III SA 1968/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-10

Skład orzekający: G. Nasierowska, K. Chustecka, M. Długosz-Szyjko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy cele statutowe fundacji, które obejmują wspieranie organizacji pozarządowych, animowanie współpracy, rozszerzanie wiedzy o organizacjach pozarządowych oraz wspieranie ich rozwoju, a także prowadzenie niepublicznej placówki oświatowej, mogą być uznane za działalność oświatową lub pomoc społeczną w rozumieniu art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, uzasadniającą zwolnienie z obowiązku składania miesięcznych deklaracji CIT-2?
Ratio decidendi
Cele statutowe fundacji muszą być tożsame z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, aby można było skorzystać ze zwolnienia podatkowego. Zwolnienia i ulgi podatkowe są wyjątkiem od zasady sprawiedliwości podatkowej i nie mogą być stosowane w drodze wykładni rozszerzającej. Cele te muszą wynikać wprost ze statutu fundacji i nie mogą być ustalane przez organy podatkowe w drodze wykładni.
Stan faktyczny
Fundacja wniosła o zwolnienie z obowiązku składania miesięcznych deklaracji CIT-2, uzasadniając to prowadzeniem działalności oświatowej i społecznej oraz brakiem działalności gospodarczej. Urząd Skarbowy i Izba Skarbowa odmówiły uwzględnienia wniosku, stwierdzając, że cele statutowe fundacji nie są tożsame z celami wymienionymi w art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Fundacja zaskarżyła decyzję Izby Skarbowej, argumentując, że jej działalność, w tym prowadzenie szkoleń i niepublicznej placówki oświatowej, mieści się w pojęciu działalności oświatowej.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę Fundacji.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA G. Nasierowska, Sędzia NSA (del.) K. Chustecka (spr.), Sędzia WSA M. Długosz-Szyjko, Protokolant A. Kot, po rozpoznaniu w dniu 10 marca 2004 r. sprawy ze skargi Fundacji [...] B. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia[...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy zwolnienia z obowiązku składania miesięcznych deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu oddala skargę Zaskarżoną decyzją wydaną na podstawie art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz art. 25 ust. 5 i art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15.02.1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych /Dz. U. z 2000 r. nr 54, poz. 654 ze zm./ Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...]03.2002 r. nr [...] odmawiającą Fundacji [...] "B" uwzględnienia wniosku w sprawie zwolnienia z obowiązku składania miesięcznych deklaracji CIT-2. W uzasadnieniu wskazano, że Fundacja prośbę o zwolnienie z obowiązku składania miesięcznych deklaracji CIT-2 w 2002 r. uzasadniła tym, że w ramach działalności statutowej prowadzi działalność oświatową i społeczną i jednocześnie nie prowadzi działalności gospodarczej. Urząd Skarbowy W. odmówił uwzględnienia wniosku, stwierdzając, że cele statutowe Fundacji nie są tożsame z celami wynikającymi z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych. Izba Skarbowa w W. podzieliła to stanowisko. Stwierdziła, że w statucie fundacji B. jako cel działalności nie została wymieniona ani działalność oświatowa ani pomoc społeczna. Wymienione w § 7 pkt 3 Statutu jako jeden z celów B. , rozszerzanie wiedzy o organizacjach pozarządowych w Polsce i za granicą nie jest celem strickte oświatowym. Cele statutowe Fundacji nie są tożsame z celami wynikającymi z art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych, a zatem nie został spełniony podstawowy warunek uprawniający do skorzystania ze zwolnienia podatkowego . Fundacja nie ma więc uprawnienia do ubiegania się na podstawie art. 25 ust. 5 ustawy o zwolnienie z obowiązku składania deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu (straty). W skardze do Sądu na decyzję Izby Skarbowej Skarżąca wnosi o jej uchylenie. Podnosi, że zgodnie ze Statutem Fundacja B. do swych celów zalicza między innymi: wspieranie organizacji pozarządowych w ich działaniach na rzecz dobra publicznego, animowanie współpracy organizacji pozarządowych z samorządem i administracją rządową, rozszerzanie wiedzy o organizacjach pozarządowych, wspieranie rozwoju organizacji pozarządowych. Cele te Fundacja realizuje między innymi poprzez przygotowanie i prowadzenie szkoleń, prowadzenie poradnictwa i konsultacji, organizowanie i udział w spotkaniach, prowadzenie działalności informacyjnej. Powyższy zakres działalności, zdaniem Skarżącej, mieści się jak najbardziej w pojęciu "działalności oświatowej". Fundacja prowadzi też od 15 października 1994 roku Niepubliczną Palcówkę Oświatową w zakresie aktywizacji zawodowej. Uznając za słuszne stanowisko wyrażone w decyzji Izby Skarbowej, iż stosowanie zwolnień i ulg w systemie podatkowym przez urzędy podatkowe jest wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej, Skarżąca nie zgadza się, że stosowanie tych zwolnień nie może się odbywać według wykładni rozszerzającej, a zatem wskazanie celów działalności fundacji powinno być dokonywane w sposób analizujący całość działalność statutowej. Fundacja prowadzi swoją działalność także w oparciu o pomoc społeczną. Powołując się na pisma Ministerstwa Finansów Skarżąca wywodzi, że przez pojęcie "których celem statutowym jest działalność" należy rozumieć nie tylko bezpośrednie prowadzenie przez daną jednostkę organizacyjną placówki oświatowej czy kulturalnej, lecz także wspieranie takiej działalności, o ile wynika to wprost ze statutu. Przyjmując humanitarny, a więc pozanormatywny wymiar działalności dla której są tworzone fundacje, zdaniem Skarżącej istnieje uzasadniona podstawa wyłączenia obowiązku składania miesięcznych deklaracji o wysokości osiągniętego dochodu CIT-2 przez Fundację B. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie, podtrzymując zajęte stanowisko. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest nieuzasadniona. Zgodnie z art. 17ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 15 lutego 1992r. o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz.U. z 2000r., Nr 54, poz. 654 ze zm.) wolne od podatku są dochody podatników, z zastrzeżeniem ust. 1c, których celem statutowym jest działalność naukowa, naukowo-techniczna, oświatowa, w tym również polegająca na kształceniu studentów, kulturalna, w zakresie kultury fizycznej i sportu, ochrony środowiska, wspierania inicjatyw społecznych na rzecz budowy dróg i sieci telekomunikacyjnej na wsi oraz zaopatrzenia wsi w wodę, dobroczynności, ochrony zdrowia i pomocy społecznej, rehabilitacji zawodowej i społecznej inwalidów oraz kultu religijnego - w części przeznaczonej na te cele. Stosownie do art. 25 ust. 5 ustawy podatnicy, o których mowa w art. 17 ust. 1 pkt 4-8 mogą być zwolnieni (pod warunkami określonymi w przepisie) na ich wniosek przez Urząd Skarbowy z obowiązku składania deklaracji CIT-2. Uprawnienia do zwolnienia podatkowego na podstawie art. 17 ust. 1 pkt 4 ustawy Skarżąca uzasadnia tym, że w ramach działalności statutowej prowadzi działalność oświatową i społeczną. Izba Skarbowa stwierdzając, że do skorzystania z powyższego zwolnienia muszą przez fundację zostać spełnione dwa warunki, jej celem statutowym musi być działalność wymieniona w tym przepisie oraz uzyskane przez jednostkę dochody muszą być wydatkowane na ten cel uznała, że nie został spełniony pierwszy z warunków, a mianowicie, że określone w statucie Skarżącej cele nie są tożsame z celami wymienionymi w powołanym przepisie. Izba Skarbowa podkreśliła przy tym, że wszelkie zwolnienia i ulgi podatkowe w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej /powszechności i równości opodatkowania/, a ich stosowanie przez organy podatkowe nie może odbywać się według wykładni rozszerzającej, powołując się na wyrok z dnia 8.02.1994 r. sygn. akt SA /Lu 1321/93, w którym Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że cele fundacji, będące jednym z warunków do wyłączenia dochodu fundacji od podatku dochodowego od osób prawnych muszą wynikać wprost ze statutu fundacji; nie mogą być ustalane przez organy podatkowe w drodze wykładni, do której organy te nie są uprawnione. Sąd w składzie rozpoznającym niniejszą sprawę podziela ten pogląd, uznając za nieuprawnione wywody zawarte w skardze dotyczące konieczności stosowania wykładni rozszerzającej przepisów w tym zakresie i wniosku, że uwzględniając humanitarny i pozanormatywny wymiar działalności, dla której są tworzone fundacje, zwolnienia powinny odnosić się do wszystkich fundacji w tym również Fundacji B. Stwierdzając, że zaskarżona decyzja nie narusza prawa, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed Sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153,poz. 1270) orzekł jak w sentencji. s.K.Chustecka s.G.Nasierowska s.M.Długosz-Szyjko

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło