III SA 1323/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina (spr.), Sędziowie NSA (del.) Grzegorz Krzymień, Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 20 lutego 2004 r. sprawy ze skargi L. S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oddala skargę a.z. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] kwietnia 2002r. nr [...] Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] października 2001r. określającą L. S. - właścicielowi firmy "L." w W. zobowiązanie podatkowe, zaległość podatkową i odsetki za zwłokę w podatku od towarów i usług za okres: styczeń - grudzień 1998r. W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa stwierdziła, że podatnikowi nie przysługuje prawo do obniżenia podatku należnego lub zwrot podatku naliczonego na podstawie faktur: 1) wystawionych przez podmiot nieuprawniony do jej wystawienia i nie zarejestrowany jako podatnik podatku od towarów i usług, nie składający deklaracji VAT-7 i nie odprowadzający podatku naliczonego (C. C. i W. K.), 2) wystawionych przez podatników, którzy nie dokonali rozliczeń podatku należnego (M. A., M. G., Z. S., P. D.), a ponadto nie składali deklaracji VAT-7 i nie dokonywali rozliczeń podatku VAT. W skardze L. S. wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, której zarzucił naruszenie art. 19 ust. 1 i 2, art. 4 pkt 10 i art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym a także § 54 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Ponadto zarzuca dokonanie ustaleń sprzecznych z zebranym materiałem dowodowym oraz nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy, między innymi przez nie przeprowadzenie dowodów wnioskowanych przez stronę, a przez to naruszenie art. 180, 18, 187 § 1 i 2, 188, 190 § 1, 191 i 192 Ordynacji podatkowej, a także naruszenie art. 210 § 1 pkt 4 i § 2 oraz art. 233 § 2 O.p. W uzasadnieniu skargi podatnik przedstawił kolejne etapy postępowania zarzucając decyzjom obu instancji, że zostały wydane bez podstawy prawnej. Twierdzi, że zebrany materiał dowodowy nie daje podstawy do pozbawienia go prawa do odliczeń podatku VAT z kwestionowanych faktur. Uważa, że organy podatkowe zastosowały domniemanie, że brak możliwości skontaktowania się z wystawcą faktur daje prawo do dokonania takich ustaleń. Ponadto twierdzi, że nie przeprowadzono postępowania w takim zakresie w jakim postulowała Izba w decyzji z dnia [...].11.2000r., nie przeprowadzono czynności, w których wyjaśnionoby status kontrahentów podatnika. Nie ustosunkowano się ponadto do dokumentów przedstawionych przez podatnika w dniu 14.06.2000r. Zdaniem podatnika nie ma podstaw by twierdzić, że podatnik otrzymał faktury od podmiotów nie istniejących bądź nie i uprawnionych do wystawiania faktur. Świadczy o tym, że podatnicy ci mieli nadane numery NIP, otrzymali numery REGON ,dokonana została na ich rzecz zapłata. Podatnik przytoczył pisma odnoszące się do podmiotów uzasadniające jego zdaniem twierdzenie, że miał prawa, do dokonania odliczenia z faktur wystawionych przez te podmioty. Ponadto, zdaniem odwołującego się, określenie właściwości Urzędu Skarbowego leży w gestii organów podatkowych i na nich spoczywa obowiązek sprawdzenia, który Urząd jest właściwy w wypadku poszczególnych podatników. Zebrany materiał jest więc niekompletny, nie przeprowadzono dowodów wnioskowanych przez stronę. [pic] Wątpliwości budzi również, czy pełnomocnik został zapoznany z wszystkimi materiałami, gdyż nie były one opisane. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Uwzględniając całą konstrukcję związaną z funkcjonowaniem podatku od towarów i usług można powiedzieć, że faktury VAT pełnią w niej pierwszoplanową rolę. Z uwagi na treść art. 19 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, faktura VAT pozwala na korzystanie przez podatnika z prawa, jakim jest możliwość pomniejszenie podatku należnego o podatek naliczony. Dokumenty te są również podstawą przy tworzeniu ewidencji podatnika. Do wystawienia faktur VAT upoważnieni są wyłącznie ci podatnicy, którzy są zarejestrowani, posiadają numer identyfikacji podatkowej. Natomiast, w myśl przepisu § 54 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowych (Dz. U. Nr 153, poz. 1024 ze zm.) nie stanowią podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego wynikającego z faktur nie potwierdzonych kopią u sprzedawcy, którą sprzedający w myśl § 54 cyt. rozporządzenia obowiązany jest przechowywać przez okres 5 lat licząc od końca roku, w którym wystawiono fakturę. Innymi słowy, istotne jest jedynie to, czy faktura, którą ma nabywca, jest potwierdzona kopią znajdującą się u sprzedawcy, a zatem - czy wystawca faktury przechowuje jej kopię i może ją przedstawić na żądanie organów skarbowych, a jeśli w dokumentacji prowadzonej przez wystawcę faktury nie ma kopii faktury - czy uwzględnił w deklaracji podatkowej wykazaną w tej fakturze sprzedaż i podatek należny. Jest rzeczą oczywistą, że zgodnie z art. 122 i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej organy podatkowe powinny podjąć wszelkie niezbędne działania w celu ustalenia czy wymieniona dokumentacja jest prowadzona przez podmiot wskazany jako wystawca kwestionowanych faktur i czy znajdują się w niej kopie tych faktur, a w razie ich braku i złożenia przez wystawcę takich deklaracji dla podatku od towarów i usług - czy dokumentacja ta zawiera ewidencję przewidzianą w art. 27 ust. 4 cyt. ustawy lub inne dokumenty pozwalające powiązać dane z deklaracji podatkowej z konkretnymi fakturami. W rozpoznawanej sprawie, po przeanalizowaniu przeprowadzonych przez organy podatkowe czynności wyjaśniających i kontrolnych można stwierdzić, że w postępowaniu tym zostały podjęte wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy. Zgodnie z § 36 cyt. rozporządzenia, faktury wystawiają zarejestrowani podatnicy. Poza sporem pozostaje fakt, że C. C. i W. K., wystawcy części zakwestionowanych faktur nie dokonali zgłoszeń rejestracyjnych jako podatnicy podatku od towarów i usług. Powyższe zgłoszenie rejestracyjne podatnicy winni złożyć we właściwym dla siebie urzędzie skarbowym (art. 4 pkt 10 cyt. ustawy) wypełniając formularz zgłoszenia rejestracyjnego VAT-R. Wobec tego skarżący nie mógł odliczyć podatku naliczonego z faktur otrzymanych od tych sprzedawców. Odnośnie faktur wystawionych przez M. A. organy zasadnie oparły się na zeznaniach M. A., w których stwierdził, iż nigdy nie wystawił faktury VAT, ani też nie sporządzał deklaracji VAT-7, ani też nikogo nie upoważnił do wystawienia takich dokumentów. Wobec tego stwierdzić należało, że faktury wystawione przez M. A. są dokumentami nie autentycznymi. Skarżący przyjmując powyższe faktury w dobrej, czy złej wierze, nie może liczyć na obniżenie podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Ryzyko niewłaściwego, w tym nieuczciwego kontrahenta obciąża nabywcę towarów i usług. Ochrona dobrej wiary wymaga podstawy ustawowej, a takiej podstawy w ustawie o podatku od towarów i usług brak. Skoro zbywca nie dostarczył dokumentacji świadczącej o rozliczeniu podatku VAT z zaskarżonych faktur, podatek z tych faktur nie mógł być u skarżącego odliczony od podatku należnego. Odnosząc się do kwestii prawidłowości zakwestionowania faktur wystawionych przez M. G., Z. S. i P. D. stwierdzić należy, iż organy podatkowe nie kwestionowały samych transakcji, lecz ustaliły, iż podatnicy ci nie dokonali rozliczeń podatku należnego. Nabywca towarów i usług może potrącić tylko podatek uiszczony przez zbywcę. Podatek nie uiszczony obciąża nabywcę, choćby był on w dobrej wierze, co nie stoi na przeszkodzie dochodzenia przez niego odszkodowania od zbywcy za poniesienie straty w procesie cywilnym. Zasadą jest, że sprzedawca wystawia faktury i płaci do budżetu wykazany w niej podatek, a nabywca ma prawo do potrącenia ze swego podatku jedynie kwoty zapłaconej przez sprzedawcę. Z materiału dowodowego wynika, że M. G. przebywa od 5 lat poza granicami kraju, a to oznacza, że nie wystawił zakwestionowanych faktur. Natomiast P. D. nie składał za lipiec 1998r. deklaracji VAT-7 i nie dokonał rozliczenia za ten miesiąc, a to oznacza, że faktura sprzedaży z dnia 16 lipca 1998r. nie stanowiła podstawy do odliczenia podatku. Również Z. S., według ustaleń organów podatkowych, w 1998r. nie składał deklaracji VAT-7 i nie dokonał rozliczeń podatku VAT, a więc skarżący nie mógł odliczyć podatku wykazanego w wystawionych przez Z. S. fakturach. Wobec tego, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego, ani prawa procesowego w stopniu, który mógłby mieć istotny wpływ na wynik sprawy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dn. 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) orzekł jak w sentencji.