III SA 2392/02

WyrokWSA w Warszawie2004-03-26

Skład orzekający: Sędzia NSA Edmund Łój, Sędzia NSA J. Rudowski, Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy w przypadku stwierdzenia nadpłaty podatku od towarów i usług, która powstała w wyniku zbyt wczesnego zadeklarowania i wpłacenia podatku, a następnie zaliczenia jej na poczet zaległości podatkowych powstałych w kolejnych okresach, należy naliczyć odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, mimo że nadpłata powstała wcześniej niż zaległość?
Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo postąpiły, naliczając odsetki za zwłokę od zaległości podatkowej, mimo że nadpłata powstała wcześniej. Stwierdzono, że zasady oprocentowania nadpłat i naliczania odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych są odrębne. Nadpłata, nawet jeśli powstała wcześniej, nie wygasza automatycznie zaległości podatkowej wraz z odsetkami, jeśli nie została zwrócona, a jedynie zaliczona na jej poczet. W przypadku zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej, organ podatkowy jest zobowiązany uwzględnić kwotę zaległości wraz z należnymi odsetkami za zwłokę.
Stan faktyczny
Spółka S.A. P. wystąpiła o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za pewne okresy, twierdząc, że podatek został zadeklarowany i wpłacony zbyt wcześnie z powodu błędnego określenia momentu powstania obowiązku podatkowego. Organy podatkowe stwierdziły nadpłatę, ale odmówiły jej zaliczenia na poczet zaległości podatkowych bez uwzględnienia odsetek za zwłokę od tych zaległości. Spółka kwestionowała naliczenie odsetek, argumentując, że nadpłata powstała wcześniej niż zaległość i powinna ją automatycznie pokryć. Sprawa trafiła do sądu administracyjnego.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA (del.) Edmund Łój, Sędzia NSA J. Rudowski (spr.), Asesor sądowy WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu w dniu 26 marca 2004 r. sprawy ze skargi S.A. P. w W. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2002 r. Nr [...] w przedmiocie nadpłaty w podatku od towarów i usług oddala skargę Decyzją z dnia [...] sierpnia 2002r. Nr [...] wydaną na podstawie art. 72 § 1, art. 75 § 1, art. 77 § 2 pkt 2 lit. b, art. 79 § 1 i § 2 pkt 1 lit. b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzję [...] Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...] odmawiającą P. S.A. stwierdzenia nadpłaty w podatku od towarów i usług za m-ce styczeń, luty i październik 1998r. oraz stwierdzającej nadpłatę w tym podatku za m-ce luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik i listopad 1999r. W uzasadnieniu decyzji wyjaśniono, że wnioskiem z dn. [...].08.2000r. Spółka wystąpiła do [...] Urzędu Skarbowego W. o stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za styczeń, luty i październik 1998r. oraz luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik i listopad 1999r. i zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych za okres marzec, kwiecień, listopad 1998r. oraz kwiecień, maj, sierpień, wrzesień i grudzień 1999r. Decyzją z dn. [...].10.2000r. nr [...] urząd skarbowy umorzył postępowanie w tej sprawie jako bezprzedmiotowe. W wyniku odwołania złożonego od tej decyzji Izba Skarbowa w W. uchyliła wspomniane rozstrzygnięcie i przekazała sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ I instancji. W uzasadnieniu decyzji wskazano, iż w sprawie nie wystąpił element bezprzedmiotowości postępowania mogący uzasadniać jego umorzenie. [...] Urząd Skarbowy W. po ponownym rozpatrzeniu sprawy decyzją z dnia [...].02.2002r. nr [...], stwierdził nadpłatę w podatku od towarów i usług za luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik i listopad 1999r. oraz odmówił stwierdzenia nadpłaty za styczeń, luty i październik 1998r. Jednocześnie urząd dokonał z dniem [...].08.2000r. (data wpływu wniosku Spółki) zarachowania stwierdzonych nadpłat na poczet zaległości podatkowych za kwiecień, maj, sierpień, wrzesień oraz grudzień 1999r. Po otrzymaniu tej decyzji Spółka w dniu [...].03.2002r. wystąpiła o jej uzupełnienie - w trybie art.213 §1 Ordynacji podatkowej - co do rozstrzygnięcia, w części dotyczącej określenia momentu zaliczenia powstałej nadpłaty na poczet zaległości podatkowych zgodnie z art.75 Ordynacji podatkowej oraz kwestii odsetek od powstałej nadpłaty zgodnie z przepisem art.53 §4 Ordynacji podatkowej. W wyniku rozpoznania tego wniosku [...] Urząd Skarbowy W. decyzją z dn. [...].04.2002r. nr [...] odmówił uzupełnienia swojego rozstrzygnięcia dotyczącego nadpłat podatku. W odwołaniu od decyzji z dnia [...] lutego 2002r. Spółka zarzuciła naruszenie przepisu art.74 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez nie uwzględnienie momentu powstania nadpłaty określonego w tym przepisie i wywodzenie na tej podstawie negatywnych konsekwencji, a także obrazę art.120 i art.124 Ordynacji podatkowej poprzez wydanie decyzji, która nie czyni zadość wymaganiom istniejącym w tych przepisach. W uzasadnieniu odwołania Spółka wskazała, iż na skutek przyjęcia do rozliczeń podatku należnego z tytułu sprzedaży usług telekomunikacyjnych na rzecz innych operatorów ogólnych zasad powstawania obowiązku podatkowego przewidzianych w art.6 ustawy o podatku od towarów i usług zamiast zasad powstawania tego obowiązku wynikających z § 6 ust. l pkt b rozporządzenia Ministra Finansów z 15.12.1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, podatek należny był deklarowany w niewłaściwych (wcześniejszych niż to wynika z przepisów) okresach rozliczeniowych. Z tego względu złożono deklaracje korygujące za właściwe miesiąc i wystąpiono do urzędu skarbowego o stwierdzenie nadpłaty. Spółka również podkreśla, iż wartość nadpłat podatku odpowiada wartości zaległości podatkowych za miesiące, w których podatek ten winien być wykazany. W świetle tych okoliczności Spółka uznała, iż z tytułu wspomnianych usług telekomunikacyjnych doszło do zapłaty podatku, ale z miesięcznym wyprzedzeniem. W związku z powyższym, a także uwzględniając moment powstania nadpłaty podatku określony w art.74 §1 pkt 1 Ordynacji podatkowej oraz deklaratoryjny charakter decyzji w sprawie stwierdzenia nadpłaty podatku, Spółka nie zgodziła się z wyliczeniem zaległości podatkowych, dokonanych przez urząd skarbowy nie w decyzji, lecz w trybie postanowienia przewidzianego w art.273 §1 pkt.2 lit. a Ordynacji podatkowej. Według Spółki postępowanie organu I instancji pozostawała w sprzeczności z uregulowaniami przepisu art.75 Ordynacji podatkowej przewidującym, iż nadpłaty podlegają zaliczeniu z urzędu na poczet zaległych i bieżących zobowiązań podatkowych, a w razie ich braku podlegają zwrotowi. Właśnie ten przepis miał zdaniem Spółki decydujące znaczenie w sprawie. Skoro bowiem w tym przypadku nadpłaty podatku wystąpiły wcześniej niż zaległości podatkowe, to nadpłaty winny "automatycznie" (a raczej z urzędu) pokryć wartość zaległości podatkowej. Stąd też Spółka uważa, ze w takiej sytuacji dzień powstania zaległości podatkowej i dzień jej pokrycia przez nadpłatę podatku jest tożsamy i dlatego nie ma podstaw prawnych do naliczenia odsetek za zwłokę. Izba Skarbowa nie podzieliła tej argumentacji i stwierdziła, że przedmiotem sporu w sprawie nie jest fakt naliczenia przez organ I instancji odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych powstałych w miesiącach, w których mimo obowiązujących przepisów Spółka nie naliczyła podatku należnego od usług telekomunikacyjnych. Przedmiotem postępowania było natomiast stwierdzenie nadpłaty w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe, które zostały wskazane w złożonym wniosku z dnia [...] sierpnia 2000r. Wniosek nie dotyczył zaległości podatkowych za inne okresy rozliczeniowe, nie wskazane w złożonym wniosku, jak również odsetek za zwłokę należnych od tych zaległości. Samo zaś zaliczenie nadpłaty na poczet zaległości podatkowych mogło nastąpić na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, co też nastąpiło w odrębnym postępowaniu prowadzonym przez organ podatkowy I instancji. Z tego też względu za niedopuszczalne w postępowaniu dotyczącym stwierdzenia nadpłaty uznano rozpatrzenie zarzutów dotyczących odrębnego postępowania i rozstrzygnięcia w sprawie zaliczenia nadpłaty na poczet zaległości podatkowej. Za pozbawione uzasadnienia uznano również zarzuty dotyczące naruszenia przepisu art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej stwierdzając, że moment powstania nadpłaty został określony zgodnie z treścią tego przepisu. Nie dopatrzono się ponadto naruszenia przez organ I instancji przepisów postępowania art. 120 i art. 124 Ordynacji podatkowej i w tym zakresie wyjaśniono, że decyzja urzędu skarbowego została wydana na podstawie właściwie zastosowanych przepisów Ordynacji podatkowej regulujących tryb i zasady stwierdzenia nadpłaty podatku Natomiast w jej uzasadnieniu faktycznym i prawnym urząd skarbowy wskazał szczegółowo przesłanki jakimi kierował się przy jej podejmowaniu. Temu m.in. służyło wskazanie zarówno w sentencji, jak i uzasadnieniu decyzji momentu "zarachowania, (z dniem [...].08.2000r.) stwierdzonych nadpłat na poczet zaległości podatkowych za okres kwiecień, maj, sierpień, wrzesień i grudzień 1999r. Powyższe służyło wykazaniu podatnikowi braku podstaw – zgodnie z art. 77 § 2 pkt 2 Ordynacji podatkowej – do naliczenia oprocentowania od stwierdzenia nadpłat. W skardze skierowanej do Naczelnego Sądu Administracyjnego przez P. S.A. domagając się stwierdzenia nieważności tej decyzji zarzucono, iż została wydana z rażącym naruszeniem przepisów art. 74 § 1 pkt 1, art. 75 Ordynacji podatkowej przez ich niewłaściwe zastosowanie i w konsekwencji ustalenie niewłaściwego momentu powstania nadpłaty podatkowej. Zarzucono również naruszenie przepisów postępowania art. 210 § 4 art. 120, art. 124 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej przez wydanie decyzji nie odpowiadającej wymogom określonym w powołanych przepisach oraz pominięcie przy rozstrzyganiu w sprawie treści przepisu art. 79 Ordynacji podatkowej. Ponadto zarzucono naruszenie art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez działanie organów podatkowych, które nie mogą zostać zaakceptowane w demokratycznym państwie prawnym. W uzasadnieniu skargi ponownie wskazano, iż nadpłata w podatku od towarów i usług w poszczególnych miesiącach 1998r. i 1999r. powstała z uwagi na niewłaściwe (zbyt wczesne) określenie obowiązku podatkowego w podatku od towarów i usług w zakresie usług telekomunikacyjnych i konsekwentnie zbyt wczesnym deklarowaniu i wpłaceniu podatku. Wobec tego, iż Spółka wpłacała podatek wcześniej niż to wynikało z przepisów prawa podatkowego i w efekcie w tym m-cu powstawała nadpłata, a w kolejnym m-cu zaległość podatkowa. Suma jednak dokonanych wpłat odpowiadała łącznej wartości zobowiązania podatkowego, a wpłata kwoty wyższej od należnej występowała wcześniej niż zaległość. Z tych względów zgodnie z treścią mających zastosowanie w sprawie przepisów art. 74 § 1 pkt 1 i art. 75 Ordynacji podatkowej uprzednie powstanie nadpłaty w stosunku do następczego powstania zaległości podatkowej nie mogło powodować negatywnych konsekwencji dla podatnika. Odpowiadając na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie i podtrzymała swoją dotychczasową argumentację. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, który przejął sprawę do rozpoznania na podstawie art. 97 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.) zważył, co następuje: Na wstępie przypomnieć należało, iż zgodnie z przepisami art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego jak i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy, istniejących w dniu wydania zaskarżonej decyzji. Oceniając zaskarżoną decyzję z punktu widzenia tego kryterium stwierdzić należy, iż nie narusza ona prawa w zakresie zarzucanym w skardze. W rozpoznawanej sprawie za bezsporne należało uznać, iż skarżąca Spółka rozliczała należny podatek od towarów i usług w poszczególnych miesiącach 1998r. i 1999r. z tytułu sprzedaży usług telekomunikacyjnych innym operatorom z naruszeniem zasad określonych w przepisach § 6 ust. 1 pkt 1 lit. b rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. Nr 156, poz. 1024 ze zm.). W przypadku bowiem tego rodzaju usług moment powstania obowiązku podatkowego określony został w powołanym przepisie stanowiącym szczególną regulację w stosunku do zasad określonych w art. 6 ust. 1 i 4 ustawy z dnia 8 stycznia 1993r. o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 11, poz. 50 ze zm. – por.: wyrok Trybunału Konstytucyjnego z dnia 29 października 2002r. Sygn. P 19/01 publ. OTK-A 2002 nr 5, poz. 67). Przyjęcie odmiennego rozwiązania przez skarżącą Spółkę prowadziło do określenia momentu powstania obowiązku podatkowego z tytułu wykonania tych usług w innym okresie rozliczeniowym (w tym wypadku wcześniejszym) niż to wynikało z obowiązujących przepisów. W konsekwencji należny z tego tytułu podatek wykazany został w złożonych na podstawie art. 10 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług deklaracjach podatkowych za inne (wcześniejsze) okresy rozliczeniowe niż te, w których powstał obowiązek podatkowy i powodowało, iż zobowiązanie podatkowe w tych deklaracjach wykazane zostało w kwotach wyższych niż to wynikało z obowiązujących przepisów. Z kolei w miesiącach, w których należało prawidłowo określić moment powstania obowiązku podatkowego to zobowiązanie zostało wykazane w kwocie niższej od należnej. Złożone przez skarżącą Spółkę korekty deklaracji VAT-7 za poszczególne miesiące 1998 i 1999r. usuwały te nieprawidłowości w określeniu momentu powstania obowiązku podatkowego przy wykonywaniu usług telekomunikacyjnych. Kwestie sporne w sprawie sprowadzają się do rozstrzygnięcia w przedmiocie nadpłat powstałych w wyniku tych korekt oraz ich zaliczenia na poczet zaległości podatkowych istniejących w kolejnych okresach rozliczeniowych. W ocenie skarżącej Spółki dokonane korekty deklaracji z wykazanymi nadpłatami równoważyły zaległości podatkowe, na które powinny zostać zaliczone. Odmienny pogląd prezentowały organy podatkowe obu instancji wskazując na konieczność uwzględnienia w tym rozliczeniu również odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej. Dla rozstrzygnięcia tej spornej kwestii jak trafnie wskazywano w pismach procesowych stron istotne znaczenie miały przepisy ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 ze zm.) określające zasady powstawania nadpłat, dokonywania ich zwrotu oraz oprocentowania jak również zasady dotyczące określenia zaległości podatkowych i naliczania odsetek za zwłokę od tych zaległości. Dokonując rozstrzygnięcia w tej spornej kwestii na wstępie należało przypomnieć, iż zgodnie z definicją zawartą w art. 72 § 1 pkt 1-3 Ordynacji podatkowej za nadpłatę uważa się: 1) kwotę nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku, 2) kwotę podatku pobraną przez płatnika nienależnie lub w wysokości większej od należnej, 3) świadczenia płatnika lub inkasenta, jeżeli w decyzji odpowiedzialności płatnika, o której mowa w art. 30 § 1 Ordynacji określono ją nienależnie lub w wysokości większej od należnej. W rozpatrywanej sprawie znaczenie ma ta część definicji, która odnosi się do określenia "kwoty nadpłaconego lub nienależnie zapłaconego podatku" – (art. 72 § 1 pkt l). Świadczenie jest uiszczone nienależnie, gdy podatnik dokonuje zapłaty określonej kwoty pieniężnej, mimo, że nie jest do tego zobowiązany. Natomiast świadczenie jest nadpłacone, gdy podatnik jest zobowiązany do świadczenia z tytułu określonego podatku, lecz kwota faktycznie uiszczona jest wyższa od kwoty należnej. W tej kategorii mieściły się niewątpliwie również kwoty podatku od towarów i usług wykazane w złożonych deklaracjach pomimo tego, iż obowiązek podatkowy w związku z wykonaniem określonych usług (czynności opodatkowanych) jeszcze nie powstał. Wysokość nadpłaty określona jest przez organ podatkowy, a w przypadkach wymienionych w art. 74 § 2 przez podatnika (art. 73 § 1 Ordynacji podatkowej). Z kolei określenie momentu powstania nadpłaty ma istotne znaczenie dla ustalenia wysokości roszczenia pieniężnego podatnika z tytułu nadpłaty zważywszy, iż nadpłata podlega oprocentowaniu. W myśl art. 74 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej (mającego znaczenie dla rozpoznawanej sprawy) nadpłata powstaje z dniem zapłaty przez podatnika podatku nienależnego lub w wysokości większej od należnej. Ustalenie wysokości oprocentowania nadpłaty wymaga normatywnego określenia nie tylko momentu jej powstania, lecz także terminu zwrotu. Przepis art. 76 Ordynacji podatkowej przyjmuje dwa zasadnicze terminy zwrotu - 30 dni oraz 3 miesiące. Pierwszy z terminów ma zastosowanie m. in. w sytuacji stwierdzenia nadpłaty /art. 76 § 1 pkt 1 lit. e/. Nadpłata podlega oprocentowaniu w wysokości równej wysokości odsetek za zwłokę pobieranych od zaległości podatkowych i przysługuje w przypadku decyzji o stwierdzeniu nadpłaty od dnia złożenia wniosku w tej sprawie, gdy nadpłaty nie zwrócono w ciągu miesiąca od wydania tej decyzji albo jeżeli w terminie dwóch miesięcy w sprawie stwierdzenia nadpłaty nie wydano stosownej decyzji /art. 77 § 1 i § 2 pkt 2 lit. a i b/ /por: R. Mastalski, J. Zubrzycki - Ordynacja podatkowa - Komentarz. Oficyna wydawnicza Unimex Wrocław 2000 str. 96/. Przypadki, w których następuje stwierdzenie nadpłaty, określa przepis art. 79 Ordynacji podatkowej. Jednym z przypadków, w którym stosowany jest tryb stwierdzenia nadpłaty jest sytuacja, w której podatnik w deklaracji innej niż wymieniona w art. 74 § 2 pkt 3 – do takich deklaracji należą deklaracje VAT-7 – wykazał zobowiązanie podatkowe nienależne lub w wysokości większej od należnej i wpłacił zadeklarowany podatek (art. 79 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej). Postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty może zostać wszczęte jedynie na wniosek strony. Przesłanką pozytywną wszczęcia postępowania podatkowego w sprawie stwierdzenia nadpłaty jest samo istnienie nadpłaty (art. 72), której przyczyną jest jedno ze zdarzeń wskazanych w przepisie art. 79 w tym wypadku złożenie deklaracji z wykazanym zobowiązaniem podatkowym w wysokości wyższej od należnej (art. 79 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej). Z przedstawionych przepisów stanowiących o ogólnych zasadach dotyczących powstawania nadpłaty, trybu jej zwrotu i wysokości oprocentowania oraz przyjętej w tym zakresie technika legislacyjna wskazują na bardzo kazuistyczne uregulowanie stosowania poszczególnych przepisów odnoszących się do instytucji nadpłaty (por.: B. Brzeziński, M. Kalinowski, M. Masternak, A. Olesińska – Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wyd. TNOiK 2002r. str. 270-273). Na tle powołanych przepisów Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości, iż w takiej sytuacji jaka ma miejsce w rozpoznawanej sprawie stwierdzenie nadpłaty następuje na wniosek podatnika (art. 79 § 2 pkt 1 lit. b), nadpłata podlega zwrotowi w terminie 30 dni od dnia wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty (art. 76 § 1 pkt 1 lit. e ), zaś oprocentowanie nadpłaty przysługuje od dnia złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty, gdy nadpłaty nie zwrócono w terminie 3 miesięcy od wydania decyzji o stwierdzeniu nadpłaty albo jeżeli w terminie dwóch miesięcy nie wydano decyzji o stwierdzenie nadpłaty (art. 77 § 2 pkt 2 lit. a i b). Postępowanie podatkowe w rozpoznawanej sprawie zostało wszczęte na skutek żądania skarżącej Spółki złożonego w dniu [...] sierpnia 2000r. i zakończyło się wydaniem decyzji przez organ podatkowy w dniu [...] lutego 2002r. stwierdzającej nadpłaty w podatku od towarów i usług za okres luty, marzec, czerwiec, lipiec, październik i listopad 1999r. oraz odmawiającej stwierdzenia nadpłaty za okres styczeń, luty i październik 1998r. Wydając tę decyzję w ocenie Sądu organu podatkowe zastosowały się do obowiązujących przepisów. Jednocześnie wyjaśniono, iż nie naliczenie oprocentowania nadpłaty zgodnie z treścią art. 77 § 2 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej spowodowane zostało jej zaliczeniem na poczet zaległości podatkowych za inne okresy rozliczeniowe z dniem złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty. W takiej sytuacji nie naliczenie oprocentowania zostało zrównoważone z kolei nie naliczeniem w tej części należnych odsetek za zwłokę od zaległości podatkowej, która w takim zakresie wygasła w dniu [...] sierpnia 2000r. tj. w dniu złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty oraz zaliczenie na jej poczet powstałej nadpłaty. Sposób postępowania organu podatkowego z nadpłatami z tytułu podatków określa przepis art. 75 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tym przepisem nadpłaty z tytułu podatku w pierwszej kolejności zaliczane są z urzędu na zaległe i bieżące zobowiązania podatkowe (art. 75 § 1). Jest to tryb stosowany z mocy prawa, związany automatycznie ze stwierdzeniem nadpłaty (por.: C. Kosikowski, H. Dzwonkowski, A. Huchla – Ordynacja podatkowa – Komentarz, Wyd. ABC 2002, str. 224-226). Zaliczenie na zaległości podatkowe uwzględniać musi też odsetki za zwłokę, a w razie niepokrycia kwoty zaległości wraz z odsetkami zaliczenie dokonywane jest proporcjonalnie zgodnie z treścią art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej. Wobec tego, iż w rozpoznawanej sprawie stwierdzenie nadpłaty było rezultatem wadliwego działania Spółki i do jej stwierdzenia doszło na podstawie przepisu art. 79 § 2 pkt 1 lit. b Ordynacji podatkowej, to o jej wysokości rozstrzygała decyzja organu podatkowego wydana po złożeniu żądania przez samego podatnika. Dopiero z datą wydania tej decyzji mogło nastąpić rozliczenie tej nadpłaty stosownie do dyspozycji powołanego przepisu art. 75 § 1 Ordynacji podatkowej. Zaliczenie nadpłaty na zaległe podatki nastąpiło na podstawie postanowienia organu podatkowego wydanego na podstawie art. 273 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej, podlegająca kontroli skarbowej w odrębnym postępowaniu. Zważyć jednak należy, iż dokonując tego rozliczenia organ podatkowy zobowiązany był uwzględnić obok nadpłaty, której wysokość stwierdzono w decyzji kwotę zaległości podatkowej rozumianej jako podatek nie zapłacony w terminie płatności (art. 51 § 1 Ordynacji podatkowej). Wysokość zaległości podatkowej w rozpoznawanej sprawie wynikała z treści korekt deklaracji VAT-7 złożonych przez skarżącą Spółkę i nie była kwestionowana przez organy podatkowe. Odmiennie jednak niż w przypadku nadpłat podlegających oprocentowaniu zgodnie z omówionymi zasadami określonymi w art. 77 Ordynacji podatkowej, od zaległości podatkowej odsetki za zwłokę naliczane są automatycznie po upływie terminu płatności podatku (art. 53 § 1 Ordynacji podatkowej). Bez znaczenia w tym wypadku jest świadomość istnienia zaległości podatkowej, jej konsekwencji oraz przyczyn powstania zaległości. W tej sytuacji dokonując rozliczenia nadpłaty, organy podatkowe były zobowiązane do uwzględnienia kwoty zaległości podatkowej (zgodnej ze złożonymi korektami deklaracji VAT-7), jak również kwoty należnych odsetek za zwłokę. Na tle wszystkich przytoczonych przepisów w ocenie Sądu nie zasługiwał na uwzględnienie zarzut strony skarżącej wskazujący na równoważenie się kwoty nadpłaty z tytułu zbyt wczesnego zadeklarowania podatku z kwotą zaległości podatkowej powstałej w późniejszych okresach. Jak trafnie wykazały organy podatkowe powstała różnica wiąże się ze stanowiskiem różnych zasad dotyczących oprocentowania nadpłat, których wysokość jest stwierdzana w trybie art. 79 Ordynacji podatkowej oraz określenia zaległości podatkowej i pobierania od tej zaległości podatkowej odsetek za zwłokę. Z tych względów Sąd nie dopatrzył się zarzucanego w skardze naruszenia przepisów art. 74 § 1 pkt 1 i art. 75 Ordynacji podatkowej w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy. Nie dopatrzono się również naruszenia przepisów postępowania – art. 120, art. 124, art. 210 § 4 i art. 233 § 1 pkt 2 lit. b Ordynacji podatkowej. Zgromadzony w sprawie materiał dowodowy uzasadniał podjętą ocenę, której motywy zostały w sposób dostateczny wyjaśnione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. W konsekwencji za pozbawiony uzasadnienia należało uznać zarzut naruszenia przepisów art. 2 w związku z art. 8 ust. 2 Konstytucji R.P. Zaskarżone decyzje oparte zostały bowiem na treści obowiązujących przepisów prawa, które zostały prawidłowo zinterpretowane i zastosowane do ustalonego w sposób bezsporny stanu faktycznego sprawy. Wobec braku zatem przesłanek do uwzględnienia skargi, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), ją oddalił.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 26.07.2026. · Źródło