
Skład orzekający: M. Niezgódka – Medek, W. Kubiak, M. Długosz - Szyjko
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy działka o powierzchni poniżej 1 ha, stanowiąca współwłasność, może być opodatkowana podatkiem od nieruchomości, jeśli właściciel posiada inne grunty rolne, a sprawa o zniesienie współwłasności nie jest prawomocna?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone decyzje, stwierdzając, że organy naruszyły przepis art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym. Wskazał, że grunty stanowiące współwłasność, jeśli łącznie z innymi gruntami należącymi do właściciela spełniają przesłanki gospodarstwa rolnego, powinny być opodatkowane podatkiem rolnym, a nie podatkiem od nieruchomości. Opodatkowanie podatkiem od nieruchomości jest możliwe tylko wtedy, gdy łączna powierzchnia gruntów rolnych jest mniejsza niż wymagana dla celów podatku rolnego.Stan faktyczny
Skarżący H. i W. W. kwestionowali decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W., które utrzymały w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. ustalające podatek od nieruchomości za lata 2001 i 2002. Organy uznały, że działka skarżących o powierzchni 0,9012 ha nie stanowi odrębnego gospodarstwa rolnego i podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości. Skarżący podnosili, że w wyniku postępowania o zniesienie współwłasności stali się właścicielami odrębnego gospodarstwa rolnego, które wraz z kwestionowaną działką stanowi przedmiot podatku rolnego, a sprawa o zniesienie współwłasności nie jest jeszcze prawomocna.Rozstrzygnięcie
Sąd uchylił zaskarżone decyzje Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. oraz utrzymane nimi w mocy decyzje Burmistrza Miasta K., stwierdził, że decyzje te nie mogą być wykonane, i zasądził zwrot kosztów postępowania na rzecz skarżących.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA M. Niezgódka – Medek (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA W. Kubiak Sędzia WSA M. Długosz - Szyjko Protokolant: M. Gwardyś po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 stycznia 2004r. sprawy ze skargi H. i W. W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości za 2001 i 2002 r. 1. uchyla zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. i Nr [...] z dnia [...] września 2002 r. 2. stwierdza, że wymienione w pkt 1 decyzje nie mogą być wykonane 3. zasądza na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w W. kwotę 58,80 zł (słownie pięćdziesiąt osiem zł osiemdziesiąt groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Zaskarżonymi do sądu administracyjnego decyzjami z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] i [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze w W. (dalej SKO) na podstawie przepisu art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) w związku z art. 1 ust. 1- 3 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym (Dz. U. z 1993 r. Nr 94, poz. 431, ze zm.) oraz art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 12 stycznia 1991 r. o podatkach i opłatach lokalnych (Dz. U. 8z 1991 r. Nr 9, poz. 31, ze zm.) utrzymało w mocy decyzje Burmistrza Miasta K. z dnia [...] września 2002r. Nr [...] i z dnia [...] września 2002 r. Nr [...] ustalające Państwu H. i W. W. wysokość podatku od nieruchomości za rok 2001 i 2002.
W uzasadnieniu zaskarżonych rozstrzygnięć, SKO podzielając ustalenia faktyczne i wnioski prawne organu podatkowego pierwszej instancji stwierdziło, iż w świetle przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym działka Nr ew. 23, której dotyczą decyzje wymiarowe położona w K. o powierzchni 0,9012 ha - nie stanowi odrębnego gospodarstwa rolnego, dlatego też nie może zostać opodatkowana podatkiem rolnym.
SKO wskazało jednocześnie, iż z akt sprawy nie wynika by powołana wyżej nieruchomość wchodziła w skład większego gospodarstwa rolnego, ponadto brak dowodu potwierdzającego, że Państwo W. są właścicielami, posiadaczami lub dzierżawcami jakiekolwiek innego gruntu kwalifikowanego jako rolny. Ponadto SKO powołując się na przepis art. 1 ust 3 ustawy o podatku rolnym stwierdziło, iż gospodarstwo rolne położone w miejscowości K. będące przedmiotem współwłasności W. W. oraz B. S. stanowi odrębny przedmiot opodatkowania, przy czym obowiązek podatkowy ciąży w tym przypadku na B. S. jako na współwłaścicielce prowadzącej w całości przedmiotowe gospodarstwo, a zatem działka Nr ew. 23 nie może zostać opodatkowana łącznie z gruntami gospodarstwa rolnego.
Zdaniem SKO powyższa działka zgodnie z przepisem art. 3 ust. 1 pkt 3 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych podlega opodatkowaniu podatkiem od nieruchomości.
W skardze do sądu administracyjnego W. W. wskazał, iż w wyniku przeprowadzonego w 2000 r. przez Sąd Rejonowy w W. na jego wniosek złożony w 1985 r. postępowania w sprawie zniesienia współwłasności gospodarstwa rolnego położonego w miejscowości K. o łącznej powierzchni 20,0673 ha, stał się on właścicielem odrębnego gospodarstwa rolnego, które wraz z działką Nr ew. 23 stanowi łącznie przedmiot podatku rolnego. Wyrok ten nie jest jeszcze prawomocny, gdyż został zaskarżony przez B. S..
Skarżący podnosi ponadto, iż SKO nie ustosunkowało się do faktu, iż przez 18 lat przed sądem cywilnym toczyła się sprawa o zniesienie współwłasności gospodarstwa rolnego będącego w posiadaniu jego siostry B. S..
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonych decyzjach.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z definicją zawartą w art. 1 ust. 2 ustawy z dnia 15 listopada 1984r. o podatku rolnym za gospodarstwo rolne dla celów podatku rolnego uważa się obszar użytków rolnych, gruntów pod stawami oraz, sklasyfikowanych w operatach ewidencyjnych jako użytki rolne, gruntów pod zabudowaniami związanymi z prowadzeniem tego gospodarstwa o łącznej powierzchni przekraczającej 1 ha lub o powierzchni użytków rolnych przekraczającej 1 ha przeliczeniowy, stanowiących własność lub znajdujących się w posiadaniu osoby fizycznej lub osoby prawnej albo jednostki organizacyjnej nie mającej osobowości prawnej.
Z definicji zawartej w art. 195 Kodeksu cywilnego wynika, iż współwłasność jest rodzajem własności, charakteryzującym się tym, że jedno i to samo prawo własności tej samej rzeczy przysługuje więcej niż jednej osobie
(S. Rudnicki, Komentarz do kodeksu cywilnego. Księga Druga. Własność i inne prawa rzeczowe. Wydawnictwo Prawnicze, Warszawa 2001 r. s. 221). Oznacza to, że jeżeli w przepisach prawa jest mowa o własności, należy przez to rozumieć także współwłasność. W sytuacji, gdy nie istnieje przepis wyłączający z gospodarstwa rolnego gruntów stanowiących współwłasność, przez grunty stanowiące własność danej osoby należy rozumieć także grunty stanowiące jej współwłasność. (por. wyrok NSA z dnia 29 czerwca 2001 r. Sygn. akt I SA/Kr 2090/99, POP 2002/5/139).
Powyższe rozważania prowadzą do wniosku, iż w przypadkach gdy współwłaściciel gospodarstwa rolnego (w rozumieniu przepisu art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym) jest właścicielem gruntów wymienionych w powołanej definicji gospodarstwa rolnego (o powierzchni mniejszej niż 1 ha), grunty te należy uznać za wchodzące w skład gospodarstwa rolnego i opodatkować podatkiem rolnym.
Należy podkreślić, iż opodatkowanie podatkiem od nieruchomości może nastąpić wyłącznie w sytuacji, w której ustalenia faktyczne potwierdzą, że grunty stanowiące własność i współwłasność skarżącego mają łącznie powierzchnię mniejszą niż wymagana dla celów podatku rolnego.
Zaistnienie obowiązku podatkowego w podatku rolnym, czy też w podatku od nieruchomości zależne jest od powierzchni gruntu będącego przedmiotem opodatkowania (wyrok NSA z dnia 29 stycznia 1994 r. III SA 663/93 M. Podatkowy 1994/5/143).
Ze względu na to, iż łączna powierzchnia gruntów rolnych należących do skarżącego spełnia przesłanki określone dla gospodarstwa rolnego, Sąd stwierdził, że organy orzekające w tej sprawie naruszyły w stopniu, który miał wpływ na jej wynik art. 1 ust. 2 ustawy o podatku rolnym.
Wobec powyższego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit a) ustawy z dnia 30 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) uchylił zaskarżone decyzje i utrzymane nimi w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Na podstawie art. 152 ustawy Sąd stwierdził, że ww. decyzje nie mogą być wykonane. O zwrocie kosztów postępowania sądowego na rzecz skarżących od Samorządowego Kolegium Odwoławczego orzeczono na podstawie art. 200 ww. ustawy.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło