III SA 1810/02

WyrokWSA w Warszawie2004-02-17

Skład orzekający: K. Chustecka, G. Nasierowska, E. Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy jest zobowiązany do wykazania, które konkretnie koszty i wydatki nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodów w sytuacji, gdy podatnik kwestionuje takie stanowisko, a przepis art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie upoważnia organów do przyjęcia, że przychody wolne od podatku zostały przeznaczone na sfinansowanie tych kosztów w całości w przypadku braku możliwości ustalenia tych kosztów?
Ratio decidendi
Organ podatkowy jest zobowiązany do wykazania, które konkretnie koszty i wydatki nie zostały uznane za koszty uzyskania przychodów, jeśli podatnik kwestionuje takie stanowisko. Przepis art. 16 ust. 1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych nie upoważnia organów do przyjęcia, że przychody wolne od podatku zostały przeznaczone na sfinansowanie tych kosztów w całości w przypadku braku możliwości ustalenia tych kosztów. Sąd uznał, że sposób zebrania i oceny materiału dowodowego przez organ nosił cechy dowolności, a zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa materialnego i postępowania.
Stan faktyczny
Bank Spółdzielczy złożył korektę zeznania podatkowego CIT-8 za 1999 r., wnioskując o stwierdzenie nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych. Bank zmniejszył koszty uzyskania przychodów proporcjonalnie do udziału przychodów wolnych od podatku (dotacji do oprocentowania kredytów rolniczych). Urząd Skarbowy odmówił stwierdzenia nadpłaty, a Izba Skarbowa utrzymała tę decyzję w mocy, uznając, że dopłaty te nie stanowią przychodu podlegającego opodatkowaniu, a wydatki nimi sfinansowane nie są kosztami uzyskania przychodów. Izba Skarbowa argumentowała, że podatnik nie wykazał, na co zostały wydane pieniądze z dotacji i nie udowodnił, że nie wykorzystał ich na bieżącą działalność.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdził, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości i zasądził od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA K. Chustecka (spr.), ( del. ), Sędziowie WSA G. Nasierowska, Asesor WSA E. Radziszewska-Krupa, Protokolant T. Iwaćkowska, po rozpoznaniu w dniu 17 lutego 2004 r. sprawy ze skargi Banku Spółdzielczego z/s w P. na decyzję Izby Skarbowej w W. Ośrodek Zamiejscowy w C. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty podatku dochodowego od osób prawnych 1) uchyla zaskarżoną decyzję 2) stwierdza, że uchylona decyzja nie podlega wykonaniu w całości 3) zasądza od Dyrektora Izby Skarbowej w W. na rzecz strony skarżącej kwotę [...]zł ( [...] ) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art.233 § l pkt l, art.79 § 2pkt l ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa / Dz .U. Nr 137,poz.926 ze zm./, art.7 ust. l i ust 2 ,art.12 ust l i 2 ,art.l6 ust. l pkt 58 i art.17 ust. l pkt 14 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z l993 r. Nr 106, poz.482 ze zm./ Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...]marca 2002 roku Nr [...] w sprawie odmowy Bankowi Spółdzielczemu w P.stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 r. Z akt sprawy wynika, że po złożeniu zeznania o wysokości osiągniętego dochodu w podatku dochodowym od osób prawnych za rok 1999 na formularzu CIT-8 Bank Spółdzielczy w P. wystąpił z wnioskiem o stwierdzenie nadpłaty w tym podatku w kwocie [...] zł , jednocześnie składając korektę zeznania podatkowego. Na zapytanie Urzędu Skarbowego w P. , czy korygując zeznanie podatkowe uwzględniono treść art.16 ust. l pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych Bank złożył ponowną korektę zeznania CIT-8 za 1999 r. w której przyjęto, że przychody wolne od podatku stanowiły 43,5 % ogółu przychodów osiągniętych w 1999 roku i proporcjonalnie do tego o 43,5 % zostały zmniejszone koszty uzyskania przychodów za ten rok , co stanowi kwotę [...] zł. Urząd Skarbowy odmówił Bankowi stwierdzenia nadpłaty w podatku dochodowym od osób prawnych za 1999 rok . Izba Skarbowa w W. podzieliła stanowisko organu I instancji, powołując się na przepisy art.12 ust. l pkt l i pkt 2 i ust.3 ,art. 17 ust .1 pkt 14 oraz art. 16 ust.1 pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Stwierdziła, że dopłaty do oprocentowania kredytów na cele rolnicze , które otrzymał Bank zostały uznane od l stycznia 1999 r. za dotacje z budżetu państwa lub budżetów samorządu ,nie są więc przychodem podlegającym opodatkowaniu i jednocześnie wydatki sfinansowane tymi dotacjami nie stanowią kosztów uzyskania przychodów. Przyznała, że w rozpatrywanej sprawie nie można ustalić na co zostały wydane pieniądze pochodzące z dotacji , a podatnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów na to , że nie wykorzystał w 1999 roku pieniędzy pochodzących z dotacji na bieżącą działalność . Podkreśliła, że nie ma w sprawie zastosowania art.15 ust.2 tej ustawy ,zważywszy ,iż Bank osiąga dochód z jednego źródła ( opodatkowanej działalności bankowej ) i nie jest możliwe proporcjonalne rozliczenie kosztów dotyczących dotacji, jakiego dokonał Bank w ponownej korekcie zeznania CIT-8 za 1999 rok . Zdaniem Izby Skarbowej z uwagi na zmianę stanowiska Ministra Finansów w kwestii dopłat do oprocentowania preferencyjnych kredytów bankowych na cele rolnicze o kwotę otrzymanych dopłat banki winny pomniejszyć zarówno przychody za 1999 rok , jak i koszty uzyskania przychodów . W skardze na tą decyzję do Naczelnego Sądu Administracyjnego ,Skarżący wniósł o jej uchylenie, nie zgadzając się z twierdzeniem Izby Skarbowej, że koszty uzyskanych w roku 1999 przychodów należało pomniejszyć o kwotę przyznanych w tym roku dopłat do oprocentowania kredytów preferencyjnych. Dopłaty do oprocentowania kredytów, jak podnosi, to nie to samo co koszty i wydatki sfinansowane z tych dopłat. Z przepisu art. 16 ust. l pkt 58 ustawy o podatku dochodowym jasno wynika, iż koszty uzyskanych w roku 1999 przychodów należało pomniejszyć o kwotę poniesionych w tym roku kosztów i wydatków z dotacji, a nie o kwotę samej dotacji, jak podaje Izba Skarbowa. A zatem zasadnym jest postawienie decyzji Izby Skarbowej zarzutu błędnej wykładni i niewłaściwego zastosowania przepisu art. 16 ust. l pkt 58 powołanej ustawy o podatku dochodowym. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje . Skarga zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z przepisami ustawy z dnia 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych , w brzmieniu obowiązującym w 1999r.,a w szczególności art. 17 ust.1 pkt 14, wolne od podatku są dotacje otrzymane z budżetu państwa lub budżetów jednostek samorządu terytorialnego, z wyjątkiem dopłat do oprocentowania kredytów bankowych w zakresie określonym w odrębnych ustawach. Stosownie przy tym do art. 16 ust.1 pkt 58 tej ustawy nie uważa się za koszty uzyskania przychodów wydatków i kosztów bezpośrednio sfinansowanych z dochodów (przychodów), o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 14-14b, 23-25 i 27 . W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu jest kwestia, które i w jakiej wysokości wydatki i koszty Banku zostały bezpośrednio sfinansowane z dotacji. W rozpoznawanej sprawie Izba Skarbowa uznała, że wystarczającym dla rozstrzygnięcia powyższej kwestii jest stwierdzenie ,że nie można ustalić jakie wydatki i koszty zostały z dotacji sfinansowane ,co uzasadnia stanowisko nie uznania za koszty uzyskania przychodu kwot wydatków w wysokości otrzymanej dotacji. Zdaniem Izby Skarbowej to podatnik nie przedstawił wiarygodnych dowodów na okoliczność niewykorzystania dotacji na bieżącą działalność. Według oceny Sądu stanowisko to nie jest uprawnione. W szczególności należy wskazać ,że zgodnie z art. 122 i art. 187 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. Nr 137, poz.926 ze zm. ), w toku postępowania to organy podatkowo są zobowiązane do podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy , zebrania w sposób wyczerpujący i rozpatrzenia całego materiału dowodowego w sprawie. Oczywiste jest ,że konieczność przeprowadzenia postępowania dowodowego zachodzi w sytuacji, gdy pewne fakty są sporne między podatnikiem, a organem podatkowym. Dokumenty i oświadczenia składane przez stronę w postępowaniu administracyjnym korzystają przy tym z domniemania prawdziwości, jeżeli nie są oczywiście sprzeczne z innymi dowodami lub okolicznościami i faktami znanymi organowi administracyjnemu z urzędu. W złożonej korekcie zeznania Skarżący przedstawił rozliczenie m.in. w zakresie kosztów uzyskania przychodu. W związku z zakwestionowaniem zeznania w tej części to organy podatkowe powinny wykazać ,których kosztów i wydatków nie uznano za koszty uzyskania przychodów. W tej kwestii nie dokonano jednakże żadnych ustaleń. Art. 16 ust. l pkt 58 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, co zasadnie podnosi Skarżący, nie upoważnia organów podatkowych w przypadku braku możliwości ustalenia kosztów i wydatków, o których mowa w tym przepisie do przyjęcia ,że na sfinansowanie tych kosztów przeznaczone zostały w całości przychody wolne od podatku dochodowego, a sposób w jaki zebrano i dokonano oceny materiału dowodowego nosi cechy dowolności. Zważywszy, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa postępowania i prawa materialnego ,które miały istotny wpływ na wynik sprawy Sąd na podstawie art. 145 §1 pkt1 lit. a i c ,art. 152 w zw. z art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 154,poz. 1270) orzekł jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło