III SA 2255/02

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Hanna Kamińska (spr.), Sędzia NSA (del.) Jerzy Rypina, Protokolant Michał Gwardyś, po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2004 r. sprawy ze skarg Z. M. na decyzje Ministra Finansów z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] i Nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji o podatku dochodowym od osób fizycznych - oddala skargi - Minister Finansów zaskarżonymi decyzjami z dnia [...] lipca 2002r. Nr [...] i Nr [...] utrzymał w mocy decyzje Ministra Finansów z dnia [...] kwietnia 2002r. Nr [...] i Nr [...] w sprawie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] lipca 2000r. Nr [...] i Nr [...] utrzymujące w mocy decyzje Urzędu Skarbowego w P. z dnia [...] marca 2000r. Nr [...] i Nr [...] określające podatnikowi należne zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995 i 1996 rok, zaległość w tym podatku oraz należne odsetki za zwłokę od tej zaległości. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny: Urząd Skarbowy w P. decyzjami z dnia [...] marca 2000r. określił Panu Z. M. należne zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 1995r. i 1996r., zaległość podatkową oraz odsetki za zwłokę. Izba Skarbowa w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. decyzjami z dnia [...] lipca 2000r. utrzymała w mocy decyzje organu pierwszej instancji. Od decyzji Izby Skarbowej podatnik wniósł skargi do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu, który wyrokami z dnia 12 lutego 2002r. sygn. akt I SA /Po2148- 49 /00 skargi oddalił. Wnioskami z dnia [...] listopada 2000r., uzupełnionymi pismami z dnia [...] grudnia 2000r., podatnik zwrócił się do Ministra Finansów o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w P. Zdaniem Pana Z. M. , decyzje te zostały oparte na "wyłudzonych" w ramach czynności sprawdzających informacjach, ponieważ wyjaśnienia złożone przez niego dotyczyły nieopodatkowanych źródeł przychodów osiągniętych w latach 1992-1993. Ponadto skarżący zarzucił, że postępowanie podatkowe prowadzone było pomimo braku postanowienia o wszczęciu postępowania, a przynajmniej postanowienie takie nie zostało mu skutecznie doręczone. Decyzjami z dnia [...] kwietnia 2002r. Minister Finansów odmówił stwierdzenia nieważności wyżej wymienionych decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w P. z dnia [...] lipca 2000r. W odwołaniu od tych rozstrzygnięć podatnik ponownie podniósł, iż decyzje ostateczne Izby Skarbowej w P. rażąco naruszają zarówno prawo materialne, jak i procesowe. Minister Finansów decyzjami z dnia [...] lipca 2002r., po rozpatrzeniu odwołania nie znalazł podstaw do uwzględnienia zarzutów skarżącego i utrzymał w mocy własne decyzje z dnia [...] kwietnia 2002r. Przedstawiając motywy swojego rozstrzygnięcia Minister Finansów stwierdził, że postępowanie w trybie nadzoru w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznych Izby Skarbowej w P. Ośrodek Zamiejscowy w P. z dnia [...] lipca 2000r. stanowi odrębne postępowanie prowadzone według ściśle określonych zasad w toku, którego stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić jedynie wyłącznie z przyczyn określonych w art. 247 par. 1 ustawy Ordynacja podatkowa. Podatnik wskazał na wystąpienie w zaskarżonych decyzjach przesłanek wymienionych w art. 247 par. 1 pkt 3 i 7 ustawy. W ocenie Ministra Finansów w sprawie nie zachodzą przesłanki wymienione we wskazanym wyżej przepisie. Bowiem rażące naruszenie prawa w rozumieniu art. 247 par. 1 pkt 3 zachodzi wówczas, gdy treść decyzji pozostaje w wyraźnej sprzeczności z treścią przepisu prawa i gdy charakter tego naruszenia powoduje, że decyzja ta nie może być akceptowana jako akt wydany przez organ praworządnego państwa. Natomiast stwierdzenie nieważności na podstawie art. 247 par. 1 pkt 7 może nastąpić tylko wówczas, gdy skutek wady decyzji został wprost ustanowiony w przepisie odrębnym w postaci klauzuli nieważności. W skargach wniesionych do Naczelnego Sądu Administracyjnego strona wniosła o stwierdzenie nieważności zaskarżonych decyzji, jako rażąco naruszających prawo zawarte w Konstytucji RP tj. postanowień zawartej przez Polskę z Niemcami umowy międzynarodowej stanowiącej część krajowego porządku prawnego oraz rażąco naruszających proceduralne i materialne prawo podatkowe tj. przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. W dalszej części uzasadnienia skarg podatnik wymienia przepisy, które jego zdaniem, mają zastosowanie w niniejszych sprawach oraz przedstawia szczegółowo przebieg postępowań podatkowych zakończonych decyzjami ostatecznymi Izby Skarbowej w P. Ustosunkowując się do zarzutów skarg Minister Finansów podtrzymał swoje dotychczasowe stanowisko, podzielając w całości zawartą w decyzjach organu pierwszej instancji ocenę stanu faktycznego oraz prawnego i wniósł o ich oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargi jako niezasadne podlegają oddaleniu. Postępowanie w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji może dotyczyć tylko ustalenia czy decyzje, których wniosek o stwierdzenie nieważności dotyczy, obarczone są wadami, których enumeratywny wykaz określa przepis art. 247 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, czy też te wady nie występują. Taki zakres omawianego przepisu wiąże się niewątpliwie z treścią art. 128 Ordynacji podatkowej zawierającego zasadę trwałości ostatecznych decyzji w postępowaniu podatkowym. Rażące naruszenie prawa, na które strona się powołuje, zachodzi wtedy, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Stwierdzenie nieważności decyzji może nastąpić w przypadkach określonych w Ordynacji podatkowej, a więc wymienionymi w art. 247 par. 1 tej ustawy. Jeżeli chodzi o wyjaśnienie znaczenia użytego w art. 247 par. 1 pkt 3 Ordynacji pojęcia " rażące naruszenie prawa" to temu celowi poświęcone jest bardzo bogate orzecznictwo sądowe oraz opracowania teoretyków prawa administracyjnego. Analizę dokonań w tym zakresie zawiera w szczególności uzasadnienie wyroku NSA z dnia 28 listopada 1997 r. sygn. Akt III SA 1134/96 / opubl. OSNA z 1998 nr3 poz 101 /. W uzasadnieniu tego wyroku podano, że w orzecznictwie sądowo - administracyjnym przeważa pogląd o formalnym rozumieniu pojęcia rażącego naruszenia prawa. Sprowadza się on do stwierdzenia, że rażące naruszenie prawa zachodzi wówczas, gdy istnieje oczywista sprzeczność pomiędzy treścią przepisu a rozstrzygnięciem objętym decyzją. Przedstawione rozumienie rażącego naruszenia prawa, które skład orzekający w niniejszej sprawie podziela, prowadzi do wniosku, że Minister Finansów nie naruszył prawa odmawiając stwierdzenia nieważności zaskarżonych decyzji. Brak jest, bowiem w przedmiotowej sprawie bezsporności czy oczywistości naruszenia prawa, co potwierdzają wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu. W wyrokach tych Sąd stwierdził, że zaskarżone decyzje Izby Skarbowej w P. oraz poprzedzające je decyzje Urzędu Skarbowego w P. odpowiadają przepisom prawa. Zgodnie z treścią art.170 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz.1270/ - orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby. Mając powyższe ustalenia na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny nie stwierdził, aby zaskarżone decyzje naruszały prawo w stopniu uzasadniającym ich wzruszenie na podstawie art. 247 par. 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej i oddalił skargi na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi / Dz. U. Nr 153, poz. 1270/. s.H.Kamińska s.B.Lubiński s.J.Rypina