III SA 2009/03
WyrokWSA w Warszawie2004-09-30
Skład orzekający: Małgorzata Długosz-Szyjko, Dariusz Dudra, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy faktury dokumentujące czynności pozorne, które nie wywołały skutków prawnych, mogą stanowić podstawę do obniżenia podatku należnego lub zwrotu podatku naliczonego?Ratio decidendi
Faktury dokumentujące czynności pozorne, które nie wywołały skutków prawnych, nie mogą stanowić podstawy do obniżenia podatku należnego ani zwrotu podatku naliczonego. Organy podatkowe są uprawnione do kwestionowania takich czynności, nawet jeśli nie ma orzeczenia sądu powszechnego stwierdzającego ich nieważność, ponieważ każda czynność pozorna jest sprzeczna z zasadami współżycia społecznego i wypełnia hipotezę art. 58 § 2 Kodeksu cywilnego, a także stanowi naruszenie art. 83 § 1 Kodeksu cywilnego.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Izby Skarbowej w W., która uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej w części dotyczącej odsetek za zwłokę i określiła ich wysokość, w pozostałej części utrzymując decyzję organu pierwszej instancji. Organy podatkowe stwierdziły nieprawidłowości w rozliczaniu przez A. Z. podatku od towarów i usług za kwiecień i wrzesień 2000 r., uznając transakcje zakupu płyt CD-R, kaset magnetowidowych i chust oraz ich eksport za pozorne, mające na celu obejście przepisów prawa podatkowego i uzyskanie nienależnego zwrotu podatku. Skarżący zarzucił organom naruszenie przepisów prawa materialnego i proceduralnego, kwestionując możliwość obejścia prawa poprzez czynność pozorną oraz sposób oceny transakcji.Rozstrzygnięcie
Oddala skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko, Sędziowie sędzia WSA Dariusz Dudra (spr.), sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant Krzysztof Zaorski, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 września 2004 r. sprawy ze skargi A. Z. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] czerwca 2003 r. Nr [...] w przedmiocie nienależnego zwrotu różnicy podatku od towarów i usług - oddala skargę -
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] czerwca 2003 r. nr [...], Izba Skarbowa w W. uchyliła decyzję Inspektora Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2002 r. nr [...] w części dotyczącej odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za kwiecień 2000 r. i określiła wysokość tych odsetek, w pozostałej części utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
W uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wskazała, iż w trakcie kontroli podatkowej przeprowadzonej w firmie "[...]" A. Z. stwierdzono nieprawidłowości w rozliczaniu przez Stronę podatku od towarów i usług za kwiecień i wrzesień 2000 r. Z ustaleń organu pierwszej instancji wynika, iż działalność A. Z. w kwietniu i wrześniu 2000 r. polegała na zakupie płyt CD-R, kaset magnetowidowych i chust ze wzorem rękodzielniczym oraz na eksporcie płyt i kaset ze stawką 0% do K.. W ocenie organu pierwszej instancji transakcje dokonane przez Stronę zmierzały do obejścia przepisów prawa podatkowego i miały na celu upozorowanie eksportu w celu uzyskania zwrotu podatku za kwiecień i wrzesień 2000 r.
Od decyzji organu pierwszej instancji Strona wniosła odwołanie z dnia 11 lipca 2002 r. wnosząc o uchylenie decyzji i umorzenie postępowania w sprawie.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Izba Skarbowa szeroko argumentując swoje stanowisko podniosła, iż trafny jest zarzut Strony, że brak jest podstaw do uznania, iż w przedmiotowej sprawie doszło do próby obejścia przepisów prawa. W kontekście powołanych poglądów doktryny i orzecznictwa NSA organ odwoławczy podzielił także pogląd Strony, iż nie jest możliwe obejście prawa poprzez dokonanie czynności prawnej pozornej. Z kolei uznanie za trafne w/w zarzutów nie przesądza jednak o tym, że rozstrzygnięcie Inspektora Kontroli Skarbowej jest wadliwe (z wyjątkiem części decyzji dotyczącej wysokości odsetek za zwłokę). Jak wykazano w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, aby zastosowanie miał przepis § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym, należałoby wykazać, że wystawiono faktury, faktury korygujące lub dokumenty odprawy celnej potwierdzające czynności pozorne. Po zapoznaniu się z materiałem zgromadzonym w sprawie Izba Skarbowa podzieliła stanowisko Inspektora Kontroli Skarbowej, iż w przedmiotowej sprawie powyższy przepis ma zastosowanie, gdyż zebrany materiał dowodowy dał podstawę do uznania, że faktury wystawione na rzecz Strony w kwietniu i wrześniu 2000 r. dokumentują czynności pozorne.
O pozorności zakupu przez Stronę kaset video i płyt CD świadczą, zdaniem Izby Skarbowej:
1) nieuzasadnione ekonomicznie, bardzo wysokie ceny tych towarów w transakcjach z udziałem Pana A. Z. i innych podmiotów uczestniczących w łańcuchu w/w transakcji,
2) bardzo niskie marże stosowane przez podmioty uczestniczące w w/w transakcjach,
3) zawyżone ceny za prawa do kopiowania kaset video i płyt CD płacone przez "[...]" J. M. i [...] Szkołę [...] oraz Warsztaty Szkolne O. K.,
4) rola firmy B. w łańcuchu transakcji, polegająca na tym, że firma ta sprzedawała prawa do kopiowania kaset video i płyt CD i jednocześnie była końcowym odbiorcą w/w towarów. Powyższych działań nie sposób uznać za logiczne i obliczone na uzyskanie legalnych korzyści ekonomicznych,
5) nieodebranie przez B. towaru będącego przedmiotem eksportu do K., co oznacza, że towary te nie przedstawiały wartości handlowej,
6) wysokość i sposób regulowania płatności pomiędzy firmami działającymi w łańcuchu w/w transakcji. Strona nie dokonała bowiem zapłaty za zakupione kasety video, jak i nie otrzymała zapłaty z tytułu eksportu kaset z dostawą do K.,
7) faktyczne nie prowadzenie przez A. Z. działalności gospodarczej.
Ponadto w uzasadnieniu decyzji Izba Skarbowa wskazała, iż za miesiące maj i czerwiec 2000 r. Strona nie złożyła deklaracji VAT-7. Natomiast za lipiec i sierpień 2000 r. Strona złożyła deklaracje wykazując zerowe wartości podatku naliczonego i należnego. Powyższe fakty w powiązaniu z innymi powołanymi wyżej okolicznościami świadczą, zdaniem Izby Skarbowej, o tym, że w miesiącach kwiecień i wrzesień 2000 r. Strona nie prowadziła rzeczywistej działalności gospodarczej, a była jedynie uczestnikiem transakcji pozornych.
Organ odwoławczy podzielił także stanowisko organu pierwszej instancji co do pozorności zakupu w kwietniu 2000 r. przez A. Z. od "[...]" Sp. z o. o. 90 chust ze wzorem rękodzielniczym. Świadczą o tym nieuzasadnione ekonomicznie, bardzo wysokie ceny chust, nieuregulowanie przez Stronę płatności na rzecz dostawcy, fakt, iż nie doszło do sprzedaży chust, a także okoliczność, iż Strona faktycznie nie prowadziła działalności gospodarczej.
Ustosunkowując się do zarzutów podniesionych w odwołaniu Izba Skarbowa wskazała również, iż nie można zgodzić się z zarzutem, zgodnie z którym, w decyzji organu pierwszej instancji przedstawione zostały okoliczności nie związane z prowadzoną przez Stronę działalnością. Zgodnie bowiem z art. 122 Ordynacji podatkowej, w toku postępowania organy podatkowe podejmują wszelkie niezbędne działania w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy. Natomiast stosownie do art. 187 § 1 w/w ustawy organ podatkowy jest obowiązany zebrać i w sposób wyczerpujący rozpatrzyć cały materiał dowodowy. Zdaniem Izby Skarbowej, opisane w decyzji organu pierwszej instancji okoliczności, jeśli nie dotyczyły Strony, to dotyczyły podmiotów, które albo były kontrahentami Strony, albo uczestniczyły w łańcuchu pozornych transakcji w/w towarami we wcześniejszych etapach obrotu. Mając na uwadze w/w przepisy a także art. 180 § 1 Ordynacji podatkowej, stwierdzić należy, że organ pierwszej instancji miał obowiązek przedstawienia okoliczności w jakich pozorne transakcje, były zawierane. Pozwalało to na dokładne poznanie motywów jakimi Strona kierowała się uczestnicząc w czynnościach pozornych. W związku z tym Izba Skarbowa wskazała, iż nie można zgodzić się ze Stroną, że "łańcuszek czynności cywilnoprawnych zawieranych przez wielu kontrahentów, winien być rozpatrywany jako ciąg niezależnych czynności". Z akt sprawy wynika, że czynności zakupu praw do kopiowania kaset video i płyt CD a także obrót w/w towarami były ze sobą powiązane i służyły, upozorowaniu eksportu, co w efekcie miało na celu nienależny zwrot podatku od towarów i usług A. Z. Ponadto Izba Skarbowa podkreśliła, iż organ pierwszej instancji nie kwestionował ważności umów zawartych przez Sronę. Uprawnienia w tym zakresie mają sądy cywilne. Zdaniem Izby Skarbowej, organ pierwszej instancji stwierdził jedynie, do czego uprawnia przepis § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. c) rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r., że zachodzą przesłanki z art. 83 § 1 kodeksu cywilnego.
Zgodnie z tym przepisem w rozliczeniach za kwiecień i wrzesień 2000 r. Strona nie miała prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikających z faktur dokumentujących czynności pozorne.
Bezzasadne są także, zdaniem organu odwoławczego, zarzuty naruszenia § 50 ust. 3 oraz § 52 ust. 1 w/w rozporządzenia, ponieważ Strona nie okazała faktury nr [...] wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Sp. z o. o. z siedzibą w W. Zgodnie z § 50 ust. 3 w/w rozporządzenia Strona nie miała więc prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony wynikający z tej faktury (21, 78 zł.) w rozliczeniu za kwiecień 2000 r. Ponadto, zdaniem organu odwoławczego, bezzasadny jest zarzut nie ustosunkowania się przez Inspektora do wniosku z dnia 15.11.2001 r. o przeprowadzenie ponownej oceny zebranej dokumentacji z punktu widzenia możliwości weryfikacji ustaleń kontroli, ponieważ wniosek taki nie wpłynął do organu pierwszej instancji.
Podsumowując Izba Skarbowa wskazała, iż decyzja organu pierwszej instancji podlega uchyleniu jedynie w części dotyczącej określenia wysokości odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej za kwiecień 2000 r. z powodu błędnego ich obliczenia.
W skardze z dnia 14 lipca 2003 r. skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego, Skarżący zarzucił organom podatkowym naruszenie przepisów:
- art. 10 ust. 2 ustawy z dnia 08.01.1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym poprzez błędne określenie kwoty zwrotu różnicy podatku wynikające z niewłaściwego zastosowania § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. c) i § 52 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym;
- § 50 ust. 4 pkt. 5 lit. c) i § 52 ust. 1 w/w rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22.12.1999 r. poprzez brak podstaw do jego zastosowania.
Skarżący wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji.
W uzasadnieniu skargi Skarżący podnosi, że przepisy art. 58 § 1 i 83 kodeksu cywilnego stanowią odrębne, samodzielne i wykluczające się wzajemnie podstawy nieważności czynności prawnej. W opinii Skarżącego nie jest więc możliwe obejście prawa poprzez dokonanie czynności prawnej pozornej.
W ocenie Strony powołanie się przez organ pierwszej instancji na art. 58 kc oznacza próbę zakwestionowania ważności umowy, a nie tylko jej podatkowych skutków.
Skarżący zarzuca również, że pomimo obszernego przedstawienia stanu faktycznego, obejmującego także okoliczności nie związane z prowadzoną przez Stronę działalnością oraz nie odnoszące się do okresu, którego dotyczyła decyzja, Inspektor nie wskazał żadnej konkretnej czynności prawnej, której stroną byłby Skarżący i która jednocześnie byłaby sprzeczna z ustawą albo miałaby na celu obejście ustawy. Organ pierwszej instancji nie sprecyzował także przepisu ustawy, który zostałby naruszony, a nawet samej ustawy, co uniemożliwiało, zdaniem Skarżącego, ustosunkowanie się do treści decyzji. Jednocześnie Skarżący podnosi, że brak jest podstaw do uznania, iż doszło do próby obejścia przepisów prawa.
Ponadto Strona Skarżąca wskazuje, że łańcuszek czynności cywilnoprawnych zawieranych przez wielu kontrahentów, winien być rozpatrywany jako ciąg niezależnych czynności, co w konsekwencji oznacza, iż określając podatkowy efekt danej czynności cywilnoprawnej nie można odwołać się do cech czynności cywilnoprawnych zawartych przez innych kontrahentów w łańcuszku.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej w W. podtrzymał w całości stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Pismem z dnia [...] września 2004 r. Skarżący uzupełnił skargę. W przedmiotowym piśmie Skarżący nie zgodził się ze stanowiskiem organu odwoławczego, zgodnie z którym faktury wystawione w kwietniu i wrześniu 2000 r. dokumentują czynności pozorne. Zdaniem Skarżącego dokonane przez niego czynności wywołały skutki prawne, ponieważ własność towarów została przeniesiona, towar został wydany a Skarżący dokonał zapłaty za zakupiony towar. Strona Skarżąca wskazuje również, iż błędne jest stanowisko organu odwoławczego, w myśl którego, każda czynność pozorna wypełnia hipotezę normy prawnej zawartej w art. 58 § 2 kc. Jeżeli bowiem istniałaby taka relacja pomiędzy normami prawnymi zawartymi w tych przepisach to zbyteczny byłby przepis art. 83 § 1 kc zawierający dyspozycję uznania czynności za nieważną skoro i tak byłaby nieważna ze względu na sprzeczność z zasadami współżycia społecznego. Podsumowując Skarżący wskazał, iż dokonane przez niego czynności w wyniku których nabył towar nie wypełniały hipotezy normy prawnej zawartej zarówno w art. 83 § 1 jak i w art. 58 § 2 kc.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie zważył, co następuje.
Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej zgodności z prawem w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z 25.6.2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), stwierdzić należy, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Wydanej decyzji nie można zarzucić naruszenia prawa.
Sąd oceniając sprawę w świetle zebranego materiału dowodowego stwierdził, iż przepis będący podstawą prawną rozstrzygnięcia Izby Skarbowej, tj. § 50 ust. 3 i 4 pkt 5 lit. c rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) mógł być zastosowany i nie dopatrzył się w tym względzie ani naruszenia prawa materialnego, ani też przepisów proceduralnych w stopniu, który dawałby podstawę do wzruszenia zaskarżonego aktu administracyjnego (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a oraz c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1271 z późn. zm.). W konsekwencji Sąd za bezzasadne uznał także zarzuty naruszenia innych przepisów przywołanych przez skarżącego w skardze.
Zgodnie z wyżej wymienionym przepisem rozporządzenia wykonawczego do ustawy o podatku od towarów i usług w przypadku, gdy wystawiono fakturę, potwierdzającą czynności, do których mają zastosowanie przepisy art. 58 i 83 kodeksu cywilnego, faktura taka nie stanowi podstawy do obniżenia podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku naliczonego. Przepisy kodeksu cywilnego, do których odsyła się w rozporządzeniu, dotyczą czynności prawnych nieważnych w wyniku sprzeczności z ustawą lub zasadami współżycia społecznego albo mających na celu obejście ustawy (art. 58 kc), jak również składanych dla pozoru oświadczeń woli (art. 83 kc). Zdaniem Sądu faktura niedająca prawa do odliczenia podatku naliczonego nie musi dokumentować czynności, do której znajduje zastosowanie jednocześnie art. 58 i 83 kodeksu cywilnego. Wynika to przede wszystkim z tego, iż wymienione przepisy regulują różne instytucje cywilnoprawne, które przeważnie wzajemnie się wykluczają i w obrocie cywilnoprawnym występują oddzielnie. Z reguły instytucje te się nie pokrywają, inaczej zbędne byłyby odrębne unormowania. Jednak zauważyć należy, iż w doktrynie podniesiono, że pojęcie obejścia prawa i pozorności są sobie znaczeniowo bliskie i niejednokrotnie się pokrywają (por. S. Dmowski, S. Rudnicki, Komentarz do Kodeksu cywilnego Księga pierwsza, część ogólna, Wydawnictwo prawnicze 2001 r. s. 188 i tam podane orzecznictwo SN). Również zaakceptować należy pogląd organów podatkowych, że każda czynność pozorna jest czynnością sprzeczną z zasadami współżycia społecznego. Tak, więc nawet gdyby przyjąć, że na gruncie rozporządzenia wykonawczego do ustawy o podatku od towarów i usług przesłanki z art. 58 kc i 83 kc muszą występować łącznie, to w świetle zaistniałego stanu faktycznego były podstawy do pozbawienia podatnika prawa do odliczenia podatku naliczonego, bowiem sporne faktury dokumentowały czynności pozorne.
Organy przyjęły, że w sprawie mamy do czynienia z czynnościami pozornymi. Zgodnie z art. 83. § 1 kc nieważne jest oświadczenie woli złożone drugiej stronie za jej zgodą dla pozoru. Oświadczenie złożone jest dla pozoru wtedy, gdy z góry powziętym zamiarem stron jest brak woli wywołania skutków prawnych, przy jednoczesnej chęci wprowadzenia innych osób (lub organów) w błąd, co do dokonania określonej czynności prawnej (por. wyrok SN z dnia 12. 07. 2002r. sygn. akt \/ CKN 1547/00). Ustalenie, że oświadczenie woli zostało złożone drugiej stronie dla pozoru jest równoznaczne ze stwierdzeniem jego nieważności, co oznacza, że z mocy samego prawa oświadczenie to nie wywołuje skutków prawnych określonych w jego zewnętrznym brzmieniu. Ze sformułowania tego przepisu wynika, że czynność pozorna nie wywołuje skutków nie tylko między stronami, ale też w stosunku do osób trzecich – organów mających obowiązek kontrolowania poprawności i rzetelności deklarowanych zobowiązań podatkowych, stanowiących dochody budżetu państwa. Każdy prawnie zainteresowany, a więc także organ podatkowy reprezentujący interesy fiskalne państwa, może, zatem powoływać się na nieważność pozornej czynności prawnej. Do stwierdzenia nieważności nie jest konieczne orzeczenie sądu powszechnego, które ma jedynie charakter deklaratoryjny (por. wyrok NSA z dnia 17.04.1996 r. sygn. akt S.A./Sz 1636/95).
Zdaniem Sądu organy podatkowe są nie tylko uprawnione, ale również zobowiązane do oceny oraz ewentualnego kwestionowania czynności cywilnoprawnych, których celem jest uzyskanie korzyści finansowych kosztem budżetu państwa, zwłaszcza wtedy, gdy podatnicy dokonują czynności pozorujących działania gospodarcze.
Organy orzekające w tej sprawie, po zebraniu materiału dowodowego zajęły stanowisko, że rzeczywistym celem transakcji gospodarczych, w których uczestniczył skarżący i w ramach, których wystawiono zakwestionowane faktury było uzyskanie nienależnych zysków ze zwrotu podatku od towarów i usług, a nie prowadzenie faktycznej działalności gospodarczej. Dlatego też uznały, że były to czynności podjęte dla pozoru w celu stworzenia mechanizmu służącego jedynie uzyskaniu zwrotu podatku naliczonego związanego z nabyciem towarów. Skonstatować należy, iż działania podatnika były nakierowane na wywołanie u organów podatkowych wyobrażenia, iż podatnik wraz z kontrahentami realizował rzeczywiste cele gospodarcze, przy okazji, których powstawał duży podatek naliczony. Zdaniem Sądu w kontekście zebranego materiału świadczy to jednoznacznie o pozorności czynności cywilnoprawnych. W związku z powyższym organy prawidłowo uznały, że zostały spełnione przesłanki, o których mowa w § 50 ust. 4 pkt 5 lit.c wyżej przywołanego rozporządzenia. Ponadto, stwierdzić należy, że prawdziwy charakter i cel transakcji przeprowadzonych przez stronę godził w elementarne zasady funkcjonujące w normalnym obrocie gospodarczym, jak zasady uczciwości i rzetelności, a więc był sprzeczny z zasadami współżycia społecznego i wypełniał hipotezę art. 58 §2 kodeksu cywilnego.
Taka ocena transakcji skarżącego, w których brał on udział jako jedno z "ogniw łańcuszka" podmiotów, dążących do uzyskania zwrotu podatku od towarów i usług w wyniku czynności zawierających elementy pozornego i sprzecznego z zasadami współżycia społecznego działania, zdaniem składu orzekającego, znajduje potwierdzenie w zebranym, zgodnie z zasadami wyrażonymi w art. 122 i 187 Ordynacji podatkowej, materiale dowodowym. Została ona w sposób spójny, logiczny i zgodny z wiedzą z zakresu działalności handlowej wywiedziona w uzasadnieniu decyzji organu drugiej instancji. Mając powyższe na uwadze powiedzieć należy, że dokonana ocena mieści się w granicach swobodnej oceny dowodów, do której organy mają prawo w oparciu o treść art. 191 Ordynacji podatkowej.
Pozorność transakcji w niniejszej sprawie – zdaniem Sądu – wynika z następujących faktów, mających potwierdzenie w zgromadzonym materiale dowodowym. Nieuzasadnione ekonomicznie bardzo wysokie ceny zakupu – płyta CD 520,50; kaseta 495,50 zł, bardzo niskie marże stosowane przez podmioty uczestniczące w transakcjach od 0,6 do 1,05 %, nieodebranie towaru przez firmę B. będącego przedmiotem eksportu do K., co oznacza, że towary te nie przedstawiały żadnej wartości. Następnym ważnym faktem są zawyżone ceny za prawa do kopiowania kaset video i płyt CD, płacone przez [...] J. M. i [...] Szkołę [...] oraz Warsztaty Szkolne O. K.. Wymienione firmy zajmowały się kopiowaniem kaset video i płyt CD na podstawie licencji udzielonych między innymi przez firmę M. K. lub przez J. M., którzy uzyskali z kolei licencje od firmy B., która miała być odbiorcą towarów wyeksportowanych do K. przez skarżącego. Także o pozorności świadczy wysokość i sposób regulowania należności za towar, zapłata przez stronę ceny dopiero po uiszczeniu płatności przez importera i po otrzymaniu z urzędu zwrotu podatku VAT za miesiąc kwiecień 2000 r. Natomiast za wrzesień, gdy nastąpiło wstrzymanie zwrotu podatkowego, nie było już zapłaty za towar i cały mechanizm zanikał. Do powyższego dodać należy również fakt w postaci oświadczenia córki skarżącego, w którym stwierdziła, iż ojciec nigdy nie prowadził działalności pod adresem wymienionym we wpisie do ewidencji działalności gospodarczej. Istotne znaczenie w kontekście zaistniałego stanu faktycznego ma również, to że za miesiące maj i czerwiec podatnik nie złożył deklaracji VAT, natomiast za lipiec i sierpień deklaracje złożono, ale wykazując zerowy podatek należny i naliczony.
Podobnie jako pozorny należy uznać handel chustami: nieuzasadnione ekonomicznie, bardzo wysokie ceny, nie regulowanie przez stronę płatności, fakt, że nie doszło do sprzedaży chust, nie prowadzenie działalności pod wskazanym adresem, jak również nie składanie deklaracji, a także składanie deklaracji zerowych.
Reasumując skonstatować należy, że czynności cywilnoprawne zawierane przez stronę miały charakter pozorny. Nierealne ceny, marża, która z pewnością nie pokrywała kosztów transakcji, a już z pewnością kosztów prowadzenia działalności, w kontekście nie odbierania towaru przez kupującego jednoznacznie wskazują, że przedmiotowe czynności były nierzetelne, czyli nie odzwierciedlały stanu rzeczywistego. Dodać należy, że zaprezentowanej oceny nie może – w kontekście zebranego materiału i wyciągniętych wniosków – zmienić fakt częściowego odbioru towarów, na który powołuje się Strona Skarżąca.
Dodatkowo Sąd zauważa, że w przypadku, gdy nie dochodzi do przeniesienia posiadania rzeczy oznaczonych, co do gatunku, a z takimi mamy do czynienia w niniejszej sprawie, to nie dochodzi do przeniesienia własności, co skutkuje nie zawarciem umowy sprzedaży. Konsekwencją powyższego, czy to z powodu czynności pozornych, czy też z racji braku czynności cywilnoprawnej, przedmiotowe faktury nie dawały prawa do odliczenia podatku naliczonego, jak również jego zwrotu.
Bezzasadne są także zarzuty naruszenia § 50 ust. 3 oraz § 52 ust. 1 w/w rozporządzenia, ponieważ strona nie okazała faktury nr [...] wystawionej przez Przedsiębiorstwo Wielobranżowe Spółka z o.o. z siedzibą w W. Zgodnie z § 50 ust. 3 w/w aktu wykonawczego podatnik nie miał prawa do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, wynikający z tej faktury w rozliczeniu za kwiecień 2000 r., bowiem podstawą odliczenia jest posiadanie faktury, faktury korygującej lub duplikatu.
Ustalenia dokonane w toku postępowania wyjaśniającego prowadzonego w tej sprawie prawidłowo zostały odzwierciedlone w uzasadnieniu decyzji Izby Skarbowej, która ustosunkowała się do zarzutów strony wyjaśniła, dlaczego nie daje wiary jej twierdzeniom i szczegółowo, zgodnie z art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, podała przyczyny zastosowania w sprawie § 50 ust. 4 pkt 5 lit. c powołanego rozporządzenia Ministra Finansów.
Dlatego też zaskarżonej decyzji nie można poczynić zarzutu w przedmiocie jej uzasadnienia.
Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ) i art. 97 ustawy Przepisów wprowadzających ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U nr 153, poz. 1271 z późn. zm. ).
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło