III SA 1584/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-01

Skład orzekający: G. Krzymień, A. Hanusz, G. Nasierowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, w szczególności § 42 ust. 4, może ograniczać prawo do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu otrzymania faktury, jeśli ustawa stanowi inaczej i rozporządzenie zostało wydane bez wyraźnego upoważnienia ustawowego?
Ratio decidendi
Rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w zakresie § 42 ust. 4, wydane bez wyraźnego upoważnienia ustawowego, narusza art. 92 Konstytucji RP i nie może ograniczać prawa do odliczenia podatku naliczonego w miesiącu otrzymania faktury, jeśli ustawa o podatku od towarów i usług stanowi inaczej. W związku z tym, uchylono zaskarżoną decyzję utrzymującą w mocy decyzję organu pierwszej instancji, która opierała się na wadliwym przepisie rozporządzenia.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W., która utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. określającą kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r. Organ pierwszej instancji uznał, że skarżący wadliwie dokonał odliczenia podatku z faktury za usługi telekomunikacyjne, stosując § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów. Skarżący zarzucił, że przepis ten nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej i jest sprzeczny z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Izba Skarbowa w W. częściowo uwzględniła odwołanie, wskazując na odmienne traktowanie odliczenia podatku z faktury za paliwo, ale podtrzymała stanowisko w kwestii usług telekomunikacyjnych.
Rozstrzygnięcie
Uchylono zaskarżoną decyzję Izby Skarbowej w W. oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. Określono, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu do czasu uprawomocnienia się wyroku. Zasądzono od Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) G. Krzymień, Sędziowie NSA (del.) A. Hanusz (spr.), WSA G. Nasierowska, Protokolant A. Zientara, po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2004 r. sprawy ze skargi S. G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] kwietnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług 1) uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].11.2001 r. Nr [...] 2) określa, że uchylone decyzje nie podlegają wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3) zasądza od Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 156,30 żł (sto pięćdziesiąt sześć zł i 30/100) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego a.z. 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].04.2002 r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania S. G. - P. P. H. U. "[...]" od decyzji Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...].11.2001 r. Nr [...], określającej kwotę zwrotu różnicy podatku od towarów i usług za styczeń 2000 r., zaległość podatkową i odsetki za zwłokę, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z motywów powyższej decyzji w toku prowadzonego postępowania organ I instancji ustalił, powołując się na § 42 ust. 4 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, że S. G. - P. P. H. U. "[...]", wadliwie dokonał odliczenia podatku policzonego z faktury dotyczącej zakup usługi telekomunikacyjnej, a także z naruszeniem dyspozycji § 37 ust. 4 tego rozporządzenia. W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła, iż zastosowanie § 42 ust. 4 powoływanego rozporządzenia nie znajduje oparcia w delegacji ustawowej i stoi w sprzeczności z treścią art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.). Izba Skarbowa w W. znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż przepis § 42 ust. 4 powoływanego rozporządzenia wprowadza szczególne uregulowania w stosunku do art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Wobec tego za miesiąc otrzymania faktury za usługi telekomunikacyjne należy przyjąć miesiąc, w którym przypada termin płatności określony w fakturze i nie stanowi to naruszenia art. 19 ust. 3 powoływanej ustawy podatkowej. Zdaniem podatkowego organu odwoławczego podatnik odliczając natomiast podatek naliczony z faktur dokumentujących zakup benzyny bezołowiowej nie zawierających numeru rejestracyjnego samochodu, naruszył dyspozycje § 37 ust. 4 cytowanego rozporządzenia oraz art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. a) analizowanej ustawy podatkowej. 3. Na powyższą decyzję S. G. - P. P. H. U. "[...]" wniósł skargę do Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzucił jej, iż wydana została z naruszeniem przepisu art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez zastosowanie niezgodnego z nim § 42 ust. 4 powoływanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. . Ustawodawca zdaniem skarżącego, nie wyposażył Ministra Finansów w delegację uprawniającą do zmiany znaczenia zwrotu "miesiąc otrzymania faktury" zawartej w ust. 19 ust. 3 powoływanej ustawy podatkowej na inny niż wynikający z dosłownego brzmienia tego przepisu. Ponadto strona zarzuca zaskarżonej decyzji, iż nie odniosła się w żaden sposób do prawa odliczenia z faktury wystawionej przez "M." s. c., poprzez wskazanie, że kwestia ta ma wpływ na wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiąc 2000 r. W związku z powyższym zaskarżonej decyzji skarżący zarzuca naruszenie art. 125 § 1, i art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej, a tym samym wydanie decyzji nie spełniającej wymogów art. 210 § 1 pkt 6 Ordynacji. Organ podatkowy nie przedstawił okoliczności i podstawy prawnej, na mocy której organ podatkowy w istocie odmówił skarżącemu prawa do skorzystania z odliczenia w styczniu podatku naliczonego wynikającego z otrzymanej w tymże miesiącu faktury. Działanie takie było ponadto sprzeczne z wynikającą z art. 122 zasadą prawdy materialnej, zgodnie z którą organy podatkowe prowadząc postępowanie obowiązane są uwzględniać okoliczności niekorzystne, jak i korzystne dla strony. 4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją, dodając, iż nie jest organem kompetencyjnym do badania spójności prawa. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r., Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy prawa materialnego w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. W toku postępowania podatkowego w sprawie poza sporem pozostawał fakt, iż skarżący obniżył podatek należny o podatek naliczony z faktury Nr [...] z dnia 24.01.2000 r, dotyczącej usługi telekomunikacyjnej o terminie płatności 7.02.2000 r. wystawionej przez P., w miesiącu jej otrzymania, a nie w miesiącu kiedy przypadał termin płatności. W ocenie Sądu odliczenie podatku naliczonego w miesiącu poprzedzającym ten, w którym zgodnie z wystawioną przez P. fakturą za usługi telekomunikacyjne przypadał termin płatności, jest dopuszczalne. Zdaniem Sądu ogólną regułą w podmiocie okresu w jakim można dokonać potrącenia podatku naliczonego określa treść art. 19 ust. 3 ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym. Natomiast przepis § 42 powoływanego rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. wydano bez wyraźnego upoważnienia ustawowego. Sąd może go zatem pominąć, gdyż naruszono w ten sposób art. 92 Konstytucji RP. Wobec powyższego stanowisko organów podatkowych, iż skarżący wadliwie odliczył podatek naliczony od podatku należnego w miesiącu poprzedzającym ten, w którym zgodnie z fakturą za usługi telekomunikacyjne, podał termin płatności, pozbawione jest podstaw prawnych . Natomiast w sposób prawidłowy organy podatkowe zakwestionowały prawidłowości rozliczenia podatku z tytułu faktury za zakup paliwa, które z powodu braków formalnych, o których mowa w § 37 ust. 4 cytowanego rozporządzenia nie mogły zgodnie z treścią art. 25 ust. 1 pkt 3 lit. a cytowanej ustawy podatkowej stanowić podstawy do pomniejszenia podatku naliczonego o podatek należny za styczeń 2000 r. W tym zakresie zarzuty skargi są bezzasadne. W świetle treści zarówno decyzji organu I instancji, jak organu II instancji bezprzedmiotowe są zarzuty naruszenia przepisów postępowania podatkowego tj. art. 122, 125 § 1, 187 § 1 oraz 210 § 1 pkt 6 Ordynacji podatkowej w związku z nie ustosunkowaniem się organów podatkowych do prawa odliczenia podatku naliczonego z faktury wystawionej przez "M." spółka cywilna. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów prawa materialnego w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, i dlatego na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a ustawy z dnia 30.08.2002 r., Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło