III SA 1982/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-16

Skład orzekający: Antoni Hanusz, Małgorzata Długosz-Szyjko, Włodzimierz Kubiak

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, w sytuacji gdy podatnik nie przedstawił przekonujących dowodów na pokrycie wydatków z ujawnionych źródeł lub zgromadzonych zasobów?
Ratio decidendi
Organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy dotyczące opodatkowania dochodów z nieujawnionych źródeł przychodów, w tym art. 20 ust. 3 i art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, ponieważ podatnik nie przedstawił przekonujących dowodów na pokrycie wydatków z ujawnionych źródeł lub zgromadzonych zasobów. Wyjaśnienia podatniczki, zeznania świadków oraz inne środki dowodowe nie pozwoliły na uznanie, że posiadała ona środki finansowe wystarczające na zakup nieruchomości. Wobec tego, organy miały podstawy do uznania wyjaśnień strony za pozbawione walorów wiarygodności.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W. utrzymującej w mocy decyzję Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. ustalającą zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących oceny dowodów i dowolnej oceny materiału dowodowego. Organy podatkowe ustaliły, że znaczna kwota nie znajduje pokrycia w mieniu zgromadzonym w 2000 r. i latach poprzednich, co skutkowało opodatkowaniem na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Antoni Hanusz (spr.), Sędziowie WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, NSA (del.) Włodzimierz Kubiak, Protokolant Robert Powojski, po rozpoznaniu w dniu 16 marca 2004 r. sprawy ze skargi K.S. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2002 r. Nr [...] w przedmiocie zryczałtowanego podatku dochodowego od osób fizycznych - dochody z nieujawnionych źródeł oddala skargę 1. Zaskarżoną decyzją z dnia [...].06.2002r., Nr [...], po rozpatrzeniu odwołania K. S. od decyzji Inspektora Urzędu Kontroli Skarbowej w S. z dnia [...].03.2002r. Nr [...], ustalającej zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000r. od dochodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów, Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję organu I instancji. Jak wynika z motywów powyższej decyzji, w toku przeprowadzonej kontroli, której przedmiotem było ustalenie źródeł pochodzenia środków finansowych na pokrycie posiadanego majątku oraz wydatków w 2000r. ustalono, iż kwota [...] zł nie znajduje pokrycia w mieniu zgromadzonym w 2000r. oraz w latach poprzednich. Dało to podstawę, w ocenie kontrolującego organu, by przyjąć, iż przychód nie znajduje pokrycia w ujawnionych źródłach, a zatem podlega opodatkowaniu na podstawie art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2000r., Nr 14, poz. 176 ze zm.). W odwołaniu wniesionym od decyzji organu I instancji strona zarzuciła naruszenie dyspozycji art. 180 § 1 i § 2 Ordynacji podatkowej przez przyjęcie do wyjaśnienia sprawy przez organ kontrolujący dowodów, które potwierdzają określone fakty i stany prawne wyłącznie w sposób urzędowy (z wyjątkiem darowizny) i odrzucenie tym samym innych dowodów, o których mowa w wymienionym wyżej przepisie. Zarzuty dotyczące także naruszenia treści art. 191 Ordynacji podatkowej przez dowolną ocenę zebranego materiału dowodowego, gdyż organ kontroli uznał w postępowaniu tylko dowody urzędowo potwierdzone, natomiast wyeliminował wyjaśnienia, informacje oraz dokumenty przedstawione przez skarżącego. W odwołaniu wskazano, że w toku postępowania przedstawiono dowody wymiany waluty (dolary amerykańskie) na złotówki w kantorze, wobec tego w myśl art. 180 § 2 Ordynacji podatkowej, strona nie była zobligowana do przedstawienia innych dowodów w zakresie badanej sprawy, zaś organ nie miał podstawy prawnej żądania informacji potwierdzających, że wymiany waluty dokonano przez skarżącą. 2. Izba Skarbowa w W. nie znalazła podstaw do uwzględnienia odwołania i wskazała, iż aktem notarialnym Rep. A Nr [...] z dnia [...].11.1990r. skarżąca wraz z mężem R. B. nabyła zabudowaną nieruchomość w J. o pow. 1 498m2 wraz z budynkiem mieszkalnym o pow. 130m2 za kwotę [...]zł, płatną w dwóch ratach. Pierwszą ratę w wysokości [...] zł zapłacili w dniu podpisania aktu notarialnego, natomiast drugą, także w kwocie [...] zł, zapłacono w dniu [...].03.2000r. W toku przeprowadzonego postępowania skarżąca oraz jej mąż, zeznali do protokołu, iż od początku trwania ich związku małżeńskiego całość otrzymywanego wynagrodzenia lokowali w dolary amerykańskie z zamiarem zaoszczędzenia pieniędzy na zakup własnego domu. Zaznaczyli jednocześnie, iż nie posiadali nigdy kont dewizowych, ani złotówkowych. Dewizy natomiast były przez nich przechowywane w domu rodziców żony. W toku postępowania nie przedłożyli żadnych dowodów zamiany złotówek na dolary. Skarżąca stwierdziła natomiast, iż dokonała 2 transakcji wymiany waluty amerykańskiej w dniu [...].01.2000r., które także nie zostały udokumentowane. Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż przy wyliczaniu kwoty oszczędności uwzględniono zeznania żony skarżącego, iż w dacie od kwietnia 1992r. do kwietnia 2000r. mieszkali u rodziców żony w J. i w tym czasie koszty ich utrzymania oni ponosili. Natomiast organ prowadzący postępowanie w niniejszej sprawie nie uwzględnił oszczędności w kwocie [...] USD z wyjazdów w okresie studenckim za dwu miesięczny okres pobytu w Finlandii, gdzie pracować miała skarżąca. Izba Skarbowa zwróciła uwagę, iż udowodnienie faktu zgromadzenia w ten sposób oszczędności nie może być przeprowadzone na podstawie wizy pobytowej oraz kserokopii paszportu ze stemplami kontroli granicznej. Odwoławczy organ podatkowy podniósł także utratę siły nabywczej zgromadzonych środków pieniężnych w stosunku do wartości w latach 1992-1999. Jednocześnie Izba Skarbowa przytoczyła w zaskarżonej decyzji szczegółowe wyliczenie obejmujące źródła pochodzenia przychodów oraz poniesionych wydatków w roku 2000. Na podstawie złożonych zeznań oraz oceny zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego ustalono wysokość zasobów finansowych stanowiących odrębny majątek skarżącej w kwocie [...] zł oraz [...] USD. Izba Skarbowa zwróciła uwagę, iż po dokonaniu rozliczenia przychodów i wydatków za następny okres tj. od dnia zawarcia związku małżeńskiego tj. od 19.04.1992r. do 31.12.1999r. wysokość oszczędności wyniosła [...] zł. Z kolei za 2000r. po stronie wydatków należało przyjąć [...] zł. Do wielkości powyższych doliczono kwotę [...] zł w gotówce, zgodnie ze złożonym przez męża skarżącej oświadczeniem w miejscu pracy tj. Urzędzie Celnym oraz przychody z wynagrodzenia, zwrotu nadpłaconego podatku, premii i oszczędności. W konkluzji Izba Skarbowa dowodzi, że [...] zł nie znajduje pokrycia w mieniu zgromadzonym w 2000r. oraz w latach poprzednich. Ustalony stan faktyczny sprawy pozwolił zatem przyjąć za podstawę rozstrzygnięcia art. 20 ust. 1 i 3, a w konsekwencji zastosować treść przepisu art. 30 ust. 1 pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przyjmując zasadę odrębnego opodatkowania małżonków wyrażoną w art. 6 ust. 1 tej ustawy zaskarżoną decyzją ustalono zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych w sposób zryczałtowany z zastosowaniem stawki 75 % od dochodu z nieujwnionych źródeł przychodów w kwocie [...] zł. 3. Na powyższą decyzję K. S. wniosła skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wnosząc w niej o uchylenie w całości zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła przede wszystkim naruszenie art. 180 § 1 i § 2, art. 191 Ordynacji podatkowej oraz naruszenie prawa materialnego przez niewłaściwe zastosowanie przepisu art. 20 ust. 1 i 3 a w konsekwencji art. 30 ust. 1, pkt 7 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Przyjęto bowiem, iż kwota [...] zł jest kwotą nie znajdującą pokrycia w ujawnionych źródłach przychodu. Skarżący twierdzi, że uzasadnienie zaskarżonej decyzji, wymagającej od strony przedstawienia dowodów potwierdzających źródła pochodzenia majątku, np. deklaracje wwozu lub wszystkie zaświadczenia z kantorów walut nie znajduje odzwierciedlenia w obowiązującym stanie prawnym i jest praktycznie niewykonalne wobec upływu czasu. Strona skarżąca podkreśla, że niedopuszczalnym jest dokonywanie oceny sposobów uzyskania dodatkowych dochodów związanych z gromadzeniem środków. Jej zdaniem organy nie uzasadniły dlaczego ustalenie kwoty oszczędności posiadanych przez stronę musi opierać się o zasady arytmetyki przychodów i wydatków lat poprzednich. 4. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa w W. wniosła o jej oddalenie bowiem jej zarzuty uznała za bezzasadne i podtrzymała stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji wraz z przytoczoną tam argumentacją. 5. Rozpoznając niniejszą sprawę Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25.07.2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) stwierdzić należy, iż wbrew zarzutom skargi, decyzja ta nie narusza ani przepisów prawa materialnego, ani też przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. Skarga nie zasługuje zatem na uwzględnienie. Stosownie do treści art. 9 ust. 1 ustawy z dnia 26.07.1991r. o podatku dochodowym od osób fizycznych opodatkowaniu podatkiem dochodowym podlegają wszelkiego rodzaju dochody z wyjątkiem dochodów wolnych od tego podatku. Podlegające opodatkowaniu dochody, uzyskiwane mogą być z różnych źródeł przychodów ujętych w art. 10 ust. 1 powołanej ustawy podatkowej m.in. z innych źródeł. Za przychody z innych źródeł uważa się przychody nie znajdujące pokrycia w ujawnionych źródłach przychodów. Zgodnie z treścią art. 20 ust. 3 tejże ustawy wysokość przychodów nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach lub pochodzących ze źródeł nie ujawnionych ustala się na podstawie poniesionych przez podatnika w roku podatkowym wydatków i wartości zgromadzonego w tym roku mienia, jeżeli wydatki te i wartości nie znajdują pokrycia w mieniu zgromadzonym w roku podatkowym oraz w latach poprzednich, pochodzącym z przychodów opodatkowanych lub wolnych od opodatkowania. W świetle zgromadzonego w aktach sprawy materiału dowodowego należy stwierdzić, iż organy podatkowe właściwie zastosowały przepis art. 20 ust. 3 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Wobec tego organy podatkowe zasadnie zastosowały także przepis art. 30 ust. 1 pkt 7 cytowanej ustawy podatkowej wymierzając podatek od dochodu z nieujawnionych źródeł przychodów lub nie znajdujących pokrycia w ujawnionych źródłach. Poza sporem w badanej sprawie pozostaje bowiem fakt wydatkowania przez skarżącą kwoty na nabycie w 2000r., wraz z mężem, nieruchomości za kwotę [...] zł, położonej w J. W postępowaniu podatkowym dotyczącym dochodu z nieujwnionych źródeł przychodu stwierdza w sposób logiczny i przekonywujący poniesienie wydatków przekraczających zeznany dochód. Wobec tego na podatniku ciąży przedstawienie lub wskazanie źródeł i środków dowodowych przemawiających za tym, że wydatki te znajdują pokrycie w określonych źródłach przychodów lub posiadanych zasobach. Wyjaśnienia podatniczki, podobnie jak zeznania świadków oraz inne środki dowodowe muszą zatem prowadzić do przekonania o istnieniu lub nieistnieniu faktów oraz twierdzeń o tych faktach, w przedmiocie źródeł przychodów, bądź mienia zgromadzonego w roku podatkowym oraz w latach poprzednich pokrywających w pełni dokonane w 2000r. wydatki. Zaprezentowane w toku postępowania środki dowodowe nie pozwalają jednak w sposób logiczny i przekonywujący uznać, iż podatniczka posiadała środki finansowe, o których mowa, w pełni wystarczające na zakup wraz z mężem nieruchomości za kwotę [...] zł. Strona skarżąca nie poparła swego stanowiska przekonywującymi dowodami. Trudno bowiem za takie uznać informacje o wyjeździe do Finlandii, czy sprzeczne wyjaśnienia dotyczące sprzedaży dolarów USA w kantorze w M. i w W. przy ul. [...], przy jednoczesnym przedstawieniu asygnaty z kantoru walut przy ul. K. , a także wyjaśnień, iż jednocześnie sprzedaż waluty nie przekraczały kwoty [...] USA, gdy z asygnaty wynika jednorazowa kwota sprzedaży wynosząca [...] USD. Kolejnych asygnat skarżąca nie posiadała. Wobec powyższego organy podatkowe prowadzące postępowanie miały podstawy by uznać wyjaśnienia strony skarżącej za pozbawione walorów wiarygodności środka dowodowego. Natomiast brak pokrycia wydatków poczynionych przez skarżącą w 2000r. wykazały w sposób przekonywujący i spójny organy, czyniąc to, szczegółowo uzasadniły swe stanowisko zgodnie z treścią art. 191 Ordynacji podatkowej. Sąd nie dopatrzył się również naruszenia treści art. 180 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej, co podnosi skarżący. Zarzuty skargi są natomiast pozbawione merytorycznego uzasadnienia i stanowią w większości polemikę ze stanowiskiem organów. Mając na uwadze powyższe ustalenia i wnioski należy powiedzieć, iż brak jest ustawowych przesłanek do uwzględnienia skargi, w związku z czym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30.08.2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270, ze zm.). s. M. Długosz – Szyjko s. A. Hanusz s. W. Kubiak

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło