III SA 1651/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-29

Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Ewa Radziszewska-Krupa, Jolanta Sokołowska

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, która nie została potwierdzona kopią u sprzedawcy i nie została przez niego uwzględniona w deklaracji podatkowej?
Ratio decidendi
Podatnik nie ma prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o podatek naliczony wynikający z faktury, która nie została potwierdzona kopią u sprzedawcy i nie została przez niego uwzględniona w deklaracji podatkowej. Faktura taka nie stanowi podstawy do odliczenia podatku, gdyż nie dokumentuje legalnego obrotu prawnego. Okoliczności dotyczące przestępczej działalności pracowników czy trudnej sytuacji materialnej podatnika nie wpływają na ocenę legalności odliczenia podatku naliczonego.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej utrzymującej w mocy decyzję organu pierwszej instancji określającą zobowiązanie w podatku od towarów i usług. Kontrola wykazała, że podatnik odliczył podatek naliczony z faktur, które nie były potwierdzone kopią u sprzedawcy i nie zostały przez niego uwzględnione w deklaracjach. Podatnik twierdził, że faktury te zostały wystawione bez jego wiedzy przez pracowników. Sąd oddalił skargę, uznając ustalenia organów podatkowych za prawidłowe.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek ( spr. ), asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi P. M. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w R. z dnia [...]maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za 1998 i 1999 rok oddala skargę IIII SA 1651/03 UZASADNIENIE Zaskarżoną do Naczelnego Sądu Administracyjnego decyzją z dnia [...]maja 2003 r. Nr [...], Izba Skarbowa w W. na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926, ze zm.) oraz art. 2 ust. 1, art. 5 ust. 1 pkt 1, art. 6 ust. 4, art. 10 ust. 2, art. 15 ust. 1, art. 27 ust. 5 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego w R.z dnia[...] marca 2003 r. Nr [...] w sprawie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za grudzień 1998 r., luty 1999 r., marzec 1999 r. W uzasadnieniu decyzji wskazano, że w wyniku kontroli przeprowadzonej przez pracowników [...] Urzędu Skarbowego w R. w dniach [...] czerwca i [...] lipca 2001 r. w firmie wielobranżowej "I" - P.M. stwierdzono mi.n., że kontrolowany w miesiącu grudniu 1998 r. odliczył od podatku należnego podatek naliczony wynikający z faktury VAT Nr [...] z dnia [...] grudnia 1998 r. wystawionej przez firmę handlową M. K.o wartości netto [...] zł - podatek VAT [...] zł nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy, w miesiącu marcu 1999 r. odliczył podatek VAT z faktury Nr [...] z dnia [...] marca 1999 r. wystawioną przez firmę "M" R. S. z siedzibą w L. na kwotę netto [...] zł - podatek VAT w kwocie [...] zł, również nie potwierdzoną kopią u sprzedawcy. Ponadto, w trakcie postępowania kontrolnego, na podstawie informacji nadesłanej przez Urząd Skarbowy W. stwierdzono, że firma "I" wystawiła w dniu [...] lutego 1999 r. fakturę sprzedaży na rzecz firmy "U" A. B. Nr [...] na wartość netto [...] zł, podatek VAT [...] zł, której nie ujęto w ewidencji sprzedaży VAT oraz deklaracji na podatek od towarów i usług VAT-7 za luty 1999 r. Po przeprowadzeniu kontroli [...] Urząd Skarbowy w R. decyzją z dnia [...]marca 2002 r. Nr [...] określił P. M. prowadzącemu firmę "I" wysokość podatku od towarów i usług za miesiące grudzień 1998 r., luty 1999 r. i marzec 1999 r. Skarżący w dniu [...] marca 2003 r. wniósł do Izby Skarbowej w W. odwołanie, w którym oświadczył, że wystawione przez jego firmę faktury są wynikiem przestępczej działalnosci jego pracownicy i zostały wystawione bez jego wiedzy. P.M. podniósl także, że z tytułu wystawionych faktur nie uzyskiwał żadnych korzyści majątkowych. Izba Skarbowa w W. w decyzji z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] podtrzymała argumenty zaprezentowane przez organ podatkowy pierwszej instancji w przedmiocie nierzetelnej dokumentacji podatkowej. Organ wyższego stopnia wskazał ponadto, że skarb państwa nie może ponosić konsekwencji za błędne decyzje podatnika dotyczące prowadzonej działalności gospodarczej, jak również dotyczące doboru pracowników. Na decyzję Izby Skarbowej w W.skarżący w dniu [...] czerwca 2003 r. złożył skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie. W złożonej skardze P.M. podniósł, że zaskarżona decyzja jest bardzo krzywdząca i niesprawiedliwa. W jego ocenie nałożyła na niego horrendalną kwotę płatności podatku w łącznej wysokości [...] zł wraz z odsetkami. Skarżący podnosi, że decyzja organu podatkowego nie uwzględniała zaistniałych okoliczności w sprawie. Nie wzięto pod uwagę korzyści z wystawienia fikcyjnych faktur jakie ewentualnie mogły uzyskać inne osoby lub firmy bez jego udziału. Skarżący wskazał w skardze, że postępowanie prokuratury w powyższej sprawie zakończyło się umorzeniem postępowania karnego wobec jego osoby. P.M. oświadczył także, że względów zdrowotnych, a co za tym idzie ciężkiej sytuacji materialnej nie był i nie jest w stanie prowadzić procesu cywilnego wobec byłej pracownicy, a szanse wyegzekwowania wobec niej jakichkolwiek należności są żadne. W odpowiedzi na skargę, Izba Skarbowa w W.wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację przedstawioną w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Stosownie do dyspozycji art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem m.in. zaskarżonych decyzji. W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd administracyjny badając sprawę pod względem zgodności z normami prawa opiera się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w momencie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia. Zgodnie z przepisem art. 19 ust. 3 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług, przy czym w myśl art. 19 ust 3 ww. ustawy obniżenie kwoty podatku należnego następuje w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny. Za utrwalony w orzecznictwie sądów administracyjnych uznać należy pogląd, że wynikające z powołanego przepisu art. 19 ust. 1 ustawy prawo nie jest uprawnieniem bezwarunkowym. Uwarunkowania umożliwiające realizację prawa do obniżania podatku należnego dotyczą przede wszystkim zgodności z prawem dokumentów wymienionych w art. 19 ust. 3 ustawy tj. faktur lub dokumentów celnych. Dokumenty te muszą odpowiadać wymogom zawartym w przepisach ustawy o podatku od towarów i usług oraz przepisach aktów wykonawczych. Zgodnie z przepisem § 54 ust. 4 pkt 2 obowiązującego wówczas rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.) w przypadku, gdy nabywca posiada fakturę niepotwierdzoną kopią u sprzedawcy, faktura ta nie stanowi podstawy do obniżenia kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego. Na podstawie § 54 ust. 9 powołanego powyżej rozporządzenia, przepisu § 54 ust. 4 pkt 2 nie stosuje się, gdy wystawca faktury uwzględnił wykazaną w niej sprzedaż i podatek należny ww. deklaracji dla celów podatku od towarów i usług. Mając na uwadze powyższe przepisy rozporządzenia Ministra Finansów, organ podatkowy badając prawidłowość rozliczeń podatnika w podatku od towarów i usług powinien ustalić, czy oryginały faktur w oparciu, o które skarżący odliczył od podatku należnego podatek naliczony z nich wynikający, były potwierdzone kopiami u sprzedawcy oraz czy sprzedawca wykazał potwierdzoną tą fakturą sprzedaż i czy podatek należny uwzględnił w deklaracji dla podatku od towarów i usług. Ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego wynika, że kopia faktury VAT z dnia [...] grudnia 1998 r Nr [...] dokumentująca sprzedaż kompletu do szalowania ściennego wystawiona przez firmę handlową M. K. z siedzibą w W. i podpisana przez nabywcę tj. "I" P. M., nie znajduje się w dokumentacji firmy handlowej M. K. Według oświadczenia M. K. wymienionej faktury nie wystawiał, nie posiada jej w dokumentacji podatkowej jak również nie uwzględnił jej w rozliczeniu deklaracji VAT-7 za grudzień 1998 r. Organ podatkowy pierwszej instancji wykazał również, że faktura VAT z dnia [...] marca 1999 r. Nr [...] dotycząca sprzedaży przez firmę "M" R.S. tokarki uniwersalnej firmie P. M. nie jest potwierdzona kopią u sprzedawcy. Z załączonego do akt sprawy protokołu przesłuchania strony wynika, że R. S. w prowadzonej dokumentacji nie posiada kopii spornej faktury, gdyż nigdy nie zawierał żadnej transakcji z firmą "I" P.M. Z konstrukcji podatku od towarów i usług wynika, że sprzedawca wystawiając fakturę VAT ma jednocześnie obowiązek uwzględnić wynikający z niej podatek w ramach podatku należnego w rozliczeniu wobec budżetu państwa, a nabywca ma prawo do odliczenia podatku z tej faktury jedynie wówczas, gdy faktura ta stanowi element legalnego obrotu prawnego. W przedmiotowej sprawie sporne faktury nie dokumentowały realnych transakcji między podmiotami gospodarczymi. Z akta sprawy wynika ponadto, że podatnik na podstawie faktury VAT Nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. dokonał sprzedaży na rzecz firmy "U" A. B. z siedzibą w W., której nie ujął w ewidencji sprzedaży VAT, jak również w rozliczeniu deklaracji podatkowej VAT-7. W związku z czym sprzedaż wykazana i potwierdzona powyższą fakturą VAT podlegała opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług na zasadach ogólnych. W ocenie Sądu ustalenia organów podatkowych poczynione w tym zakresie należy uznać za prawidłowe. Skarżący podkreślił w skardze, że faktury VAT wystawiane były bez jego wiedzy i były przedmiotem przestępczej działalności jego pracownicy, która dysponowała formularzami faktur VAT podpisanymi in blanco przez skarżącego. Skarżący wskazał także, że ze względów zdrowotnych jest w trudnej sytuacji życiowej i materialnej. Odnosząc się do powyższych okoliczności Sąd wskazuje, że mimo tego że nie mają one wpływu na rozstrzygnięcie w przedmiotowej sprawie mogą stanowić podstawę do ubiegania się przez stronę postępowania przed organami podatkowymi m.in. o rozłożenie na raty płatności podatku lub jego umorzenie. Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 27.07.2026. · Źródło