III SA 1737/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-29
Skład orzekający: Małgorzata Niezgódka-Medek, Ewa Radziszewska-Krupa, Jolanta Sokołowska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy może odmówić wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeśli wniosek został złożony po upływie rocznego terminu od jej doręczenia, mimo powołania się przez stronę na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności z Konstytucją przepisów, na podstawie których wydano decyzje?Ratio decidendi
Organ podatkowy prawidłowo odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych, ponieważ wniosek został złożony po upływie rocznego terminu określonego w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej. Powołane przez stronę orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego nie dotyczyło stanu faktycznego i prawnego sprawy, a tym samym nie mogło stanowić podstawy do stwierdzenia nieważności decyzji na podstawie art. 250 Ordynacji podatkowej.Stan faktyczny
Strona J. K. złożyła wniosek o stwierdzenie nieważności jedenastu ostatecznych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej dotyczących podatku akcyzowego, wydanych w 1999 r. Organ pierwszej instancji odmówił wszczęcia postępowania, wskazując na upływ rocznego terminu od doręczenia decyzji. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej utrzymał w mocy swoją decyzję. Strona wniosła skargę do sądu, powołując się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego dotyczące niezgodności z Konstytucją przepisów rozporządzenia w sprawie podatku akcyzowego.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Małgorzata Niezgódka-Medek ( spr. ), asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, asesor WSA Jolanta Sokołowska, Protokolant Teresa Iwaćkowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 września 2004 r. sprawy ze skargi J. K. na decyzję Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...]czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie o stwierdzenie nieważności decyzji o podatek akcyzowy oddala skargę
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej decyzją z dnia [...] marca 2003 r. Nr [...] na podstawie art. 249 § 1 i 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) odmówił wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności jedenastu ostatecznych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej S. T. z Urzędu Kontroli Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P.; sześciu decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. o numerach od [...] do Nr [...], pięciu decyzji z dnia [...] grudnia 1999 r. o numerach od Nr [...] do Nr [...]w przedmiocie określenia podatku akcyzowego odpowiednio za miesiące od sierpnia do grudnia 1998r. oraz od stycznia do czerwca 1999 r.
W uzasadnieniu decyzji Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, że wniosek strony o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji został złożony po upływie roku od doręczenia decyzji ostatecznych Inspektora Kontroli Skarbowej i mają do niego zastosowanie przepisy określone w art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej
W związku z powyższą decyzją Generalnego Inspektora Kontroli Skarbowej, J. K. pismem z dnia [...]kwietnia 2003 r. złożył wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, wnosząc o stwierdzenie nieważności 11 decyzji ostatecznych. Jako podstawę wskazał art. 247 § 1 pkt 3 ustawy w związku z art. 248 § 1 i 2 i art. 250 § 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 26 ust. 3 ustawy o kontroli skarbowej. W uzasadnieniu powyższego wniosku skarżący powołał się także na wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] marca 2002 r., w którym orzeczono o niekonstytucyjności § 16 rozporządzenia z dnia 5 stycznia 1998 r. w sprawie podatku akcyzowego w związku z art. 35 ust. 4 ustawy o podatku od towarów i usług. Strona podniosła także zarzut "niezgodności innych paragrafów regulujących tę samą materię z art. 217 Konstytucji RP", na podstawie których wnioskodawca został zaliczony do podatników podatku akcyzowego.
Skarżący powołał się również na orzeczenie Sądu Najwyższego Sygn. [...], w którym Sąd Najwyższy wskazał, że Sąd rozstrzygając sprawę musi pominąć przepis bezsprzecznie niezgodny z Konstytucją, nawet, jeżeli Trybunał Konstytucyjny nie orzekł jeszcze o jego niekonstytucyjności.
Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...]czerwca 2003 r. Nr [...] utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
Na powyższą decyzję J. K. w dniu [...] lipca 2003 r. wniósł skargę do
Naczelnego Sądu Administracyjnego, w której zażądał uchylenia zaskarżonej decyzji
i stwierdzenia nieważności 11 ostatecznych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.
W piśmie skarżący podnosi, że Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej niesłusznie
zastosował w rozpoznawanej sprawie art. 249 § 1 Ordynacji podatkowej, a nie art.
250 tej ustawy. W ocenie podatnika skoro Trybunał Konstytucyjny orzekł
o niezgodności z art. 217 Konstytucji RP § 16 rozporządzenia Ministra Finansów
w sprawie podatku akcyzowego ustanawiającego podatnikiem podatku akcyzowego
podmioty dokonujące tankowania gazem płynnym oraz napełniania gazem płynnym butli turystycznych, to mimo braku orzeczenia również niezgodne z Konstytucją RP, są pozostałe paragrafy tegoż rozporządzenia ustanawiające wbrew postanowieniu Konstytucji podatników podatku akcyzowego, w tym skarżącego zużywającego olej opałowy dla innego aniżeli opałowe celu.
W odpowiedzi na skargę Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej wniósł o oddalenie skargi uzasadniając, że przyczyną nieuwzględnienia przez ten organ żądania strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych jest wniesienie przez skarżącego wniosku po upływie ustawowego terminu określonego w art. 249 ustawy Ordynacja podatkowa. Odnosząc się do podniesionego przez stronę skarżącą zarzutu niezastosowania w sprawie art. 250 Ordynacja podatkowa, Generalny Inspektor Kontroli Skarbowej stwierdził, że wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] marca 2002 r., na który powołuje się podatnik dotyczy niekonstytucyjności § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. (Dz. U. Nr 2, poz. 3) natomiast decyzje Inspektora Kontroli Skarbowej zostały wydane na podstawie innych przepisów rozporządzenia.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając sprawę stosownie do art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271, ze zm.) zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny sprawuje w zakresie swej właściwości kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem m.in. zaskarżonych decyzji.
W tym miejscu należy podkreślić, iż Sąd administracyjny badając sprawę pod względem zgodności z normami prawa opiera się na stanie faktycznym i prawnym istniejącym w momencie wydawania zaskarżonego rozstrzygnięcia.
Zgodnie z ogólną zasadą trwałości decyzji podatkowej wyrażoną w art. 128 ustawy - Ordynacja podatkowa ostateczne decyzje podatkowe mogą być wzruszane przez właściwy organ podatkowy wyłącznie w przypadkach wprost unormowanych w przepisach postępowania podatkowego. O ile w postępowaniu zwykłym (odwoławczym) przedmiotem rozpoznania jest powtórne rozstrzygnięcie sprawy administracyjnej w trybie przewidzianym w prawie procesowym i zgodnie z przepisami prawa materialnego, to przedmiotem postępowania nadzwyczajnego m.in. postępowania co do przesłanek stwierdzenia nieważności decyzji, jest wyłącznie przeprowadzenie weryfikacji ostatecznych decyzji wydanych w postępowaniu zwyczajnym lub prawidłowości postępowania podatkowego.
W myśl art. 249 § 1 i § 2 ustawy Ordynacja podatkowa w brzmieniu mającym zastosowanie do niniejszej sprawy organ podatkowy odmawiał wszczęcia postępowania postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej, jeżeli żądanie zostało wniesione po upływie roku od jej doręczenia. Termin powyższy miał zastosowanie również do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
W rozpoznawanej sprawie Inspektor Kontroli Skarbowej S. T. z Urzędu Kontroli Skarbowej w P.Ośrodek Zamiejscowy w P. w 1999r. wydał 11 decyzji w sprawie podatku akcyzowego. Od przedmiotowych decyzji doręczonych stronie postępowania w dniach [...]grudnia 1999 r. i [...] grudnia 1999 r., skarżący nie wniósł odwołań, skutkiem czego decyzje stały się one ostateczne. Nastepnie pismem z dnia [...] lutego 2003 r. skarżący złożył wniosek o stwierdzenie nieważności powyższych decyzji.
Należy wskazać, że art. 249 Ordynacji podatkowej wprowadza termin końcowy do złożenia skutecznego żądania stwierdzenia nieważności. Wynosił on w niniejszej sprawie rok od daty doręczenia decyzji. Po upływie powyższego rocznego terminu organ podatkowy nie może wszcząć i rozpoznać sprawy stwierdzenia nieważności decyzji podatkowej. Od dnia 1 stycznia 2003 r. na podstawie przepisu art. 1 pkt 170 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz o zmianie innych ustaw (Dz. U. 169, poz. 1387) termin do złożenia skutecznego żądania stwierdzenia nieważności uległ wydłużeniu do 5 lat od dnia doręczenia decyzji.
Jednakże zgodnie z przepisem przejściowym określonym w art. 24 powołanej wyżej ustawy żądanie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji, która stała się decyzją ostateczną przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy, podlega rozpatrzeniu w trybie, na zasadach i w terminach określonych w przepisach ustawy Ordynacji podatkowej w brzmieniu obowiązującym przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy.
Przepis ten stosuje się odpowiednio do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie uchylenia, zmiany lub stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej.
Artykuł 24 ustawy z dnia 12 września 2002 r. o zmianie ustawy - Ordynacja podatkowa oraz zmianie innych ustaw, ma zastosowanie do decyzji, które stały się ostateczne przed dniem 1 stycznia 2003 r. na podstawie przepisów Ordynacji podatkowej w stanie prawnym przed nowelizacją.
Zatem w przypadku decyzji, które stały się ostateczne w 1999 r. i w 2000 r. termin do wniesienia wniosku o stwierdzenie nieważności tych decyzji minął po upływie roku od dnia doręczenia decyzji.
W ocenie Sądu za nietrafny należy uznać również zarzut skarżącego, że w rozpoznawanej sprawie organa podatkowe naruszyły przepis art. 250 Ordynacji podatkowej. W myśl tego przepisu przepisów art. 249 ustawy nie stosuje się w razie stwierdzenia nieważności decyzji wydanych na podstawie przepisów prawnych, które utraciły moc lub zostały uchylone bądź zmienione w wyniku orzeczenia Trybunału Konstytucyjnego. Skarżący w skardze powołuje się na orzeczenie Trybunału Konstytucyjnego z dnia [...] marca 2003 r. Sygn. akt [...], w którym orzeczono o niezgodności przepisu § 16 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 5 stycznia 1998 r. niezgodności e stkiej,niezgodności cyjnego z dnia 6 marca 2003 r.ci decyzji podatkowej.ieważności.statecznej.w sprawie podatku akcyzowego (Dz. U. Nr 2, poz. 3 ze zm.), w związku z art. 35 ust. 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) z art. 217 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.
Powyższe orzeczenie, nie odnosi się jednakże do stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. Nie może być zatem podstawą do stwierdzenia nieważności ostatecznych decyzji Inspektora Kontroli Skarbowej.
W związku z powyższym na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzeczono jak w sentencji.
wiązku z powyższym na podstawie art.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło