III SA 1254/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bogdan Lubiński, Sędziowie NSA (del.) Małgorzata Niezgódka-Medek, Hanna Kamińska (spr.), Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 stycznia 2004 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2002 r. Nr ... w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych za 1995r. oddala skargę ic M.B. wniosła skargę na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... kwietnia 2002 r. utrzymującą mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia ... grudnia 2001r. ustalającą 75% zryczałtowany podatek od osób fizycznych za 1995 r. w kwocie 9.435.658,50 zł od dochodu w kwocie 12.580.878 zł nie znajdującego pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku 1995 oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. Dochód do opodatkowania został ustalony na podstawie informacji uzyskanych ze Wschodniego Banku Cukrownictwa S.A. w L. i PKO BP w W. . Kwota wpłat na rachunki walutowe posiadane przez skarżącą w tych bankach wynosiła 5.201.867,13 USD. Ponieważ, skarżąca nie ujawniła dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, środki wpłacone na te konta zostały uznane przez organy podatkowe jako pochodzące ze źródeł nie- ujawnionych i opodatkowane 75% zryczałtowanym podatkiem dochodowym. W skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego pełnomocnik skarżącej wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej w W., zarzucając jej poważne naruszenie przepisów art. 122, 180 par.1, 187 i 191 Ordynacji podatkowej przez brak dążenia do ustalenia stanu faktycznego wyrażający się pominięciem zgłoszonych dowodów. Pełnomocnik skarżącej wywodzi, że Izba Skarbowa w ślad za organem pierwszej instancji uznała, że postępowanie prowadzone było z zachowaniem wszelkich reguł wynikających z przepisów procedury podatkowej. Uznała również za usprawiedliwione przyczyny podane przez Urząd Skarbowy jako uniemożliwiające przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę. Takie stanowisko organów podatkowych skarżący uznał za niedopuszczalne. M.B., bowiem od początku postępowania jasno i precyzyjnie wyraziła swoje twierdzenie, mające oparcie w faktach, iż założone przez nią konta bankowe służyły do operacji dewizowych W.W., których dokonywał on sam lub ona z jego upoważnienia. Wnioskowała, zatem o przesłuchanie W.W. w charakterze świadka oraz informowała o czynnościach podjętych w celu otrzymania z banku dokumentów potwierdzających jej stanowisko. W związku z tym pełnomocnik skarżącej podnosi przede wszystkim zarzut, iż organ pierwszej instancji nie przesłuchał świadka W.W., odmawiając w końcowej fazie postępowania uwzględnienia tego wniosku dowodowego mającego kluczowe znaczenie dla sprawy argumentując, że nie jest możliwe doręczenie mu wezwania. Urząd Skarbowy stanął na stanowisku, że to na stronie ciążył obowiązek, aby świadek stawił się na przesłuchanie. W takim postępowaniu organu pierwszej instancji Izba Skarbowa nie dopatrzyła się żadnych uchybień. Izba Skarbowa nie uwzględniła również w analizie materiału dowodowego dokumentów przedstawionych przez stronę po wydaniu decyzji US, które świadczyły na jej korzyść tj. bankowych dowodów wpłat i wypłat, z których jasno wynikało, że na 56 operacji w 25 przypadkach dysponentem wpłat i wypłat był W.W., a 31 przypadkach M.B. . Pełnomocnik podatniczki w konkluzji skargi wywodzi, że jest ona zasadna, ponieważ organy podatkowe obu instancji nie udokumentowały przekonywująco tezy, że środki zgromadzone na kontach dewizowych w 1995 r. były własnością skarżącej i nie uwzględniły w całości jej wniosków dowodowych. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie i podtrzymała stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Organ odwoławczy stwierdził, iż w toku prowadzonego postępowania podatniczka była zobowiązana wezwaniami z dnia 3 i 21 sierpnia 2001 r. oraz 11 stycznia 2002 r. do wyjaśnienia źródeł pochodzenia środków na kontach bankowych, czego faktycznie nie wyjaśniła. Złożyła jedynie pismo z dnia 14 września 2001 r. z wnioskami dowodowymi: przesłuchania Pana W.W. w charakterze świadka, na okoliczność operacji bankowych dokonanych na jej koncie w 1995 r., zażądania z Urzędu Skarbowego W. akt o sygn. ... dotyczących postępowania w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych oraz zażądania z banku prowadzącego jej konto dokumentacji związanej z dokonanymi na nim operacjami w 1995 r. Urząd Skarbowy zarówno w decyzji jak i postanowieniach wydanych w toku postępowania podał przyczyny natury faktycznej i prawnej uniemożliwiające przeprowadzenie wnioskowanych przez skarżącą dowodów. Ponieważ organy podatkowe nie dysponowały żadnymi dowodami o przychodach skarżącej zarówno podlegających opodatkowaniu jak i od podatku zwolnionych przyjęto za podstawę opodatkowania kwotę 12.580.878 zł, uznając pieniądze zgromadzone na rachunkach bankowych za jej własność. Twierdzenia skarżącej, iż środki lokowane na kontach były własnością Pana W.W. nie zostały poparte żadnymi dowodami. Co do załączonych do odwołania z dnia 28 grudnia 2001 r. kserokopii potwierdzeń wpłat i wypłat na rachunku skarżącej Izba stwierdziła, że nie mogły przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, ponieważ podatniczka nie zgłosiła się na wezwanie US z dnia 11 stycznia 2001 r., którym to wezwaniem wyznaczono jej 3- dniowy termin do złożenia wyjaśnień dotyczących przedmiotowych operacji oraz dostarczenia oryginałów tych dokumentów. Wobec powyższych faktów Izba Skarbowa uznała zarzut naruszenia powołanych w skardze przepisów Ordynacji podatkowej za nieuzasadniony. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga nie jest zasadna. W niniejszej sprawie organy podatkowe wydały decyzje w oparciu o art.20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych w brzmieniu obowiązującym w 1995 r. Ustaliły, uzyskując informacje w trybie art. 182 par. 1 pkt 1 ustawy Ordynacja podatkowa, że skarżąca zgromadziła w 1995 r. na swoich rachunkach bankowych zasoby finansowe w łącznej kwocie 5.201.867,13 USD. W uzasadnieniu decyzji organu pierwszej instancji, utrzymanej w mocy zaskarżoną decyzją, podano szczegółowy wykaz wpłat dokonanych na konta walutowe skarżącej, posiadanych w Wschodnim Banku Cukrownictwa S.A. w L. i PKO BP w W. . Z informacji tych wynika, że na rachunek we Wschodnim Banku Cukrownictwa S.A. podatniczka w dniu 16 stycznia 1995 r. dokonała wpłaty w kwocie 248.500 USD, która to kwotę pobrała z konta w dniu 17 stycznia 1995 r. wraz z zaświadczeniem uprawniającym do wywozu za granicę wartości dewizowych. Na posiadany w Banku PKO BP rachunek walutowy dokonała wpłat w okresie od 10 stycznia do 30 września 1995 r. w łącznej kwocie 4.953.367,13 USD. Wpłacone kwoty były następnie wypłacane po upływie kilku lub kilkunastu dni od dnia dokonania wpłaty. W wyniku analizy akt podatkowych organy podatkowe stwierdziły, że wartość zgromadzonych przez skarżąca na w/w rachunkach bankowych zasobów finansowych nie znajduje pokrycia w już opodatkowanych bądź wolnych od opodatkowania źródłach przychodów. Skarżąca w toku prowadzonego postępowania nie wykazała źródła pochodzenia tych kwot, poza twierdzeniem, że założone przez nią konta dewizowe służyły do operacji dewizowych W.W., których dokonywał on sam lub ona z jego upoważnienia. Nie przedłożyła w tej kwestii jednak stosownych dowodów, które podważyłyby stanowisko organów podatkowych, że zgromadzone przez nią zasoby finansowe pochodziły z nieujawnionych źródeł przychodów. Nawiązując do sformułowanego w skardze zarzutu poważnego naruszenia przepisów art. 122, 180 par. 1, 187 i 191 Ordynacji podatkowej przez brak dążenia przez organy podatkowe do ustalenia stanu faktycznego wyrażającego się w pominięciu zgłoszonych przez stronę dowodów należy zauważyć, że stosownie do przepisów Ordynacji podatkowej postępowanie dowodowe prowadzi organ podatkowy, na którym ciąży obowiązek wyczerpującego zebrania i rozparzenia całego materiału dowodowego / art. 187 /. Zebrane dowody podlegają przy tym swobodnej ocenie tego organu zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 191 Ordynacji. Odnosząc powyższe uwagi do okoliczności rozpoznawanej sprawy należy stwierdzić, że organy podatkowe przeprowadziły postępowanie w sposób wyczerpujący, a uzyskane w sprawie dowody poddano prawidłowej ocenie. Z akt sprawy wynika, że skarżąca była wzywana przez Urząd Skarbowy w dniach 3 sierpnia 2001 r., 12 września 2001r oraz 11 stycznia 2001 r. do wyjaśnienia źródeł pochodzenia środków na kontach bankowych, czego faktycznie nie uczyniła. Wniosła o przeprowadzenie następujących wniosków dowodowych: przesłuchanie W.W. na okoliczność operacji bankowych dokonywanych na jej kontach w 1995 r., zażądanie z Urzędu Skarbowego W. akt o sygn. ... w sprawie ustalenia zobowiązań podatkowych od osób fizycznych od przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nieujawnionych, zakończonej decyzją o umorzeniu postępowania oraz zażądanie z banku prowadzącego konto skarżącej dokumentacji związanej z operacjami dokonywanymi w roku 1995. Jako uzasadnienie tych wniosków została powołana okoliczność, że operacje finansowe na koncie M.B. były dokonywane przez W.W. przy pomocy jego środków płatniczych. Urząd Skarbowy W. postanowieniem z dnia ... października 2001 r. odmówił uwzględnienia dwóch ostatnich wniosków dowodowych, ponieważ przeprowadzenie tych dowodów spowodowałoby naruszenie przepisów prawa, co zostało wyczerpująco uzasadnione w postanowieniu. W świetle przepisów ustawy Ordynacja podatkowa organy podatkowe nie mają uprawnień do przeprowadzenia dowodów, których przedmiotem jest wykorzystanie w prowadzonym postępowaniu danych zawartych w aktach osób nie będących stroną w tym postępowaniu oraz występowania do banków o udzielenie informacji nie wymienionych w art. 182 tej ustawy. Uwzględniony został wniosek dowodowy w przedmiocie przesłuchania świadka W.W. . Jednakże świadek nie stawił się, ponieważ pismo wzywające go do osobistego stawiennictwa w Urzędzie w dniu 15 października 2001 r. zostało zwrócone, po dwukrotnym awizowaniu . Pełnomocnik skarżącej podtrzymał wniosek o przesłuchanie świadka w piśmie z dnia 15 listopada 2001 r. Urząd uwzględniając treść tego pisma wyznaczył skarżącej trzydniowy termin do uzupełnienia wniosku poprzez wskazanie adresu, pod którym możliwe byłoby skuteczne doręczenie korespondencji świadkowi. W odpowiedzi na powyższe pismo skarżąca potwierdziła prawidłowość wskazanego adresu oraz poinformowała, że W.W. przebywa zagranicą. Wobec niemożności przeprowadzenia dowodu z przyczyn niezależnych od organu podatkowego, Urząd Skarbowy zmienił wcześniejsze postanowienie i odmówił uwzględnienia tego wniosku dowodowego. Jednocześnie do materiału dowodowego sprawy dołączono protokoły przesłuchania świadka W.W. z dnia 4 i 8 grudnia 2000 r. w sprawie analogicznego postępowania za rok 1994 r. Należy zauważyć, że świadek nie przedłożył żadnych dokumentów potwierdzających wiarygodność złożonych zeznań, iż środki dewizowe lokowane na rachunkach Pani M.B. stanowią jego własność. Do odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego złożonego w dniu z dnia 28 grudnia 2001 r. strona załączyła kserokopie wpłat i wypłat i wypłat środków finansowych na jej rachunek prowadzony przez bank PKO BP w W. . Urząd wezwaniem z dnia 11 stycznia 2002 r. wyznaczył skarżącej 3-dniowy termin do złożenia wyjaśnień dotyczących tych operacji oraz do złożenia oryginałów tych dokumentów. Pani B. w wyznaczonym terminie nie stawiła się. Wyjaśniła telefonicznie, że po chorobie stawi się w dniu 28 stycznia. Jednakże do dnia wydania decyzji przez organ pierwszej instancji nie zastosowała się do wezwania. Z powyższych ustaleń wynika, że podatniczce została zagwarantowana możliwość czynnego udziału w sprawie, miała ona możliwość odpowiedniego włączenia się do sprawy i wyjaśnienia stanu faktycznego. Tym bardziej, że była reprezentowana przez zawodowego pełnomocnika. Podatniczka nie skorzystała z możliwości udowodnienia swoich racji. Nie ustosunkowała się do zebranego materiału dowodowego pomimo wezwania. Należy dodać, że w przypadku występowania o materiał dowodowy z banków organy podatkowe mogą uzyskać tylko informacje wymienione w art. 182 par. 1 Ordynacji podatkowej. Dodatkowy materiał dowodowy np. dotyczący pełnomocnictw do dysponowania kontami skarżącej mogła jedynie przedstawić strona, czego w toku postępowania nie uczyniła. W tej sytuacji należy stwierdzić, że uzyskany materiał dowodowy organy podatkowe oceniły wnikliwie i poprawnie. Świadczy o tym analiza motywów zaskarżonej decyzji dokonana w kontekście zgromadzonego materiału dowodowego, która pozwala na przyjęcie stanowiska, że ustalenia organów podatkowych obu instancji uwzględniają reguły postępowania podatkowego zawarte w art. 122, 180 par. 1 i 187 oraz w art. 191 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa, co prawda stwierdziła, że ciężar dowodu w sprawie spoczywał na stronie powołując się na zasadę z prawa prywatnego, która w postępowaniu publicznoprawnym nie ma zastosowania, to jednak to uchybienie nie miało wpływu na treść rozstrzygnięcia. W tym stanie rzeczy Wojewódzki Sąd Administracyjny nie dopatrzył się w prowadzonym postępowaniu uchybień mających wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270 / w zw. z art. 97 par. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę- Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U nr 153, poz. 1271 ze zm./ skargę oddalił.