III SA 1328/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-24

Skład orzekający: Hanna Kamińska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy odmowa umorzenia zaległości podatkowych i odsetek od nich, pomimo istnienia ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, stanowi naruszenie prawa, jeśli podatnik działał w zaufaniu do nieaktualnych opinii organów statystycznych?
Ratio decidendi
Odmowa umorzenia zaległości podatkowych i odsetek od nich jest dopuszczalna, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, ponieważ instytucja umorzenia ma charakter wyjątkowy, a zasada ogólna nakazuje płacenie podatków. Podatnik nie może zasłaniać się nieaktualnymi opiniami organów statystycznymi, jeśli prawo stanowi inaczej, a jego obowiązek podatkowy został potwierdzony przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi Powszechnego Zakładu Ubezpieczeń S.A. na decyzję Izby Skarbowej odmawiającą umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za 1997 rok oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego. Skarżąca argumentowała, że działała w zaufaniu do organów statystycznych, które błędnie zakwalifikowały sprzedaż przejmowanych pojazdów jako zwolnioną z VAT, a także powoływała się na ważny interes podatnika i interes publiczny. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, wskazując na brak podstaw prawnych i brak pogorszenia kondycji finansowej spółki.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Hanna Kamińska, Sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa (spr.), Protokolant Ewa Rutkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 24 września 2004 r. sprawy ze skargi P Z U S.A. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia[...] kwietnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia odsetek i dodatkowego zobowiązania w podatku od towarów i usług 1997r. oddala skargę Naczelny Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 15 maja 2002r. sygn. akt III SA 3382/00 uchylił decyzję Izby Skarbowej z dnia [....] października 2000r., utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 1999r., nr [...], którą odmówiono P Z U S.A. w W. umorzenia odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące 1997r. w wysokości [...] zł, oraz dodatkowego zobowiązania za wyżej wymieniony okres w wysokości [...] zł, określonych w decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej w Urzędzie Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 1999r., nr [...]. W uzasadnieniu Sąd stwierdził między innymi, że z treści art. 67 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137 poz. 926 ze zm.), powoływanej dalej jako Ordynacja podatkowa, wynika, że rozstrzygnięcie sprawy o umorzenie jest ściśle powiązane z sytuacją podatnika, co oznacza, że upływ czasu zachodzący pomiędzy datą wydania decyzji pierwszoinstancyjnej a datą wydania decyzji przez organ odwoławczy może powodować, że stan faktyczny i zebrane materiały w sprawie stają się nieaktualne i wtedy organ odwoławczy jest zobowiązany do przeprowadzenia postępowania dowodowo-wyjaśniającego we własnym zakresie. Sąd wskazał także, że wykonanie zobowiązania podatkowego w czasie toczącego się postępowania o umorzenie zaległości podatkowej i wygaśnięcie zobowiązania (art. 59 Ordynacji podatkowej) - nie czyni tego postępowania bezprzedmiotowym i nie zwalnia organu odwoławczego od merytorycznego rozstrzygnięcia sprawy. Sąd stwierdził ponadto, iż uchybienia organu administracji państwowej nie mogą powodować ujemnych następstw dla obywatela. Izba Skarbowa w W. - rozpoznająca sprawę ponownie - w decyzji z dnia [...] kwietnia 2003r., nr [...], utrzymała w mocy wyżej wskazaną decyzję Urzędu Skarbowego W. W podstawie prawnej wskazała art. 233 § 1 pkt l, art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej oraz wyżej powołany wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2002r. W uzasadnieniu podkreśliła, że treść art. 67 § Ordynacji podatkowej wskazuje, że organ na wniosek podatnika może, ale nie musi umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Uznanie to jest ograniczone kierunkowymi dyrektywami wyboru, do których należą "ważny interes podatnika" oraz "interes publiczny". Ma ono również wyjątkowy charakter. W związku z tym w każdym przypadku należy oceniać czy powyższe kryteria dają podstawę do rezygnacji z należności budżetowych. Izba przyjęła również, powołując się na koncepcję interpretacyjną ukształtowaną w doktrynie i zaakceptowaną w orzecznictwie NSA, że uznanie administracyjne wyraża się w możliwości negatywnego dla podatnika rozstrzygnięcia nawet w sytuacji istnienia ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego. Reguło jest bowiem płacenie podatków. Stwierdziła też, że w judykaturze ukształtował się pogląd, iż ważny interes podatnika utożsamiany jest z jego sytuacją finansową i zagrożeniem egzystencji, w przypadku pobrania należności podatkowych. Z uwagi na to, jak też ze względu na powołany wyżej wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, wiążący w sprawie, Izba uznała za konieczne dwukrotne wystąpienie do [...] Urzędu Skarbowego W. o zbadanie bieżącej sytuacji finansowej Strony. Z analizy opracowanych na dzień [...] grudnia 2001r.: bilansu Spółki oraz ogólnego rachunku zysków i strat, wynikało, iż uiszczenie należności z tytułu zaległości w podatku od towarów i usług za 1997r. nie spowodowało pogorszenia kondycji finansowej Spółki. Dane przedstawione przez Urząd Skarbowy świadczyły, że rezerwy techniczno-ubezpieczeniowe w porównaniu do 2000r. wzrosły w 2001r., przez co powiększono wielkość rezerw przeznaczonych na pokrycie podejmowanego ryzyka. Dochód na podstawie analizy rozliczeń dokonanych w zakresie podatku dochodowego, gdy przyjęto jako miernik wielkość zaliczek miesięcznych (CIT-2), złożonych za okres 1 stycznia - 31 października 2001r. i 1 stycznia - 31 października 2002r. oraz zeznanie o wysokości osiągniętego przez Stronę dochodu za 2002 r. (CIT-8), miał (po odliczeniach) tendencje rosnące. Izba Skarbowa w W. nie uznała za uzasadnione umorzenia należności z uwagi na interes publiczny. W świetle wyroku NSA z dnia 22 listopada 2001r., sygn. akt III SA 1793/00, który dotyczył należności Spółki z tytułu m.in. podatku od towarów i usług za 1997r., na Stronie ciążył bowiem obowiązek podatkowy z tytułu sprzedaży przejmowanych na własność przedmiotów ubezpieczenia (samochodów). Skoro Strona nie opodatkowała tej sprzedaży, organ podatkowy określił zaległość podatkową wraz z należnymi odsetkami, identyfikując - bez pomocy organu statystycznego - przedmiot sprzedaży w świetle klasyfikacji statystycznej. Opinie statystyczne stanowią bowiem jeden z dowodów, który podlega ocenie organów podatkowych. Samodzielne zaklasyfikowanie przez organ podatkowy czynności dokonanych przez podatnika wynikało z autonomii prawa podatkowego. Izba stwierdziła także, że wyrok z dnia 29 października 2002r., sygn. akt III SA 87/01, na który powołała się Strona z uwagi na analogię sytuacji, dotyczył określenia zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za 1999r. i nie mógł mieć zastosowania w sprawie umorzenia zaległości podatkowych za 1997r. Organ odwoławczy w odniesieniu do argumentów Strony, co do braku stwierdzenia w wynikach kontroli z zakresu podatku od towarów i usług za lata 1995-1996 nieprawidłowości w klasyfikacji sprzedaży przejmowanych na własność Spółki przedmiotów ubezpieczenia (samochodów), podniósł, iż kwestia ta nie była objęta kontrolą i nie sformułowano w tym zakresie wniosków. Izba Skarbowa wyjaśniła też, że [...] Urząd Skarbowy W. w odpowiedzi na zapytanie Oddziału Okręgowego PZU S.A. w W. z dnia [...] marca 1995r. w piśmie z dnia [...] listopada 1995r. stwierdził, że towary, które w wyniku cesji stały się własnością ubezpieczyciela zgodnie z art. 2 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.), zwanej w skrócie ustawa o VAT, podlegają opodatkowaniu na zasadach ogólnych, a ustawodawca wyłączył ze zwolnienia sprzedaż (odsprzedaż) towarów, za które ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie (poz. 13 załącznika nr 3 ustawy o VAT). Pismo, jak wynika z Pocztowej Książki Nadawczej, wysłano w dniu [...] grudnia 1995r., a adresat nie monitował braku odpowiedzi na wystosowane zapytanie. Strona w piśmie skierowanym do Izby w dniu [...] lutego 2003r. podniosła natomiast, że niemożliwe było stwierdzenie czy ww. pismo Urzędu Skarbowego zostało prawidłowo doręczone, a zawarte w nim nieprawdziwe stwierdzenia dotyczące obowiązującego stanu prawnego nie mogły być traktowane jako dokument, na podstawie którego PZU S.A. mogło zmienić przyjętą przez siebie metodę rozliczeń z tytułu podatku od towarów i usług w związku ze sprzedażą towarów przejętych w drodze cesji. Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. w skardze z dnia [...] maja 2004r. wniesionej do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniósł o uchylenie decyzji Izby Skarbowej z dnia [...] kwietnia 2003r. oraz poprzedzającej ją decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] grudnia 1999r., ze względu na naruszenie art. 67 § 1 i art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej, które miało istotny wpływ na wynik sprawy. W uzasadnieniu podniesiono, że zastosowane przez Spółkę w 1997r. zwolnienie w podatku od towarów miało podstawę w urzędowej kwalifikacji wydanej przez Główny Urząd Statystyczny - Ośrodek Badawczo-Rozwojowy Statystyki, zgodnie z którą sprzedaż pojazdów organizowana w ramach odzysku pojazdów i ich części, jako integralna część usług ubezpieczeniowych podlegała zwolnieniu od VAT. Spółka wywiodła, że działała w uzasadnionym zaufaniu do organów administracji państwowej. Od Izby Skarbowej w K. uzyskała w dniu [...] listopada 1993r. odpowiedź, że właściwym do rozstrzygnięcia o klasyfikacji usług polegających na sprzedaży odzysków jest Wojewódzki Urząd Statystyczny. Stanowisko Spółki wydawało się być zasadne również w obliczu nie zakwestionowania przez organy skarbowe rozliczeń spółki za wcześniejsze lata niż 1997r. W związku z tym Skarżąca nie powinna ponosić negatywnych konsekwencji dodatkowego ciężaru podatkowego w postaci odsetek od zaległości podatkowych i sankcji VAT. Przemawia za tym interes publiczny, który nie ma jedynie ogólnego i abstrakcyjnego charakteru, bo kryją się za nim zasady: zaufania do organów administracji publicznej, pewności obrotu, sprawiedliwości, szczególnie w aspekcie nakładania ciężarów publicznych. Spółka powołała się również na stanowisko Trybunału Konstytucyjnego w zakresie uchybień interpretacyjnych wojewódzkiego urzędu statystycznego, wyrażone w wyroku z dnia 3 kwietnia 2001r. sygn. [...] oraz poglądy Naczelnego Sądu Administracyjnego, co do znaczenia opinii organów statystycznych i klasyfikacji dla potrzeb opodatkowania podatkiem VAT (wyroki z dni: 9 maja 1997r., sygn. akt SA/Lu 239/95; 14 września 1995r., sygn. akt SA/Po 724/95; 27 maja 1997r., sygn. akt III SA 98/96). PZU S.A. stwierdziło również, że Izba Skarbowa w W., odwołując się w zaskarżonej decyzji do pisma Urzędu Skarbowego z dnia [...] listopada 1995r. błędnie wskazała na poz. 13 załącznika nr 3, w sytuacji gdy chodziło o załącznik nr 2. W ocenie Spółki ani przed dniem [...] listopada 1995r., ani po tym dniu ustawodawca nie wyłączył sprzedaży (odsprzedaży) towarów, za które ubezpieczyciel wypłacił odszkodowanie. Dlatego też wadliwa informacja o treści przepisów nie stanowiła podstawy dla podatnika do opodatkowania sprzedaży towarów. Nie można bowiem - w ocenie Spółki - racjonalnie wymagać od podatnika, aby zastosował się do pisma powołującego się na nieistniejące przepisy. Skarżąca, przytaczając poglądy doktryny, podniosła, że instytucji uznania administracyjnego nie można utożsamiać z całkowitą dowolnością w orzekaniu. Izba nie odniosła się w sposób należyty do uwag w zakresie interesu publicznego, który polega na zapewnieniu realizacji zasady demokratycznego państwa prawa, a tym samym zasady zaufania do organów państwowych, przeciwstawiając mu wyłącznie interes fiskalny. Organy podatkowe nie rozważyły w sposób należyty także interesu podatnika ze względu na art. 121 § 1 Ordynacji podatkowej. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonej decyzji. W piśmie z dnia [...] lipca 2004r. Powszechny Zakład Ubezpieczeń S.A. ustosunkował się do odpowiedzi na skargę, podtrzymując zasadniczo swoje stanowisko zawarte w skardze. Podobnie uczynił Dyrektor Izby Skarbowej w W. w piśmie z dnia [...] sierpnia 2004r., stanowiącym odpowiedź na pismo Skarżącej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), zwanej w skrócie Przepisami wprowadzającymi. Przepis ten stanowi, że sprawy, w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Sąd ponadto zauważa, że stosownie do art. 184 Konstytucji RP w związku z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji, postanowień bądź innych aktów wymienionych w art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., sprawowana jest zgodnie z kryterium zgodności z prawem. W związku z tym, aby wyeliminować z obrotu prawnego akt wydany przez organ administracyjny konieczne jest stwierdzenie, że doszło w nim do naruszenia bądź przepisu prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, bądź przepisu postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, albo przepisu prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt. 1 lit. a - c p.p.s.a.). Sąd zwraca też uwagę, że przed dniem 1 stycznia 2004r. zostało wydane w sprawie orzeczenie Naczelnego Sądu Administracyjnego. Konieczne jest zatem uwzględnienie dyspozycji art. 99 Przepisów wprowadzających w związku z art. 153 p.p.s.a., które stanowią, że ocena prawna wyrażona w takim orzeczeniu wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ, którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia. Sąd doszedł do przekonania, że w świetle powyższych kryteriów w sprawie, której przedmiotem jest umorzenie odsetek od zaległości w podatku od towarów i usług za 1997r. oraz dodatkowego zobowiązania podatkowego w tym podatku brak jest podstaw do stwierdzenia naruszenia prawa. Ustawodawca, używając w przepisie art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej pojęć nieostrych oraz sformułowania "może" postanowił, że decyzje w sprawie umorzenia zaległości podatkowych oraz odsetek od tychże zaległości są decyzjami uznaniowymi - pozostawiają organom podatkowym możliwość wyboru konsekwencji prawnej. Wskazany przepis oraz inne postanowienia Ordynacji podatkowej nakładają na organ podatkowy obowiązek przeanalizowania po pierwsze wniosku złożonego przez podatnika o umorzenie wskazanej przez niego należności podatkowej, po drugie rozważenie w sposób zgodny z przepisami procedury dwóch przesłanek: ważnego interesu strony oraz interesu publicznego. W sytuacji, gdy postępowanie dowodowo-wyjaśniające i dokonana na tej podstawie ocena stanu faktycznego sprawy są przeprowadzone zgodnie z obowiązującym porządkiem prawnym, a w szczególności stosownie do dyspozycji przepisów art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 w związku z art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, a w przedmiotowej sprawie także po uwzględnieniu oceny prawnej i wskazań co do dalszego postępowania zawartych w powołanym wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 maja 2002r. (art. 99 Przepisów wprowadzających w związku z art. 153 p.p.s.a.), wyprowadzenie przez organ podatkowy wniosku przeciwnego do oczekiwań strony, nie stanowi o naruszeniu prawa w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy. Instytucja umorzenia zaległości podatkowych lub odsetek za zwłokę ma charakter wyjątkowym i można ją stosować w przypadkach uzasadnionych. Kryterium oceny, jak już wcześniej stwierdzono, jest ważny interes podatnika lub interes publiczny, a więc nie dające się zobiektywizować przesłanki, które należy oceniać na bazie indywidualnej, konkretnej sprawy. Sąd stwierdza również, aprobując przy tym poglądy doktryny o braku dowolności w orzekaniu, gdy mamy do czynienia z uznaniem administracyjnym, że organ podatkowy drugiej instancji wysnuł prawidłowy wniosek z porównania treści wyżej wskazanych przepisów Ordynacji podatkowej, że nawet gdy istnieje przesłanka ważnego interesu podatnika i interesu publicznego, dozwolone jest wydanie decyzji odmawiającej zastosowania najdalej idącej ulgi - umorzenia należności. Pogląd podobny do wyżej zaprezentowanego można odnaleźć w wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 3 lutego 2000r., sygn. akt I SA/Kr 983/98 (LEX nr 40722), w którym stwierdzono, że nawet w wypadku zaistnienia przypadków uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy może, lecz nie musi umorzyć należne kwoty. Z umorzenia nie można czynić powszechnie stosowanego środka prowadzącego do zwolnienia od zapłaty podatku (por. wyrok NSA z dnia 1 marca 1994 r., SA/Gd 1071/93 - Wspólnota 1994 nr 32 str. 18). W orzecznictwie i piśmiennictwie wielokrotnie podkreślano, że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek, o których mowa w art. 67 Ordynacji podatkowej, uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania. Skoro umorzenie zaległości podatkowej jest instytucją nadzwyczajną, bowiem zasadą jest płacenie podatków, to tym samym przypadki, o których mowa w art. 67, powinny posiadać tę samą cechę. W tym zakresie stanowisko Izby Skarbowej w W. zawarte w zaskarżonej decyzji o konieczności płacenia podatków należy uznać za prawidłowe. Sąd stwierdza również, że zaskarżonej decyzji, a także decyzji ją poprzedzającej nie można postawić zarzutu, że uznanie organu podatkowego ze swobodnego przekształciło się w uznanie dowolne. Organy podatkowe, a zwłaszcza Izba Skarbowa w ramach wyczerpującego uzasadnienia decyzji, w sposób prawidłowy przedstawiły argumenty przemawiające za odmową umorzenia zaległości podatkowej oraz odsetek od tej zaległości. Odniesiono się również do poszczególnych zarzutów odwołania oraz przeanalizowano zgromadzony w aktach materiał dowodowy sprawy. Stosownie do wskazań zawartych w wyroku NSA, który wiązał w sprawie, wyjaśniono okoliczności faktyczne, które mogły mieć wpływ na umorzenie odsetek i dodatkowego zobowiązania podatkowego, takie jak kondycja finansowa Spółki (art. 122 Ordynacji), a po wszechstronnym i wnikliwym rozważeniu całokształtu materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji) dokonano prawidłowej oceny, mieszczącej się w ramach swobodnej oceny dowodów (191 Ordynacji). Organ odwoławczy podał też stosowną podstawę faktyczną i prawną decyzji. Sąd zauważa, że uchybieniem, które nie miało jednak wpływu na wynik sprawy było wskazanie przez Izbę Skarbową, zamiast przepisu art. 30 ustawy z dnia 11 maja 1995r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym (Dz. U. Nr 74, poz. 368 ze zm.), w skrócie zwanej ustawą o NSA, konkretnego wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego, który wiązał w sprawie. Z akt sprawy wynika również, że w sposób prawidłowy zastosowano się do oceny prawnej i wskazań zawartych w orzeczenia sądu. Za oczywistą omyłkę pisarską Sąd uznaje również powołanie się przez Izbę Skarbową w zaskarżonej decyzji na załącznik nr 3, a nie nr 2, gdyż z materiału źródłowego zawartego w aktach sprawy (k. 83 akt administracyjnych), z którym Skarżąca była zapoznana (k. 114 akt administracyjnych), wynika, że chodzi o załącznik nr 2 do ustawy o VAT. Sąd w składzie orzekającym podziela stanowisko zawarte w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 3 kwietnia 2001r., sygn. [...], na który powołuje się Strona w skardze, iż uchybienia interpretacyjne organu administracji państwowej (wojewódzkiego urzędu statystycznego) nie mogą powodować ujemnych następstw finansowych dla podmiotu, który działał w zaufaniu do wiedzy tego organu i prawidłowości otrzymanej statystycznej opinii kwalifikacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdza jednak, że w postawionej tezie nie mieszczą się interpretacje, które zostały wydane w stosunku do nieobowiązujących stanów prawnych i straciły tym samym swą aktualność po wejściu w życie nowych unormowań prawnych. Spółka, co prawda dysponowała opiniami Głównego Urzędu Statystycznego Ośrodka Badawczo-Rozwojowego Statystyki w Warszawie: z dnia[...] sierpnia 1993r., skierowanej do "W" oraz z dnia [...] października 1995r., skierowanej do PZU S.A., ale żadna z nich nie odnosiła się do stanu prawnego obowiązującego w 1997r. W związku z tym powoływanie się w tym zakresie na zasadę zaufania do organów podatkowych zawartą w art. 121 Ordynacji podatkowej jest w ocenie Sądu nieprawidłowe. Podatnik powinien kierować się normami prawa, a nie zasłaniać się nieaktualnymi opiniami prawnymi. Z art. 7 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT, w brzmieniu obowiązującym w 1997r., wynika, że zwalnia się z podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego świadczenie usług wymienionych w załączniku nr 2. Natomiast z poz. 13 tego załącznika wynika, że chodzi o usługi pośrednictwa finansowego z wyłączeniem usług polegających na oddaniu w odpłatne użytkowanie rzeczy oraz działalności lombardów z wyjątkiem usług świadczonych przez banki. W 1995r. w poz. 13 załącznika 2 ustawy o VAT wymienione były, jako zwolnione także usługi w zakresie ubezpieczeń. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie podkreśla również, że w zakresie obowiązku podatkowego Spółki w zakresie podatku od towarów i usług za 1997r. z tytułu sprzedaży samochodów przejmowanych przez PZU na własność w celu ich odsprzedaży dla zmniejszenia kosztów prowadzonej działalności ubezpieczeniowej wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 22 listopada 2001r., sygn. akt III SA 1793/00, na który w sposób prawidłowy powołała się Izba Skarbowa. W orzeczeniu tym stwierdzono, że odsprzedaż, o której mowa wyżej należało uznać za działalność gospodarczą związaną z działalnością ubezpieczeniową w rozumieniu art. 10 ustawy z dnia 28 lipca 1990r. o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. Nr 11, poz. 62 ze zm.). Wyrok ten ma istotne znaczenie dla przedmiotowej sprawy także z uwagi na siłę przekonywania i autorytet sądowy. Ocena prawna w nim wyrażona w zakresie obowiązku podatkowego Spółki wiązała też na podstawie art. 30 ustawy o NSA organy podatkowe orzekające w sprawie, jak również wiążą Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, stosownie do art. 99 Przepisów wprowadzających w związku z art. 153 p.p.s.a. W tym zakresie uwagi organu podatkowego zawarte w zaskarżonej decyzji o mocy obowiązującej opinii organów statystycznych nie mają znaczenia dla sprawy. W kwestii istnienia obowiązku podatkowego skarżącej Spółki wypowiedział się Naczelny Sąd Administracyjny. Na marginesie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zauważa jednocześnie, że w orzecznictwie sądowym kwestia związania opiniami organów statystycznych nie była jednolicie postrzegana. Wyrażane były również poglądy zbieżne z tym, który wskazał organ podatkowy rozstrzygający sprawę w decyzji odwoławczej (por. uchwałę NSA z dnia 25 września 2000r., sygn. akt FSA 1/00, ONSA 2001/1/1, wyrok WSA w Warszawie z dnia 1 marca 2004r., sygn. akt III SA 1125/02). Sąd, mając powyższe rozważania na względzie stwierdza, że nie dopatrzył się naruszeń prawa, które skutkowałby wyeliminowaniem decyzji organów podatkowych z obrotu prawnego. W związku z tym zasadne było wydanie orzeczenia zawartego w sentencji, na podstawie art. 151 w związku z art. 132 p.s.a.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 28.07.2026. · Źródło