III SA 1631/03

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Asesor sądowy WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 9 kwietnia 2004 r. sprawy ze skargi A. P. na decyzję Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia[...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia kary pieniężnej 1. uchyla zaskarżoną decyzję. 2. określa, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości do czasu uprawomocnienia się wyroku. 3. zasądza od Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji na rzecz strony skarżącej kwotę w wysokości 10 złotych ( dziesięć ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. a.z. 1. Zaskarżoną decyzję z dnia [...].05.2003 r. Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania A. P. od decyzji Wojewody Z. z dnia [...].04.2003 r. Nr [...]odmawiającej umorzenia kwoty należności wynikającej z nałożonej w drodze mandatu karnego, Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z uzasadnienia powyższej decyzji A. P. dnia [...].03.2003 r,. w związku z otrzymanym mandatem karnym kredytowanym w wysokości 250 zł za popełnione wykroczenie drogowe, zwrócił się z prośbą za pośrednictwem Urzędu Skarbowego w W. do Wojewody Z. o rozpatrzenie wniosku w sprawie umorzenia postępowania egzekucyjnego. W uzasadnieniu obwiniony wskazał na fakt, że nie ma stałej pracy, a od około trzech lat jest bez prawa do zasiłku. Jego rodzina jest w trudnej sytuacji finansowej, zaś zona korzysta niejednokrotnie z pomocy teściowej będącej na emeryturze. Wojewoda decyzją z dnia [...] kwietnia 2003 r. odmówił umorzenia 250 zł należności wynikającej z grzywny. W uzasadnieniu wskazał, że prośba A.. P. nie jest uzasadniona żadną z przesłanek określonych w par. 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.01.2001 r., w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności pieniężnych, do których nie stosuje się przepisów ustawy – Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 6, poz. 54). Od decyzji Wojewody dnia [...] kwietnia 2003 r. ukarany odwołał się do Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji, wnosząc o umorzenie należności w związku z nałożonym mandatem karnym. W odwołaniu wniesionym do decyzji organu I instancji strona ponownie wskazała na złe warunki materialne w jakich znajduje się wraz z rodziną, a w związku z tym nie ma pieniędzy na zapłacenie mandatu. Skarżący podnosi, iż nie korzysta z pomocy społecznej ani renty. 2. Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie znalazł jednak podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazał iż, obwiniony kwitując odebranie odcinka mandatu kredytowego nie kwestionował faktu popełnienia wykroczenia i uczynił mandat prawomocnym. Natomiast zgodnie z art. 45 par. 3 ustawy z dnia 20 maja 1971 r. Kodeks wykroczeń (Dz. U. Nr 12, poz. 114 ze zm.) orzeczona kara lub środek karny nie podlega wykonaniu, jeżeli od daty uprawomocnienia się rozstrzygnięcia upłynęły trzy lata. Ukarany zwlekał ponad dwa lata z zapłaceniem należności wynikającej z grzywny nałożonej w drodze mandatu. Organ odwoławczy podkreślając, iż decyzje podejmuje się w oparciu o nadesłane dokumentem, jednocześnie zwraca on uwagę, iż w sprawie nie zachodziła potrzeba przeprowadzenia z urzędu dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów. Zdaniem organu to na A .P. spoczywał obowiązek udokumentowania trudnych warunków materialnych jego i rodziny. Natomiast Skarżący nie wskazuje ani na liczbę członków jego rodziny ani i jej całkowite dochody, brak jest również zaświadczenia o pozostawaniu bez pracy bezrobotnych, jak twierdzi, członków rodziny. Ponadto skarżący nie wspomina o wysokości uzyskiwanych dochodów z innych źródeł, tj. z pracy dorywczej i sezonowej. Uzyskiwania takich dochodów przez skarżącego nie można natomiast wykluczyć ani obecnie, ani w przyszłości. Zdaniem organu odwoławczego rozstrzygając przedmiotową sprawę, należało ustalić, czy zachodzą przesłanki wyszczególnione w par. 3 i 4 powołanego rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 stycznia 2001 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu umarzania, odraczania lub rozkładania na raty spłat należności, od których nie stosuje się przepisów ustawy-Ordynacja podatkowa. W ocenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji Wojewoda na podstawie dokumentów jakimi dysponował w postępowaniu administracyjnym nie stwierdził, iż zachodzi uzasadnione przypuszczenie, że w postępowaniu egzekucyjnym nie uzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji przedmiotowej należności lub, że postępowanie egzekucyjne okaże się nieskuteczne. Natomiast do właściwego urzędu Skarbowego należało niezwłoczne ustalenie, czy możliwe jest wyegzekwowanie kwoty grzywny z posiadanych ruchomości. 3. Na powyższą decyzję A. P. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Wnosząc w niej o uchylenie zaskarżonej decyzji zarzuca jej naruszenie przepisów prawa materialnego, w szczególności z powodu nie dokonania analizy przesłanek uzasadniających umorzenie kwoty należności wynikającej z nałożonego mandatu karnego. Skarżący wskazuje, iż jego sytuacja finansowa uniemożliwia mu uregulowanie zobowiązania pieniężnego z tego tytułu. Wskazuje dalej iż w interesie Skarbu Państwa leży umorzenie mu przedmiotowego zobowiązania ponieważ istnieją okoliczności, które powodują niemożność ściągnięcia należności pieniężnych z uwagi na ich nieściągalność. 4. W odpowiedzi na skargę Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wniósł o jej oddalenie bowiem zarzuty tam zawarte uznał za bezzasadne podtrzymał stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 par. 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż decyzja ta narusza przepisy postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga zasługuje więc na uwzględnienie. Sąd stwierdził bowiem, iż doszło do rażącego naruszenia prawa, a mianowicie przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. W szczególności naruszony przepisy art. 7 i 77 kpa. Organy obowiązane do rozstrzygnięcia analizowanej sprawy tj. Wojewoda Z. , a następnie Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji nie przeprowadziły postępowania wyjaśniającego. Stwierdziły one natomiast w sposób arbitralny, tzn. bez należytego zbadania stanu faktycznego sprawy, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia wniosku skarżącego o umorzenie należności pieniężnej z tytułu nałożonego na niego mandatu kredytowego. Organy obu instancji nie zbadały sytuacji materialnej skarżącego w celu ustalenia przesłanek, o których mowa jest w par 3 ust. 1 pkt 4 powołanego wyżej rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16.01.2001 r., a więc czy zachodzi uzasadnione przypuszczenie, ze w postępowaniu egzekucyjnym nieuzyska się kwoty wyższej od kosztów dochodzenia i egzekucji tej należności lub postępowanie egzekucyjne okazało się nieskuteczne. Decyzje organów obu instancji pozbawione, są o czym powiedziano wyżej, umotywowanych wniosków w tej sprawie. Zgodnie z art. 7 kpa to organ administracji publicznej, a nie strona postępowania ma obowiązek podjąć kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy, mając na względzie interes społeczny i słuszny interes obywateli. To nie strona postępowania lecz organ administracji publicznej jako podmiot kierujący postępowaniem obowiązany jest, zgodnie z art. 77 kpa, w sposób wyczerpujący zebrać, a następnie rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Powyższe okoliczności w ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego świadczą o naruszeniu przepisów postępowania, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy i dlatego na p[odstawie art. 145 par 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30.08.2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) należało zaskarżoną decyzję uchylić i orzec o kosztach na podstawie art. 200 powołanej ustawy. a.z.