III SA 2223/02
WyrokWSA w Warszawie2005-02-22
Skład orzekający: Grażyna Nasierowska, Małgorzata Długosz-Szyjko, Małgorzata Jarecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy utrata prawa do odliczenia podatku naliczonego w podatku od towarów i usług następuje w wyniku niezłożenia deklaracji VAT-7 w ustawowym terminie, nawet jeśli podatnik posiadał dokumenty potwierdzające podatek naliczony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że niezłożenie deklaracji VAT-7 w ustawowym terminie skutkuje utratą prawa do odliczenia podatku naliczonego, zgodnie z art. 19 ust. 3 ustawy o VAT. Prawo do odliczenia musi być realizowane w prawem określonej formie, którą jest złożenie deklaracji podatkowej. Organ podatkowy nie może zastępować podatnika w tym obowiązku, a po wszczęciu kontroli lub postępowania podatkowego możliwość samoobliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji kończy się, a uprawnienie do określenia zobowiązania przechodzi na organy podatkowe.Stan faktyczny
Skarżący, byli wspólnicy spółki cywilnej "W.", kwestionowali decyzję Izby Skarbowej utrzymującą w mocy decyzję Urzędu Skarbowego o odpowiedzialności osób trzecich za zaległości podatkowe spółki z tytułu podatku od towarów i usług za okres kwiecień-październik 2000 r. Zarzucali m.in. określenie zobowiązań mimo ich braku, naruszenie przepisów KPA, prowadzenie postępowania mimo jego umorzenia oraz bezpodstawne skierowanie decyzji do jednego ze wspólników. Organy podatkowe uznały, że spółka utraciła prawo do odliczenia podatku naliczonego z powodu niezłożenia deklaracji VAT-7 w terminie, co skutkowało określeniem zobowiązania podatkowego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia WSA Grażyna Nasierowska, Sędziowie sędzia WSA Małgorzata Długosz-Szyjko (spr.), sędzia WSA Małgorzata Jarecka, Protokolant Małgorzata Szamocka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 lutego 2005 r. sprawy ze skargi E.B., N.J. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia ... lipca 2002 r. Nr ... w przedmiocie odpowiedzialności osób trzecich za zobowiązania podatkowe oddala skargę
Skarżący: E.B. i N.J. do 15.02.2001r. wykonywali działalność gospodarczą w spółce cywilnej "W.". P. N.J. przystąpił do spółki ... .03.2000r., a poprzedni wspólnik p. W.J. wystąpił ze spółki ... .04.2000r. Spółka została rozwiązana z dniem ... .02.2001r.
Spółka cywilna "W." była podatnikiem podatku od towarów i usług.
W dniach ... .11.2000, ... .12.2000 r. oraz ... .01.2001 r. pracownicy Urzędu Skarbowego w W. przeprowadzili kontrolę w zakresie prawidłowości rozliczenia podatku od towarów i usług za okres kwiecień-październik 2000r. dotyczącą spółki cywilnej "W.", której udziałowcami byli p. E.B. i p. N.J. .
W toku kontroli ustalono, że do dnia wszczęcia postępowania kontrolnego Strona nie złożyła deklaracji VAT-7 za okres od kwietnia do października 2000 r. W trakcie kontroli kontrolującym okazano kopie deklaracji VAT-7 za w/w okres niepotwierdzone pieczęcią Urzędu Skarbowego wyjaśniając, że oryginały tych deklaracji wysyłano do Urzędu Skarbowego listem zwykłym bez potwierdzenia nadania.
Urząd Skarbowy po wszczęciu w dniu ... .10.2001r. postępowania w przedmiocie przeniesienia zaległości podatkowych spółki cywilnej "W." decyzją z dnia ... .11.2001r nr ... określił kwoty zobowiązania podatkowego za kontrolowane miesiące, za które spółka nie złożyła deklaracji, bez odliczania podatku naliczonego w tych miesiącach.
Z uwagi na fakt, że z dniem ... .02.2001 r. spółka została rozwiązana Organ podatkowy jednocześnie orzekł o odpowiedzialności byłych wspólników zlikwidowanej spółki za zaległości podatkowe określone w przedmiotowej decyzji.
Była to już druga decyzja określająca zobowiązania w podatku od towarów i usług spółki W., albowiem pierwsza wydana w postępowaniu wszczętym w dniu ... .02.2001r. wobec rozwiązanej już w tym okresie spółki cywilnej została uchylona decyzją Izby Skarbowej w W., a samo postępowanie podatkowe wobec spółki zostało umorzone przez Urząd Skarbowy decyzją Nr ... z dnia ... .09.2001 r.
Od decyzji z dnia ... .11.2001r nr ... Wspólnicy złożyli odwołanie z dnia 20.11.2001 r., w którym zarzucili:
• określenie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za kontrolowane miesiące, podczas, gdy w świetle dokumentów ewidencyjnych i końcowego rozliczenia po likwidacji spółki "W." faktycznie zobowiązania takie nie występują,
• nieuwzględnienie wyjaśnień Strony oraz dokumentów stanowiących całość sprawy,
• naruszenie art. 139 i art. 212 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm. zwanej dalej w tekście uzasadnienia ord.pod.) poprzez kontynuowanie sprawy po wydaniu decyzji umarzającej sprawę nr ... z dnia ... .09.2001 r.,
• bezpodstawne wydanie przedmiotowej decyzji na nazwisko N.J. .
W opinii odwołujących się zobowiązania podatkowe określone przez organy skarbowe w zaskarżonej decyzji faktycznie nie występują, co wynika z prowadzonej przez Spółkę dokumentacji, bowiem w badanym okresie podatek naliczony we wszystkich miesiącach był wyższy od należnego. Podniesiono także, iż po likwidacji spółki cywilnej "W." Urząd Skarbowy rozłożył spłatę podatku od towarów i usług na 5 rat w łącznej kwocie 20.273 zł, które wraz z opłatą prolongacyjną zostały uregulowane do końca maja 2001r.
Spółka nie była informowana o braku deklaracji w Urzędzie Skarbowym. O fakcie tym dowiedziała się w dniu przeprowadzonej kontroli, w którym to dniu osoba odpowiedzialna za składanie deklaracji w obecności kontrolujących oświadczyła, że deklaracje zostały przesłane drogą pocztową oraz złożyła na tę okoliczność oświadczenie, że brak deklaracji jest jej ewidentną winą.
Odwołujący nie zgadzali się ponadto ze stanowiskiem kontrolujących dotyczącym prowadzenia postępowania podatkowego w stosunku do byłych wspólników spółki cywilnej tj; p. E.B. i p. N.J., gdyż uważali, że jest to kontynuacja postępowania wszczętego w dniu ... .02.2001r. Ponadto ich zdaniem p. N.J. nie posiadał umocowania prawnego jako wspólnik byłej spółki cywilnej, gdyż nie dopełnił wymogów wspólnika, a także nie spełniał wymogów określonych w art. 860-875 kc, poprzez nie wniesienie kapitału udziałowego i nie podpisanie umowy spółki. Stąd Strona nie zgadza się ze stanowiskiem organów skarbowych w kwestii orzeczenia odpowiedzialności p. J. za zobowiązania spółki "W.", gdyż jest ono sprzeczne z wolą wspólników zwalniającą go z jakiejkolwiek odpowiedzialności za zobowiązania byłej spółki.
Izba Skarbowa w W. decyzją z dnia ... .07.2002r. Nr ... utrzymała w mocy decyzję Urzędu Skarbowego podnosząc w uzasadnieniu co następuje:
Zgodnie z art. 10 ust. 1 oraz art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U .Nr 11, poz. 50 ze zm.) – dalej w tekście "ustawa o VAT"- podatnicy zobowiązani są do składania bez wezwania w Urzędzie Skarbowym deklaracji podatkowych i wpłacania podatku za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Jednocześnie art. 19 ust. 1 cytowanej ustawy stanowi, że podatnik ma prawo do obniżenia podatku należnego o kwoty podatku naliczonego, przy nabyciu towarów i usług. Obniżenie kwoty podatku należnego, o którym mowa w ust. następuje nie wcześniej niż w rozliczeniu za miesiąc, w którym podatnik otrzymał fakturę albo dokument celny, i nie później niż w rozliczeniu za miesiąc następny (art. 19 ust. 3 pkt. 1 powołanej ustawy). Zgodnie z art. 19 ust. 3 b) cyt. ustawy w przypadku uchybienia terminom, o których mowa w ust. 3, podatnik traci prawo do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, o którym mowa w ust. 2 i 2a.
W przedmiotowej sprawie bezspornym jest fakt, że Strona naruszyła przepis art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług, zgodnie, z którym podatnicy są obowiązani składać w urzędzie skarbowym deklaracje podatkowe dla potrzeb podatku od towarów i usług za okresy miesięczne w terminie do 25 dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy.
Zgodnie z przyjętą linią orzecznictwa prezentowaną m.in. w wyroku Sądu Najwyższego, który zapadł w dniu 3 grudnia 1997 r., sygn. akt III RN 86/97 oraz w myśl uchwały siedmiu sędziów NSA z 22 czerwca 1998 r., sygn. akt FPS 9/97 "... Naruszenie przez podatnika obowiązku złożenia deklaracji podatkowej dla podatku od towarów i usług VAT-7 w terminie określonym w art. 10 ust. 1 w związku z art. 26 ustawy z dnia 8 stycznia 1993 r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 11, poz. 50 ze zm.) i określenie zobowiązania podatkowego przez Urząd Skarbowy powoduje utratę przewidzianego w art. 19 ust. l tej ustawy prawa do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego...".
Z uwagi na powyższe – zdaniem Izby Skarbowej - należy zgodzić się ze stanowiskiem Urzędu Skarbowego, który uznał, że w wyniku nie złożenia deklaracji VAT-7 spółka utraciła prawo do odliczenia podatku naliczonego w okresie kwiecień-październik 2000 r.
Strona nie posiada potwierdzenia, iż deklaracje VAT-7 za okres kwiecień-październik wysłano do Urzędu Skarbowego, a w oświadczeniu z dnia ... .03.2000 r. p. B. – księgowa strony przyznała, że brak deklaracji VAT-7 jest jej winą.
W świetle przepisów podatkowych to Strona odpowiada za prawno-podatkową stronę działalności swojej firmy. Jeżeli podatnik na własne ryzyko prowadzenie księgowości firmy powierzył innej osobie, a ta nierzetelnie wypełniła swoje obowiązki, powinien dochodzić swoich praw na drodze powództwa cywilnego.
Izba Skarbowa stwierdziła, że Urząd Skarbowy słusznie uznał, że deklaracje złożone przez Stronę w dniu ... .03.2001 r. nie mogą stanowić dowodu w sprawie, gdyż wpłynęły do Urzędu po przeprowadzeniu kontroli podatkowej i po wszczęciu postępowania podatkowego.
Odnosząc się do zarzutu, iż decyzja nie powinna być skierowana do N.J. w decyzji podniesiono, iż jak wynika z akt sprawy aneksem z dnia ... .03.2000 r. do spółki "W." przystąpił trzeci wspólnik - p. N.J., a w dniu ... .04.2000r. odszedł p. W.J. . Tym samym w kontrolowanym okresie s.c. "W." działała w składzie dwóch wspólników, czyli p. E.B. i p. N.J. . Zatem Urząd Skarbowy miał obowiązek wszcząć ponowne postępowanie podatkowe w stosunku do wyżej wymienionych. Postępowanie to nie stanowi kontynuacji postępowania wszczętego postanowieniem z dnia ... .02.2001 r., gdyż jego Stroną jest inny podatnik, który ma prawo do dostarczenia nowych materiałów dowodowych oraz zgłaszania nowych wniosków i żądań.
Ponadto postanowienie z dnia ... .02.2001 r. w sprawie wszczęcia postępowania podatkowego za okres kwiecień-październik 2000 r. wszczynało postępowanie w stosunku do nieistniejącej spółki cywilnej "W.". W związku z brakiem podmiotu postępowanie to stało się bezprzedmiotowe i podlegało umorzeniu. Natomiast celem drugiego postępowania wszczętego postanowieniem z dnia ... .10.2001 r. było, obok określenia zobowiązania podatkowego za wymieniony okres, orzeczenie o odpowiedzialności byłych wspólników spółki za zaległości podatkowe z tytułu zobowiązań podatkowych spółki powstałych w podatku od towarów i usług za kontrolowany okres.
W kwestii zarzutu dotyczącego określenia przez organ skarbowy zobowiązania w podatku od towarów i usług za okres IV-X 2000 r., gdy w deklaracjach VAT-7 za ten okres zobowiązania podatkowe nie występują Izba Skarbowa zauważyła, że dane zawarte w wyliczeniach spółki za okres kwiecień-październik 2000 r. zawierały kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny, który ze względu na naruszenie wymienionych powyżej przepisów podatkowych nie podlegał odliczeniu w decyzji.
Odnosząc się do zarzutów odwołania, że po rozwiązaniu spółki, zgodnie z decyzją ratalną nr: ... z dnia ... .04.2001r., strona wpłaciła kwotę 20.273 zł wraz z odsetkami i opłatą prolongacyjną, Izba wskazała, że powołana przez Stronę decyzja dotyczy podatku od towarów i usług za ostatni okres działalności spółki - luty 2001 r., czyli za miesiąc, który nie był objęty kontrolą podatkową i przedmiotową decyzją.
Organ odwoławczy podniósł również, iż zgodnie z art. 115 § 1 ord.pod. wspólnik spółki cywilnej odpowiada całym swoim majątkiem solidarnie ze spółką i z pozostałymi wspólnikami za zaległości podatkowe spółki i wspólników, wynikające z działalności spółki. Przepis § 1 stosuje się również do byłego wspólnika, jeżeli wynikające z działalności spółki zaległości podatkowe spółki i wspólników powstały w okresie, gdy był on wspólnikiem. Wobec powyższego Izba Skarbowa uznała za bezpodstawny zarzut Strony, że zaskarżona decyzja została niesłusznie wydana na nazwisko p. N.J., gdyż jak wynika z wyżej przytoczonych przepisów, jako wspólnik rozwiązanej spółki cywilnej (na mocy aneksu nr 1 z dnia ... .03.2000 r. do umowy spółki cywilnej z dnia ... .02.1993 r.) odpowiada on solidarnie z innymi wspólnikami za wszelkie zobowiązania podatkowe spółki powstałe w okresie, gdy był jej wspólnikiem.
Na decyzję Izby Skarbowej byli wspólnicy spółki cywilnej "W." wnieśli skargę do NSA pismem z dnia 19.08.2002r. wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji organu I-szej instancji. Zaskarżonej decyzji zarzucili:
• naruszenie art. 7, 8 i 10 Kpa przez prowadzenie postępowania w sposób pozbawiający podatników możliwości udziału w sprawie poprzez niedopuszczenie wyjaśnień podatników;
• naruszenie art. 77 Kpa poprzez pominięcie przy wydawaniu decyzji części dowodów przedstawionych przez stronę w szczególności oświadczenia księgowej spółki;
• naruszenie art. 78 Kpa poprzez nieprzeprowadzenie dowodów wskazanych przez stronę;
• naruszenie art. 169 Kpa poprzez pominięcie księgi przychodów i rozchodów;
• naruszenie art. 139 i 212 ord.pod. przez prowadzenie postępowania mimo wcześniejszego umorzenia postępowania w sprawie decyzją ...;
• określenie zobowiązania podatkowego bez podstawy faktycznej i prawnej, bowiem zobowiązanie do zapłaty podatku za kontrolowany okres nie występowało.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który stał się właściwy do rozpoznania tej sprawy w związku z postanowieniami art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje:
Sprawa niniejsza w związku ze śmiercią Skarżącej E.B. została zawieszona. Po wskazaniu przez N.J. następców prawnych strony została postanowieniem z dnia 14 października 2004r. podjęta i toczyła się z udziałem spadkobierców E.B.: P.J. i M.L. .
Stosownie do art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) kontrola sądowa zaskarżonych decyzji bądź aktów sprawowana jest w oparciu o kryterium zgodności z prawem. Sąd uchyla zaskarżoną decyzję bądź stwierdza jej nieważność, gdy stwierdzi, że zaskarżona decyzja narusza przepisy prawa w sposób określony w art. 145 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.).
Dokonawszy oceny zaskarżonej decyzji według w/w kryteriów Sąd doszedł do przekonania, że nie narusza ona prawa, dlatego skargę jako bezzasadną należało oddalić.
Na wstępie w związku ze zgłoszonymi zarzutami naruszenia zasad postępowania administracyjnego określonych przepisami Kodeksu postępowania administracyjnego należy zwrócić uwagę, że od 1 stycznia 1998r. tj. dnia wejścia w życie ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja Podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) postępowanie podatkowe prowadzi się w oparciu o przepisy tej ustawy. Przepisy Kodeksu postępowania administracyjnego w niniejszej sprawie nie miały zastosowania. Podstawa prawna zgłoszonych zarzutów jest zatem nietrafna. Jednakże Sąd, niebędący związany zarzutami i wnioskami oraz powołaną podstawą prawną skargi, zbadał czy postępowanie zakończone zaskarżoną decyzją czyniło zadość zasadom prowadzenia postępowania podatkowego wynikającym z przepisów Ordynacji podatkowej.
Postępowanie podatkowe prowadzono zgodnie z zasadami wynikającymi z przepisów ustawy Ordynacja podatkowa, zapewniono Stronie czynny udział w postępowaniu o czym świadczą składane przez nią pisma i wyjaśnienia oraz postanowienie z ... .10.2001r. wydane na podstawie art. 123 i 200 ord.pod. zawiadamiające stronę o możliwości zapoznania się z zebranym materiałem. Organ przeprowadził także właściwie postępowaniu dowodowe ustalając te wszystkie okoliczności, które miały znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.
Zdaniem Sądu nie można zarzucić organom podatkowym, iż nie dokonały właściwych ustaleń co do okoliczności niezłożenia deklaracji VAT-7 za kontrolowany okres lub, że oceniły zebrany materiał dowodowy z przekroczeniem zasady swobodnej oceny dowodów. Urząd stwierdził, że w posiadanej dokumentacji organu nie było deklaracji VAT – 7 spółki "W.". W aktach sprawy znajduje się notatka sporządzona przez pracownika urzędu skarbowego stwierdzająca, że w dniu 4.08.2000r. telefonicznie informował spółkę, iż brak jest deklaracji za w/w okres. Spółka nie posiadała także dowodów złożenia deklaracji w urzędzie skarbowym (kopie, które okazała nie były ostemplowane pieczęcią urzędu skarbowego, spółka nie posiadała dowodu nadania deklaracji w urzędzie pocztowym). Wprawdzie strona w trakcie prowadzonego postępowania dowodowego twierdziła, iż deklaracje te nadała listem zwykłym, ale wobec złożonego przez księgową spółki oświadczenia, iż brak tych deklaracji jest jej ewidentną winą organ nie przekroczył zasady swobodnej oceny dowodów nie dając wiary tym gołosłownym zapewnieniom i przyjmując, że deklaracje te nie zostały złożone w ogóle.
Odnosząc się do zarzutu bezpodstawnego określenia w zaskarżonej decyzji zobowiązania w podatku od towarów i usług, gdy z ewidencji spółki wynikało, że zobowiązanie do zapłaty podatku nie wystąpiło, Sąd zważył, iż wykonanie zobowiązania podatkowego podatnika podatku od towarów i usług oparte jest na regule samoobliczenia podatku. Oznacza to, że w terminach określonych ustawą podatkową podatnik ma obowiązek obliczyć podatek w oparciu o prowadzone ewidencje, zadeklarować go składając deklarację VAT-7 do urzędu skarbowego oraz zapłacić podatek, jeżeli z deklaracji wynika kwota do zapłaty.
Istotą konstrukcji tego podatku jest prawo podatnika do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego wynikające z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT. Jednakże uprawnienie podatnika do obniżenia podatku należnego o podatek naliczony powinno być realizowane w prawem określonej formie. Zgodnie z art. 19 ust. 3, obniżenie kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego następuje w rozliczeniu za wskazany w tym ustępie miesiąc. Biorąc pod uwagę, że kolejne jednostki redakcyjne art. 19 odnoszą się do możliwości zrealizowania przez podatnika uprawnienia wyartykułowanego w ust. 1, rozliczenie to także dotyczy jego działania lub zaniechania.
Ustawa wprowadzając zasadę samoobliczenia podatku od towarów i usług (art. 26) i określiła, w jaki sposób podatnik powinien rozliczać się z tego podatku i jak wyrażać wolę skorzystania z prawa, o którym mowa w art. 19 ust. 1. Tym sposobem jest zgodnie z art. 10 ust. 1 ustawy złożenie deklaracji podatkowej VAT ( ew. deklaracji korygującej). Takie stanowisko znalazło też potwierdzenie w publikowanym orzecznictwie NSA i SN (por. np. wyrok NSA z 13.2.1998 r., I SA/Łd 873-878/96, ONSA Nr 4/1998, poz. 145, wyrok SN z 3.12.1997 r., III RN 86/97, OSNiAPiUS Nr 8/1998, poz. 233). Naruszenie tego obowiązku lub niewłaściwe jego wykonanie skutkuje uruchomieniem swoistych, związanych z tym podatkiem, sankcji w postaci dodatkowego zobowiązania podatkowego (art. 27 ust. 5, 6 i 8 ustawy w odpowiednim brzmieniu).
W tej regulacji, którą tworzy ustawa i wydane na jej podstawie akty wykonawcze m.in. z uwagi na prawo do odliczenia narzucono podatnikom konieczność odpowiedniego prowadzenia ewidencji, dokumentowania za pomocą faktur obrotu i deklarowania zobowiązania, w tym woli skorzystania z uprawnienia, o którym mowa w art. 19 ust. 1.
Dlatego też w przypadku, gdy podatnik nie złożył deklaracji i nie zadeklarował w tej formie woli skorzystania z tego prawa, nie może tego uczynić za niego organ wydający decyzję na podstawie art. 10 ust. 2 ustawy.
Rolą tego organu nie jest bowiem zastępowanie służb finansowych profesjonalnego uczestnika obrotu gospodarczego, którym powinien być podatnik podatku od towarów i usług.
Zdaniem składu orzekającego w tej sprawie, powyższe stanowisko nie stoi w sprzeczności z poglądem wyrażonym w uchwale NSA z 29.10.2001 r., FPS 10/01 (ONSA Nr 2/2002, poz. 54). Uchwała ta odnosiła się do sytuacji, gdy podatnik wywiązał się z obowiązku samoobliczenia podatku we właściwy sposób i we właściwym terminie składając deklarację podatkową, tylko wadliwie (przedwcześnie) zadeklarował wolę skorzystania z prawa do obniżenia podatku należnego o określoną kwotę podatku naliczonego.
W rozpatrywanej sprawie nie budzi wątpliwości, o czym była mowa wyżej, że podatnik nie dokonał samoobliczenia podatku i nie złożył deklaracji.
Sąd podziela stanowisko organów orzekających w tej sprawie, że po wszczęciu kontroli, czy po wszczęciu postępowania podatkowego kończy się możliwość samoobliczenia podatku poprzez złożenie deklaracji podatkowej i w konsekwencji podatnik traci uprawnienie do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług. Uprawnienie do określenia zobowiązania w decyzji przechodzi bowiem wówczas stosownie do art. 21 § 3 ord.pod. i 10 ust. 2 ustawy o VAT na organy podatkowe.
Brak możliwości złożenia deklaracji wynika z art. 27 ust. 7 VATU oraz art. 81 § 4 ord.pod., które mówią wprawdzie o zakazie składania korekt deklaracji, ale z uwagi na zasadę interpretacyjną a minore ad maius zakaz ten dotyczy także składania deklaracji. Taki pogląd był wielokrotnie powtarzany w orzecznictwie (por. np. wyrok SN z 25.2.1998 r., III RN 131/97, OSNiAPiUS Nr 1/1999, poz. 3, wyrok NSA z 11.3.1999 r., SA/Sz 968/98, Lex 36 922, NSA z dnia 17.12.2003r. sygn. IIISA 612/02). Skład orzekający w tej sprawie podziela ten kierunek wykładni. Z tego względu - zdaniem Sądu - prawidłowo organy podatkowe określając zobowiązanie podatkowe uczyniły to bez pomniejszenia podatku należnego przyjętego w wysokości wynikającej z prowadzonej przez podatnika ewidencji o podatek naliczony.
Niezasadny jest również zarzut bezpodstawnego pominięcia prowadzonej przez podatnika dokumentacji podatkowej. Z materiałów zgromadzonych w aktach sprawy nie wynika bowiem by organy kwestionowały rzetelność prowadzonej dokumentacji. Wprost przeciwnie właśnie prowadzona ewidencja sprzedaży była podstawą określenia w decyzji podstawy opodatkowania.
Prawidłowe są także ustalenia dotyczące składu osobowego spółki cywilnej "W.". Spółka cywilna jak wynika z art. 860 K.c. jest umową, przez którą wspólnicy zobowiązują się dążyć do osiągnięcia wspólnego celu gospodarczego. Wobec powyższego skład osobowy spółki ustalać należy w oparciu o postanowienia umowy spółki. Jak wynika z aneksu z dnia ... marca 2000r. podpisanego przez wszystkich wspólników spółki w badanym okresie p. N.J. był jej wspólnikiem. Ten skład osoby znalazł także odzwierciedlenie w zapisach w ewidencji podmiotów gospodarczych.
Sąd nie znalazł również podstaw do uwzględnienia zarzutu prowadzenia postępowania po jego prawomocnym umorzeniu. Decyzja o umorzeniu dotyczyła bowiem innego postępowania, którego stroną był inny podmiot – spółka cywilna "W." będąca podatnikiem podatku od towarów i usług, gdy tymczasem zaskarżona decyzja wydana została w innej sprawie - przeniesienia odpowiedzialności za zobowiązania podatkowe spółki cywilnej z jednoczesnym określeniem wysokości tych zobowiązań i stroną tego postępowania są byli wspólnicy spółki cywilnej a nie ta spółka. Nie można więc mówić o tożsamości tych spraw.
Biorąc pod uwagę powyższe Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). orzekł jak w sentencji wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło