III SA 1455/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-02

Skład orzekający: B. Dauter, A. Hanusz, G. Krzymień

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy zadłużenie obciążające nieruchomość ma wpływ na ustalenie podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych ze sprzedaży tej nieruchomości? Czy zwolnienie podatkowe z tytułu sprzedaży nieruchomości ma zastosowanie do gruntu, który nie jest przeznaczony pod budowę budynku mieszkalnego?
Ratio decidendi
Zadłużenie obciążające nieruchomość nie ma wpływu na ustalenie podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym od osób fizycznych ze sprzedaży tej nieruchomości, ponieważ przychodem jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona o koszty sprzedaży. Ulga podatkowa z tytułu wydatkowania przychodu na nabycie gruntu pod budowę budynku mieszkalnego ma zastosowanie tylko do gruntów faktycznie przeznaczonych pod budowę takiego budynku, a nie do gruntów z takiego przeznaczenia wyłączonych.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję Pierwszego Urzędu Skarbowego, która określiła 10% zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych z tytułu sprzedaży nieruchomości. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego i formalnego, w tym błędne ustalenie przychodu ze sprzedaży nieruchomości oraz nieprawidłowe zastosowanie przepisów dotyczących zwolnienia podatkowego. Skarżący domagał się uchylenia decyzji, umorzenia postępowania i zwrotu nadpłaconej kwoty.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA B. Dauter (spr.), Sędziowie NSA A. Hanusz, G. Krzymień, Protokolant A. Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 2 lutego 2004 r. sprawy ze skargi T. W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...].04.2002 r. Nr [...] w przedmiocie ryczałtów w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. oddala skargę ic Uzasadnienie ! Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia [...].04.2002r. na podstawie art. 233 § 1 pkt. 1 oraz art. 220 § 2 Ordynacji podatkowej w zw. Z art. 10 ust. 1 pkt. 8, art. 19 ust. 1, art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a art. 28 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych po rozpatrzeniu odwołania T. W. od decyzji Pierwszego Urzędu Skarbowego W. z dnia [...].01.2002r. określającej 10 % zryczałtowany podatek dochodowy w kwocie [...] zł z tytułu sprzedaży w 1999r. nieruchomości, zaległość podatkową z tego tytułu oraz odsetki za zwłokę, utrzymała zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji Izba min. Podniosła, że w myśl art. 19 ust. 1 u.p.d.o.f. przychodem ze sprzedaży nieruchomości jest wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszona o koszty sprzedaży. Z treści § 2 ust. 1 lit. a i b aktu notarialnego Rep. [...]/99 z dnia [...].12.1999r. wynika, że T. W. sprzedał swoje udziały w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] za cenę [...] zł czego kwota [...] zł stanowiła zadłużenie sprzedającego względem "U" s. c. [...], które kupujący przyjęli zgodnie z § 2 ust. 3 aktu notarialnego. W ocenie Izby długi obciążające nieruchomość nie mają żadnego wpływu na ustalenie podstawy opodatkowania zryczałtowanym podatkiem dochodowym. Wyrażona w cenie wartość jest przychodem i to bez względu na to w jakiej formie cena ta została zapłacona. Dołączona do odwołania umowa przedwstępna oraz zaświadczenie z banku potwierdzające wysokość dokonanej wpłaty na konto skarżącego nie zmieniają stanu faktycznego w sprawie. Izba Skarbowa stwierdziła nadto, że wymogów art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a u.p.d.o.f. nie spełniają wydatki poniesione na nabycie aktem notarialnym Rep. Nr [...]/2000 z dnia[...].05.2000r. nieruchomości położonej we wsi M. W dniu nabycia powyższa nieruchomość znajdowała się na terenie o przeznaczeniu podstawowym Ls - tereny lasów i zalesień z zakazem zabudowy. T. W. był więc świadom, że zakupiony grunt nie jest gruntem, na którym można wybudować budynek mieszkalny. W skardze na powyższe decyzje skarżący zarzucił naruszenie prawa materialnego, a to: - art. 21 ust. 1 pkt. 32, art. 28, art. 19 u.p.d.o.f. poprzez pozbawienie podatnika przysługującego mu przywileju podatkowego, -art.65 k. c. poprzez określenie treści umowy sprzedaży niezgodnie z celem tej umowy i zgodnym zamiarem stron. Naruszenie przepisów prawa formalnego, w szczególności: - art.187 u. o. p. poprzez nie zebranie i nie rozpatrzenie całego materiału dowodowego, -art.122 u. o. p. poprzez nie podjęcie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia sprawy, -art. 210 § 1 pkt. 6 u.o.p. poprzez brak uzasadnienia faktycznego odnośnie ustalenia ceny sprzedaży udziałów w nieruchomości, -art.121 u. o. p. poprzez prowadzenie postępowania w sposób nie budzący zaufania do organów podatkowych, -art. 124 u. o. p. poprzez nie wyjaśnienie przesłanek jakimi kierowano się przy załatwieniu sprawy, -art. 125 u. o. p. poprzez nie wnikliwe działanie, -art. 180 u. o. p. poprzez nie przeprowadzenie zgłoszonych w odwołaniu wniosków dowodowych; -art.145 § 2 u. o. p. poprzez doręczenie decyzji II instancji bezpośrednio skarżącemu i pełnomocnikowi przez co ograniczono termin do skargi i pozbawiono skarżącego prawa do obrony jego praw, -art. 233 u. o. p. poprzez utrzymanie w mocy decyzji rażąco naruszającej prawo. W konkluzji skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonych decyzji, umorzenie postępowania w sprawie, zwrotu nadpłaconej kwoty wraz z odsetkami oraz zasądzenie kosztów postępowania. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył co następuje. Skarga jest niezasadna. Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Rozpoznając skargę na decyzję administracyjną sąd administracyjny jest władny wydać jedno z rozstrzygnięć, o których mowa w art. 145 lub art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) - zwanej dalej p.s.a. . W związku z tym żądanie umorzenia postępowania podatkowego oraz nakazanie zwrotu nadpłaconej kwoty podatku nie znajduje podstaw prawnych. Przechodząc do zarzutów merytorycznych skargi Sąd w pierwszej kolejności odniesie się do zrzutów naruszenia prawa materialnego jako dalej idących. Zgodnie z treścią art. 19 ust. 1 ustawy z dnia 26 lipca 1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych ( zwanej dalej u. p. d. o. f. ) w brzmieniu obowiązującym w 1999r. przychodem ze sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych oraz innych rzeczy, w warunkach określonych w art.10 ust. 1 pkt. 8, jest ich wartość wyrażona w cenie określonej w umowie sprzedaży, pomniejszonej koszty sprzedaży. Z treści aktu notarialnego Rep. [...]99 z dnia [...].12.1999r. wynika, skarżący T. W. sprzedał swoje udziały w nieruchomości położonej w W. przy ul. [...] za cenę [...] zł przy czym kwota [...] zł płatna była na rzecz "U" s .c. [...]. Kwota ta, co wynika wprost z § 2 aktu notarialnego była kwotą wynikającą z zadłużenia sprzedających względem "U" s. c. [...]. Całość zapisu § 2 aktu notarialnego w sposób nie budzący wątpliwości świadczy o tym, że wartość przedmiotowe nieruchomości wyrażona w cenie, w części dotyczącej skarżącego, wyniosła kwotę przyjętą przez organy podatkowe za przychód, tj. [...] zł. W ocenie Sądu nie może budzić wątpliwości, na ustalenie wartości sprzedawanej nieruchomości nie mają wpływu wszelkiego rodzaju zadłużenia bądź inne ciężary obciążające nieruchomość (por. wyrok NSA z dnia 29.10.1998r., sygn. Akt I SA/Ka 265/97, Glosa 1999, nr 6, str. 31). Ustawodawca przychód z tego tytułu pomniejszył tylko i wyłącznie o koszty sprzedaży. Chybione są wywody skargi w części odmiennie interpretującej, jednoznaczne w treści zapisy aktu notarialnego. Należy zauważyć, że dokument ten mający walor prawdziwości, został sporządzony zgodnie z przepisami prawa i wolą wszystkich stron umowy. Twierdzenie, że interpretacja zapisów aktu notarialnego dokonana przez organy podatkowe skutkuje działaniem na szkodę Skarbu Państwa, gdyż oznacza uznanie długu i otwiera skarżącemu drogę do domagania się zapłaty ceny jest pozbawione jakichkolwiek podstaw faktycznych i prawnych. W żaden sposób bowiem, logicznie, takiego wniosku z ustalonego stanu faktycznego nie da się wyprowadzić. Nie można czynić zarzutu naruszenia art. 65 k. c. przez błędne odczytanie zamiaru stron i celu umowy, jeżeli określonego zamiaru i celu umowy doszukuje się wyłącznie jedna z tych stron , a mianowicie sprzedający. Z akt sprawy nie wynika, aby na inny zamiar sporządzonej umowy sprzedaży, niż wynikający z treści aktu notarialnego, wskazywała druga strona umowy, tj. kupujący. Nie może być również uwzględniony zarzut naruszenia art. 21 ust. 1 pkt. 32 lit. a) u.p.d.o.f. Zgodnie z jego treścią wolne od podatku dochodowego są przychody uzyskane z tytułu sprzedaży nieruchomości i praw majątkowych określonych w art. 10 ust. 1 pkt. 8 lit. a-c w części wydatkowanej na nabycie w kraju, nie później niż w okresie dwóch lat od dnia sprzedaży, .... gruntu, albo prawa wieczystego użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego. Przywołany przepis, będący ulgą podatkową, winien być interpretowany ściśle, albowiem stanowi wyjątek od zasady powszechności opodatkowania. Skoro więc przepis ten mówi o przychodach wydatkowanych na nabycie gruntu albo prawa użytkowania gruntu pod budowę budynku mieszkalnego tzn., że nie może się odnosić do gruntu albo prawa użytkowania gruntu, które pod budowę nie są przeznaczone. W ocenie Sądu nie jest istotny abstrakcyjny zamiar podatnika budowy budynku mieszkalnego, a rzeczywiste przeznaczenie gruntu pod budowę takiego budynku. Uzasadniony jest pogląd, że intencją ustawodawcy było zwolnienie z opodatkowania przychodów wydatkowanych na grunty przeznaczone pod budowę budynków mieszkalnych, a nie na grunty z takiego przeznaczenia wyłączone. W sprawie jest bezsporne, że przedmiotowa nieruchomość znajdowała się w strefie chronionego krajobrazu włączonego spod budownictwa mieszkaniowego. Skarżący od samego początku miał tego świadomość. Podejmowane przez niego , nieskuteczne zresztą, zmiany przeznaczenia nieruchomości nie mogły mieć żadnego wpływu na dokonaną przez organy podatkowe, w pełni podzieloną przez Sąd, interpretację podlegających zastosowaniu w sprawie przepisów. Chybione są także zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa formalnego. Zdaniem Sądu powołanie tych przepisów w skardze bez dokładnego wskazania na czym konkretnie ich naruszenie polegało i jaki to mogło mieć wpływ na wynik sprawy nie może odnieść pożądanego skutku. Organy podatkowe prawidłowo zebrały materiał dowodowy sprawy i dokonały jego wszechstronnej oceny. Ocena ta jest logiczna , zgodna z zasadami wiedzy i doświadczenia życiowego i przez skarżącego podważona nie została. Uzasadnienie decyzji odpowiada wymogom prawa i zawiera wyczerpujące wywody faktyczne jak i prawne. Co się tyczy naruszenia art. 145 § 2 u. o. p. to równoczesne doręczenie decyzji stronie i pełnomocnikowi powoduje, że doręczenie decyzji stronie nie ma znaczenia procesowego. Skuteczne jest tylko doręczenie decyzji pełnomocnikowi. Z tych wszystkich względów Sąd na podstawie art. 151 p. s. a. . orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło