III SA 1196/02

WyrokWSA w Warszawie2004-01-30

Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Hanna Kamińska, Małgorzata Niezgódka-Medek

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy dochód uzyskany ze sprzedaży środków farmaceutycznych bez wymaganej koncesji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, a w konsekwencji, czy brak koncesji może stanowić podstawę do stwierdzenia nadpłaty podatku?
Ratio decidendi
Dochód uzyskany ze sprzedaży środków farmaceutycznych bez wymaganej koncesji podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Brak koncesji na prowadzenie działalności gospodarczej nie zwalnia z obowiązku podatkowego, a jedynie może oznaczać, że czynność nie jest prawnie skuteczna w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, co jednak nie wyłącza opodatkowania dochodu z takiej działalności. W związku z tym, żądanie stwierdzenia nadpłaty podatku było nieuzasadnione.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatniczka prowadziła działalność w zakresie sprzedaży dodatków do żywności i produktów ziołowych bez wymaganej koncesji. Organy podatkowe uznały, że dochód z takiej sprzedaży podlega opodatkowaniu. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej, w tym brak wezwania do wypowiedzenia się w sprawie materiału dowodowego oraz błędne ustalenie asortymentu sprzedawanych artykułów. Kwestionowała również logikę organów w zakresie opodatkowania dochodów z działalności prowadzonej z naruszeniem prawa.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bogdan Lubiński (spr.) Sędziowie WSA Hanna Kamińska NSA (del.) Małgorzata Niezgódka-Medek Protokolant Małgorzata Szamocka po rozpoznaniu w dniu 30 stycznia 2004r. sprawy ze skargi U.M. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... marca 2002r. nr ... w przedmiocie odmowy stwierdzenia i zwrotu nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych oddala skargę ic Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia ... marca 2002r. Nr ... wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 w związku z art. 220 § 2 i art. 79 § 2 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 z późn. zm.) oraz art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.) Izba Skarbowa w W. po rozpatrzeniu odwołania U.M. od decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia ... .12.2001r., Nr ... odmawiającej stwierdzenia i zwrotu nadpłaty podatku dochodowego od osób fizycznych w kwocie 17.90 zł za 2000r. utrzymała ją w mocy. W jej uzasadnieniu Izba Skarbowa napisała, iż podatniczka prowadziła działalność w zakresie: sprzedaż wysyłkowa dodatków do żywności (...) i produktów ziołowych wspomagających przy leczeniu dolegliwości przewodu pokarmowego i prostaty, a więc działalność gospodarczą, o której mowa w art. 10 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. Nr 14, poz. 176 z późn. zm.). Zdaniem organu odwoławczego w rozpatrywanej sprawie nie wystąpiły przesłanki do stwierdzenia nadpłaty w rozumieniu art. 72 § 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Brak koncesji nie może skutkować, nie powstaniem zobowiązania podatkowego, gdyż to podlega odrębnym niż ustawa z dnia 19 listopada 1999r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178) przepisom. W sprawie tej powstaje z dniem zaistnienia zdarzenia, z którym ustawa podatkowa wiąże powstanie takiego zobowiązania (art. 21 § 1 ust. 1 Ordynacji podatkowej) niezależnie od uzyskanej koncesji. Powołany w odwołaniu art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku od osób fizycznych dotyczy czynności nie dozwolonych przez prawo. Natomiast nie dotyczy czynności dokonanych z naruszeniem zasad określonych przez prawo. W sprawie niniejszej mamy do czynienia z dochodem osiągniętym w drodze umowy sprzedaży ruchomości - środków farmaceutycznych, gdzie dokonana została przez sprzedawcę nie spełniającego wymogów określonych przez prawo. A mianowicie sprzedawca nie miał wymaganej koncesji. Prokurator w uzasadnieniu postanowienia o umorzeniu dochodzenia z dnia ... .06.2000r. podał, że wprawdzie na prowadzenie działalności podatniczka nie miała koncesji, ale dostęp do leków przez nią sprzedawanych jest powszechny. Leki te można nawet sprowadzać sobie indywidualnie z zagranicy. Są one także bez żadnego problemu przewożone przez granicę. Zatem w ocenie Izby Skarbowej należy uznać, że dochód z takiej sprzedaży podlega podatkowi dochodowemu od osób fizycznych. W złożonej skardze wnosząc o uchylenie decyzji skarżąca zarzuciła naruszenie art. 120, 122, 123, 180, 187, 194 § 1 i 2, 200, 210 § 1 i 4 ustawy Ordynacja podatkowa. Opisując dotychczasowy stan faktyczny sprawy, powołując się na orzeczenie Prokuratora stwierdziła, iż organy podatkowe błędnie ustaliły asortyment sprzedawanych artykułów. Z dokumentów nie wynika, ażeby kiedykolwiek sprzedawała np. ... . Jej zdaniem Izba Skarbowa naruszyła szereg artykułów Ordynacji podatkowej poprzez nie wystosowanie wezwania do przedłożenia dowodów oraz wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonych materiałów. Ponadto nie ustosunkowała się w pełni do podniesionych przez nią zarzutów dotyczących naruszenia przepisów proceduralnych. Podniosła, iż przyjmując, że dochody podlegają opodatkowaniu, to zgodnie z art. 14 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, powinny one zostać pomniejszone o należny podatek od towarów i usług, który wynosi łącznie 1.646 zł. W ocenie strony skarżącej brak jest logiki w zawartych w decyzjach organów podatkowych stwierdzeniach dotyczących prowadzonej działalności i związanych z tym unormowań prawnych. Mianowicie "dochody z działalności przestępczej z jednej strony podlegają opodatkowaniu, gdyż zostały uzyskane w prowadzeniu działalności gospodarczej opartej na przepisach stosownych ustaw o takiej działalności ... zaś z drugiej strony ... podlegają opodatkowaniu, gdyż działalność ta nie podlega uregulowaniu przez te ustawy". W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa, wskazując na przyczyny nie uwzględnienia zarzutów dotyczących naruszenia przepisów prawa proceduralnego i materialnego, wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie jest zasadna. W punkcie wyjścia należało uznać za bezpodstawny zarzut naruszenia art. 123 i 200 Ordynacji podatkowej. Urząd Skarbowy w dniu ... listopada 2001r. w oparciu o ww. przepisy wydał postanowienie i wyznaczył stronie termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Z materiałem tym skarżąca zapoznała się, a co potwierdza jej oświadczenie z dnia 26 listopada 2001r. (k.17) Przechodząc do meritum sprawy należało stwierdzić, że żądanie stwierdzenia nadpłaty jest nieuzasadnione. Jest ono wynikiem braku rozróżnienia unormowań zawartych w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych w zakresie dotyczącym przychodów oraz w zakresie w jakim ustawa ta odnosiła się do dochodów zwolnionych od tego podatku. Zgodnie z art. 2 ust. 1 pkt 4 ustawy, jej przepisów nie stosuje się do przychodów wynikających z czynności, które nie mogą być przedmiotem prawnie skutecznej umowy. Nie będą zatem przedmiotem opodatkowania te przychody, które są wynikiem czynności, które nie mogą być skuteczne w sposób prawem przewidziany, ponieważ są sprzeczne z zasadami współżycia społecznego (np. prostytucja) lub karalne (np. łapownictwo). Natomiast brak uzyskania koncesji od właściwego organu na prowadzenie działalności gospodarczej nie zmienia faktu, że prowadzenie działalności gospodarczej z naruszeniem tego warunku nie jest zwolnione od podatku. Z art. 9 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych wynika, że opodatkowaniu tym podatkiem objęte są wszelkie rodzaje dochodów z wyjątkiem wymienionych w art. 21 tej ustawy oraz zwolnionych na podstawie odrębnych przepisów, a jeżeli podatnik uzyskuje dochody z więcej niż jednego źródła, przedmiotem opodatkowania jest suma dochodów ze wszystkich źródeł. Według ust. 2 art. 9 dochodem z określonego źródła przychodu jest osiągnięta w danym roku podatkowym nadwyżka sumy przychodów z tego źródła nad kosztami ich uzyskania. Wśród określonych w art. 10 ust. 1 ww. ustawy w pkt 3 została wymieniona pozarolnicza działalność gospodarcza. Powyższy przychód nie został wymieniony w art. 21 tej ustawy. W świetle przedstawionych unormowań składane deklaracje podatkowe oraz wykazany w zeznaniu o wysokości osiągniętego dochodu (PIT-36) za 2000r. dochód jest prawidłowy, co czyni, iż żądanie stwierdzenia nadpłaty na podstawie art. 79 § 2 pkt 1 lit. a ustawy Ordynacja podatkowa nie mogło być przez organy podatkowe uwzględnione. Ponieważ Sąd nie dopatrzył się naruszenia innych wskazanych w skardze przepisów, to na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł, jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło