III SA 1244/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński (spr.), Sędzia NSA Jan Rudowski, Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 29 lipca 2004 r. sprawy ze skargi R. P. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w sprawie o podatek od towarów i usług. oddala skargę Z akt sprawy wynika, że Pan R. P. wnioskiem z dnia [...] października 2002r. zwrócił się do Urzędu Skarbowego w P. o zwrot podatku VAT w wysokości 22% z tytułu nabycia mieszkania wraz z dwoma miejscami parkingowymi. W uzasadnieniu podał, że posiada akt notarialny , z którego wynika, że jego własnością jest lokal mieszkalny łącznie z miejscami garażowymi. Zaskarżoną do Sądu decyzją z dnia [...] kwietnia 2003r. Nr [...] Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] lutego 2003r. Nr [...] w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie zwrotu podatku od towarów i usług z tytułu zakupionego miejsca garażowego. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa napisała, że zgodnie z art. 133 § 1 ustawy z dnia 29.08.1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) stroną w postępowaniu podatkowym jest podatnik, płatnik, inkasent lub ich następca prawny (...). W świetle art. 5 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym /Dz.. U. Nr 11, poz. 50 ze zm./ podatnikami są osoby prawne, jednostki organizacyjne nie mające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne mające siedzibę lub miejsce zamieszkania na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej, jeżeli wykonują we własnym imieniu i na własny rachunek czynności, o których mowa w art. 2 cyt ustawy. Jak wynika ze zgromadzonego w sprawie materiału R. P. prowadzący działalność gospodarczą pod nazwą - "P. [...]" - zaprzestał wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług i został wykreślony z rejestru podatników tego podatku z dniem 30.03.1998 r. na podstawie złożonego do Urzędu Skarbowego w P. w dniu 20.12.2002 r. druku VAT-Z Tak więc w chwili składania wniosku tj. w dniu 27.11.2002 r. R. P. nie był podatnikiem VAT, w związku z powyższym nie posiadał legitymacji do występowania w postępowaniu podatkowym w charakterze strony ubiegającej się o zwrot podatku od towarów i usług za zakupione miejsca garażowe. Ponadto Izba Skarbowa zwróciła uwagę, że w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym normującej prawa i obowiązki podatników podatku od towarów i usług brak jest regulacji dotyczącej sytuacji zwrotu VAT osobie fizycznej nie wykonującej czynności, o których mowa w art. 2 powołanej ustawy. Skoro więc ustawa nie przewiduje możliwości zwrotu przedmiotowego podatku osobie nie będącej podatnikiem, to brak jest podstaw prawnych do jego dokonania. W myśl art. 208 § 1 ordynacji podatkowej gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Bezprzedmiotowość postępowania, o której mowa w art. 208 § 1 skutkuje obowiązkiem zakończenia postępowania przez jego umorzenie w związku z brakiem podstaw prawnych do wydania decyzji, załatwiającej sprawę przez jej rozstrzygnięcie co do istoty. Dodała, iż w takiej sytuacji powołany wyrok NSA oraz stanowisko Rzecznika Praw Obywatelskich nie mają wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. W złożonej skardze skarżący stwierdził, że wystąpił do Rzecznika Praw Obywatelskich z prośbą o pomoc prawną. Otrzymał stanowisko RPO w tej sprawie, które w 100 % pokrywa się z jego oczekiwaniami. RPO przedstawia swój pogląd, w którym stwierdza, że jeżeli mieszkanie i miejsca garażowe mają jeden wspólny akt własności, jedną księgę wieczystą, to są integralnie związane, a miejsca garażowe jako pomieszczenia przynależne (pomocnicze) nie mogą być przedmiotem osobnego obrotu handlowego, gdyż - zgodnie z regułą zawartą w art.47 § 1 KC - stanowią one jedynie część składową nieruchomości lokalowej. To właśnie, zdaniem RPO , decyduje, że do ich ( miejsc garażowych) sprzedaży należy zastosować tę samą jak mieszkanie , (zerową) stawkę podatku VAT. W ocenie strony skarżącej Izba Skarbowa bezpodstawnie uznała, że nie przysługuje jemu prawo do zwrotu, w sytuacji istnienia podstawy prawnej do uwzględnienia jego wniosku. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa podtrzymała swoje dotychczasowe stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Na wstępie należało przypomnieć, iż zgodnie z art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlega zatem zgodność wydanych aktów (w tym wypadku postanowień) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Oceniając zaskarżone postanowienie z tego punktu widzenia stwierdzić należy, iż nie zostało ono wydane z naruszeniem prawa. Kwestią sporną do ustalenia jest sprawa zasadności umorzenia postępowania wszczętego na wniosek strony nie będącej podatnikiem podatku VAT, a co przez stronę nie jest kwestionowane. Stosownie do art. 208 § 1 ustawy - Ordynacja podatkowa, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe, organ podatkowy wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że przesłanka bezprzedmiotowości występuje, gdy brak jest podstaw prawnych do merytorycznego rozstrzygnięcia danej sprawy w ogóle bądź nie było podstaw do jej rozpoznania w drodze postępowania administracyjnego. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza brak któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, iż nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Jest to orzeczenie formalne, kończące postępowanie bez jego merytorycznego rozstrzygnięcia. Bezprzedmiotowość wynika z przyczyn podmiotowych lub przedmiotowych i nie może być utożsamiana z wynikającą z przepisów zmianą właściwości organu podatkowego. Bezprzedmiotowość postępowania administracyjnego to brak przedmiotu postępowania. Tym przedmiotem jest zaś konkretna sprawa, w której organ administracji państwowej jest władny i jednocześnie zobowiązany rozstrzygnąć na podstawie przepisów prawa materialnego o uprawnieniach lub obowiązkach indywidualnego podmiotu. W zaskarżonej decyzji organ odwoławczy wskazał, że skoro skarżący nie był podatnikiem VAT to postępowanie wszczęte na jego wniosek było bezprzedmiotowe. Oznacza powyższe, że tylko podatnik VAT mógł wystąpić z żądaniem zwrotu podatku. Z kolei wynik takiego rozstrzygnięcia może mieć znaczenie dla sytuacji skarżącego. Z tych względów na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec, jak w sentencji.