III SA 1973/03

WyrokWSA w Warszawie2004-09-22

Skład orzekający: sędzia Andrzej Jagiełło, sędzia Bożena Dziełak, sędzia Małgorzata Jarecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ podatkowy ma obowiązek umorzyć zaległość podatkową, gdy podatnik uzasadnia wniosek trudną sytuacją finansową i interesem publicznym, a czy zobowiązanie podatkowe uległo przedawnieniu?
Ratio decidendi
Organ podatkowy nie ma obowiązku umorzenia zaległości podatkowej, nawet jeśli istnieją przesłanki ważnego interesu podatnika lub interesu publicznego, ponieważ decyzja w tym zakresie ma charakter uznaniowy. Kontroli sądu podlega jedynie poprawność postępowania dowodowego i wyjaśnienie stanu faktycznego. Zobowiązanie podatkowe nie uległo przedawnieniu, gdyż bieg terminu przedawnienia został przerwany przez podjęte czynności egzekucyjne.
Stan faktyczny
Skarżący A. G. złożył wniosek o umorzenie zaległości podatkowej w podatku VAT za grudzień 1994 r. oraz odsetek, uzasadniając go trudną sytuacją finansową (inwalida II grupy, koszty leczenia) i błędną informacją z broszury Ministra Finansów. Organ pierwszej instancji oraz Izba Skarbowa odmówiły umorzenia, uznając sytuację skarżącego za nieuzasadniającą zastosowania dobrodziejstwa umorzenia i wskazując, że zobowiązanie nie uległo przedawnieniu z uwagi na czynności egzekucyjne. Skarżący wniósł skargę do sądu, podnosząc zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Andrzej Jagiełło, Sędziowie sędzia WSA Bożena Dziełak, sędzia WSA Małgorzata Jarecka (spr.), Protokolant Łukasz Duda, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 września 2004 r. sprawy ze skargi A. G. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług oddala skargę Decyzją z dnia [...] maja 2003 r. Nr [...], na podstawie art. 233§1 pkt 1 i art. 67 §1 i 1a Ordynacji podatkowej (Dz.U. nr 137 poz. 926 z późn. zm.) Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] odmawiającą umorzenia zaległości podatkowej w podatku od towarów i usług w kwocie 3.854,39 zł. za grudzień 1994r. i odsetek od zaległości w kwocie 13.519,50 zł. W uzasadnieniu Izba Skarbowa podała, że skarżący [...] grudnia 2002 r. wystąpił z wnioskiem do właściwego urzędu skarbowego o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 1994 r. wraz z odsetkami, uzasadniając swój wniosek trudną sytuacją finansową. Podał, że jest inwalidą II-ej grupy, a opieka i leki pochłaniają znaczną część otrzymywanej renty. Twierdził również, iż decyzję o zarejestrowaniu się do podatku VAT podjął w oparciu o kolportowana przez Urząd broszurę , w której jednoznaczne stwierdzano, iż strona obligatoryjnie była zwolniona od podatku VAT w 1994.r. Izba Skarbowa stwierdziła, że w myśl art. 67 Ordynacji podatkowej w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika i lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika , może w całości lub w części umorzyć zaległość podatkową wraz z odsetkami za zwłokę. Oznacza, to , iż jeżeli wystąpią pewnego rodzaju zdarzenia lub okoliczności nadzwyczajne organ podatkowy może ale nie musi zastosować tego rodzaju przywilej podatkowy. Izba Skarbowa ustaliła w oparciu o akta sprawy , że zaległość podatkowa powstała na skutek nieuregulowania zobowiązania podatkowego za grudzień 1994r. Od dnia wydania decyzji wymiarowej czyli od 1995r. skarżący poza złożeniem wniosku o umorzenie, nie podjął żadnych innych środków, by uregulować zadłużenie, natomiast argumenty, które wskazał w odwołaniu nie przekonują o nadzwyczajności jego sytuacji. W ocenie Izby Skarbowej sytuacji skarżącego nie można uznać za szczególną albowiem w podobnej jest wielu podatników. Z informacji ostanie majątkowym skarżącego wynikało, że jego dochody kształtują się na poziomie znacznie wyższym od przeciętnego wynagrodzenia emerytów. I podatników otrzymujących świadczenia rentowe. Izba Skarbowa nie stwierdziła, by istniał w sprawie skarżącego "interes publiczny uzasadniający skorzystanie z dobrodziejstwa art. 67 Ordynacji podatkowej. W uzasadnieniu odniesiono się także do argumentu kierowania się przez skarżącego przy podejmowaniu decyzji informacja zawartą w broszurze Ministra Finansów. Izba wskazała, iż okoliczność ta nie ma w ogóle znaczenia dla rozstrzygnięcia w przedmiocie umorzenia , albowiem nie dotyczy przesłanek wskazanych w art. 67 Ordynacji podatkowej. Od wyżej wskazanej decyzji ostatecznej A. G. wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzucając, że powyższa decyzja została wydana z naruszeniem art. 70§3 ustawy Ordynacja podatkowa, albowiem "toczące się postępowanie" przedawniło się [...] lutego 2001 r. Skarżący nie polemizował z oceną zasadności odmowy umorzenia poczynioną przez organ. Na rozprawie strona skarżąca wskazała, iż termin przedawnienia zobowiązania podatkowego upłynął "po dacie 5 grudnia 2000 roku ". Wskazaną datę strona wiązała z wystawieniem w dniu 5 grudnia 1995r. tytułów wykonawczych w postępowaniu egzekucyjnym. Skarżący nie pamiętał i nie potrafił wskazać daty z jaką tytuły te mu doręczono. Izba Skarbowa w odpowiedzi na skargę wniosła o jej oddalenie wskazując, iż decyzja w przedmiocie umorzenia zaległości podatkowej i należnych od niej odsetek została wydana w sposób prawidłowy nie naruszając ani prawa materialnego ani zasad procedury. Dodatkowo wyjaśniono, że zobowiązanie podatkowe nie przedawniło się albowiem jego bieg został przerwany przez podjęte w sprawie czynności egzekucyjne tj. zajęcie emerytury w dniu [...] stycznia 2000 r. Przedmiotowa sprawa została rozpoznana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie na podstawie art. 97§1 ustawy z dnia 30.08.2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę Prawo o ustroju sądów administracyjnych, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U.153 poz..1217 ze zm.). Przepis ten stanowi, że sprawy w których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem o1.01.2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone podlegają rozpoznaniu przez właściwe sądy wojewódzkie. Sąd zważył, co następuje. Stanowisko Izby Skarbowej jest zasadne. W oparciu art. 67§1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r.Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 1997 r. Nr 137 poz. 926) w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe lub odsetki za zwłokę. Z konstrukcji powyższego przepisu wynika, iż decyzje na nim oparte mają charakter uznaniowy, co oznacza, że jeśli nawet za umorzeniem zaległości przemawia "ważny interes podatnika lub interes publiczny ", to organ podatkowy może, ale nie musi umorzyć zaległości podatkowej. A zatem ocena dokonywana przez organ w tym zakresie nie poddaje się kontroli Sądu. Kontroli tej podlega natomiast poprawność postępowania dowodowego i wyjaśnienie stanu faktycznego sprawy. ( Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23 września 1969 r. syg. akt SA/KA 1418/95, Prawo Bankowe 1997, nr 1 s.81) W ocenie Sądu zaskarżona decyzja i tryb jej wydania są zgodne z przepisami Ordynacji podatkowej. Organy podatkowe w sposób prawidłowy i wyczerpujący dokonały ustaleń pozwalających na ocenę , czy istnieją przesłanki do umorzenia zaległości podatkowej wraz z odsetkami. Przeanalizowano możliwości finansowe skarżącego. Nadto Izba Skarbowa wydając zaskarżoną decyzję dodatkowo zobowiązała podatnika do złożenia dokumentów potwierdzających stan jego zdrowia, które także poddała ocenie. Utrzymując w mocy decyzję Urzędu Skarbowego z dnia [...] maja 2003r. Izba wskazała motywy swojej decyzji i wyjaśniła, dlaczego nie uznała, iż w sprawie zachodzą przesłanki z art. 67 Ordynacji podatkowej, które mogłyby prowadzić do uwzględnienia wniosku. Podniesiony przez skarżącego w skardze do Naczelnego Sądu Administracyjnego zarzut przedawnienia zobowiązania podatkowego należy uznać za chybiony. Z akt sprawy wynika, że zaległość podatkowa skarżącego powstała na skutek nieuregulowania zobowiązania podatkowego za grudzień 1994r., które to powstało na skutek przekroczenia obrotu określonego w ustawie o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym ( Dz.U. Nr 11 poz. 50 z późn. zm.) uprawniającego do korzystania ze zwolnienia w trybie art. 14 ust. 1 w/wym. ustawy. Powyższe stwierdziła przeprowadzona w 1995 r. kontrola określająca należny podatek VAT, odsetki i sankcje. Sankcję decyzją z dnia [...] grudnia 2000 Izba Skarbowa umorzyła. Jak wynika z uzasadnienia dołączonego do akt ostatecznego postanowienia Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2000 r. [...], w sprawie skarżącego A. G. [...] Urząd Skarbowy wszczął egzekucję w dniu [...] lutego 1996r. W [...] września 1998 r. został spisany protokół o stanie majątkowym, a w dniu [...] stycznia 2000r. organ egzekucyjny dokonał zajęcia emerytury zobowiązanego ( notatka z dnia [...] stycznia 2003r). Stosownie do art. 70§1 Ordynacji podatkowej ( w brzmieniu do 01 stycznia 2003 r. i po 01 stycznia 2003 ) zobowiązanie podatkowe przedawnia się z upływem 5-letniego terminu przedawnienia, licząc od końca roku kalendarzowego, w którym upłynął termin płatności podatku. Nie ulega wątpliwości, iż termin upływu przedawnienia zaległości podatkowej z grudnia 1994r. upływał z końcem roku 2000. Czynność egzekucyjna - zajęcia emerytury z dnia [...] stycznia 2000r. bieg przedawnienia przerwała, które zgodnie z brzmieniem § 4 wyżej powołanego artykułu biegnie na nowo od dnia następującego po dniu , w którym zakończono postępowanie egzekucyjne. A zatem w ocenie Sądu zaskarżonej decyzji nie można postawić ani zarzutu naruszenia prawa materialnego ani zarzutu naruszenia reguł rządzących postępowaniem. W tym stanie rzeczy, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270; z 2004 r. Nr 162, poz. 1692) należało orzec jak w sentencji.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło