III SA 2426/03
WyrokWSA w Warszawie2004-10-15
Skład orzekający: Bogdan Lubiński, Barbara Kołodziejczak-Osetek, Ewa Radziszewska-Krupa
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sposób zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, dokonany przez organy podatkowe zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, jest zgodny z prawem, nawet jeśli podatnik kwestionuje naliczanie odsetek i swoją sytuację materialną?Ratio decidendi
Sąd uznał, że sposób zaliczenia wpłaty podatnika na poczet zaległości podatkowej i odsetek za zwłokę, dokonany przez organy podatkowe zgodnie z art. 55 § 2 Ordynacji podatkowej, jest prawidłowy. Sąd podkreślił, że kontroli sądowej podlega wyłącznie legalność zaskarżonego postanowienia, a nie jego celowość. Zarzuty dotyczące umorzenia odsetek, wcześniejszych postępowań czy trudnej sytuacji życiowej podatnika wykraczają poza zakres kognicji sądu w niniejszej sprawie.Stan faktyczny
Podatnik T. B. złożył zeznanie podatkowe za 2000 r. z wykazaną nadpłatą, która nie została mu zwrócona z powodu braku aktualizacji danych. W korekcie zeznania wykazał podatek do zapłaty. Po częściowym umorzeniu zaległości i zaliczeniu nadpłaty za 2001 r. na poczet pozostałej zaległości i odsetek, podatnik wpłacił pozostałą kwotę. Organy podatkowe zaliczyły tę wpłatę proporcjonalnie na zaległość główną i odsetki za zwłokę. Podatnik kwestionował sposób zaliczenia wpłaty, naliczanie odsetek i swoją trudną sytuację materialną, domagając się umorzenia odsetek. Izba Skarbowa utrzymała w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w składzie następującym: Przewodniczący sędzia NSA Bogdan Lubiński, Sędzia WSA Barbara Kołodziejczak-Osetek (spr.), Asesor WSA Ewa Radziszewska-Krupa, Protokolant Anna Zientara, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 15 października 2004 r. sprawy ze skargi T. B. na postanowienie Izby Skarbowej w W. z dnia [...] sierpnia 2003 r. Nr [...] w przedmiocie zaliczenia wpłaty na poczet podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 r. oddala skargę
Jak wynika z akt sprawy podatnik w dniu 20 kwietnia 2001 r. złożył zeznanie podatkowe o wysokości osiągniętego w 2000 roku dochodu podlegającego opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych z wykazaną do zwrotu nadpłatą w tym podatku. Nadpłata jak twierdzą organy podatkowe nie została zwrócona podatnikowi z uwagi na brak aktualizacji danych rejestracyjnych.
Natomiast w dniu 5 lutego 2002 r. w korekcie zeznania podatkowego PIT-37 T. B. wykazał podatek do zapłaty za 2000 rok w kwocie 6239,87 zł. Wysokość zobowiązania podatkowego w tej kwocie nie została zakwestionowana przez organy podatkowe.
Decyzją z dnia [...] grudnia 2002 r. Nr [...] Izba Skarbowa w W., po rozpatrzeniu odwołania od decyzji Urzędu Skarbowego W. z dnia [...] lipca 2002 r. Nr [...] odmawiającej umorzenia zaległości podatkowej za 2000 rok, umorzyła skarżącemu 50% tej zaległości /wraz z odsetkami/stąd kwota do zapłaty uległa obniżeniu do 3119,95 zł.
Ponieważ T. B. posiadał nadpłatę do zwrotu za 2001 rok w wysokości 1005,10 zł, urząd skarbowy postanowieniem z dnia [...] lutego 2003 r. Nr [...] zaliczył nadpłatę na zaległość podatkową za 2000 rok w kwocie 754,10 zł i na należne odsetki za zwłokę – 251, 00 zł. Pozostała więc do spłaty zaległość w wysokości 2365,85 zł.Zażalenie na to postanowienie nie zostało uwzględnione przez Izbę Skarbową w W., która w dniu [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] utrzymała rozstrzygnięcie organu I instancji w mocy.
W dniu 8 lutego 2003 r. T. B. wpłacił na poczet pozostałej do spłaty należności 2095, 96 zł, w związku z czym postanowieniem z dnia [...] kwietnia 2003 r. Nr [...] Urząd Skarbowy W. zaliczył wpłatę proporcjonalnie na należność główną -1562,00 zł i na odsetki za zwłokę 533,96 zł.
Na postanowienie to wniesione zostało zażalenie, w którym podatnik kwestionuje twierdzenie urzędu skarbowego, ze nie dokonał aktualizacji danych rejestracyjnych i urząd nie mógł dokonać zwrotu nadpłaty za 2000 rok. Wyraża przekonanie, iż organy podatkowe powinny odstąpić od żądania odsetek za zwłokę za 2000 r. za okres co najmniej do 5 lutego 2002 r. ponieważ o obowiązku ich zapłaty dowiedział się dopiero w dniu złożenia zeznania korygującego za 2000 rok tj.5 lutego 2002 roku a dokonana przez podatnika wpłata 2095,96 zł nie została wpłacona przez niego w całości na należność główną, ponieważ po umorzeniu przez Izbę Skarbową 50 % zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę jedna z urzędniczek nie wyraziła zgody na dokonanie wpłaty w kasie urzędu oraz wpłata wyżej wymienionej kwoty powinna zostać zaliczona na poczet należności głównej, a odsetki za zwłokę anulowane lub w ostateczności umorzone z uwagi na brak środków do życia i leczenia.
Izba skarbowa w W. postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2003 roku Nr [...] utrzymała w mocy postanowienie organu I instancji. W uzasadnieniu postanowienia wyjaśniono, sposób rozliczenia dokonanej przez podatnika wpłaty powołując art.55 par.2 ustawy – Ordynacja podatkowa oraz to że zażalenie nie zawiera zarzutów co do zaskarżonego postanowienia ale żądanie umorzenia odsetek za zwłokę na które zaliczono część wpłaty z dnia 8 lutego 2003 roku, które nie może być rozpatrzone w tym postępowaniu, ponieważ organem właściwym do rozpatrzeniu wniosku w tym zakresie jest Urząd Skarbowy W..
Na powyższe postanowienie, podatnik wniósł skargę do Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Z treści skargi jak i oświadczenia złożonego przez podatnika na rozprawie w dniu 15 pażdziernika 2004 r. przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym, wynika, iż zdaniem podatnika zaskarżone postanowienie dotyczy odmowy umorzenia odsetek od zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2000 r. i ponieważ narusza w sposób rażący zasady sprawiedliwości społecznej w przedmiocie równego traktowania podatników w wypełnianiu obowiązków wobec Skarbu Państwa, wnosi o umorzenie odsetek za zwłokę. Ponadto podatnik ponownie przedstawia swoją trudną sytuację materialna opisaną w zażaleniu do organu II instancji, kategorycznie kwestionuje brak możliwości rozpatrzenia przez Izbę Skarbową wniosku o umorzenie odsetek za zwłokę, oraz to, że urząd skarbowy odmówił mu umorzenia odsetek za zwłokę nawet w wysokości 251 zł, których według podatnika nie powinno być po dokonaniu wpłaty w dniu 8 lutego 2003 r. w związku z zaliczeniem nadpłaty za 2001 r. na poczet zaległości podatkowej za 2000 r. i umorzeniem przez organy podatkowe 50 % powstałej zaległości.
W odpowiedzi udzielonej na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Zgodnie z art.2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę - Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1271 z póżn. zm./z dniem 1 stycznia 2004 r. utraciła moc ustawa z dnia 11 maja 1995 r. o Naczelnym Sądzie Administracyjnym/Dz. U. Nr 74, poz.368 z późn. zm./, zaś weszła w życie ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r.-Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 153, poz.1270/.
Zgodnie z art.97 par.1 ustawy Przepisy wprowadzające/.../ sprawy, których skargi zostały wniesione do Naczelnego Sądu Administracyjnego przed dniem 1 stycznia 2004 r. i postępowanie nie zostało zakończone, podlegają rozpoznaniu przez właściwe wojewódzkie sądy administracyjne na podstawie przepisów ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny rozpoznając skargę zgodnie z zakresem swojej właściwości stwierdził, iż skarga nie jest zasadna.
Zgodnie z art.1 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Sąd bada zgodność zaskarżonego postanowienia tylko i wyłącznie z punktu widzenia jego legalności a nie celowości, tj. z punktu widzenia zgodności tego orzeczenia z przepisami powszechnie obowiązującego prawa.
Art.55 par.2 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. Nr 137, poz.926 z póżn. zm/ stanowi, że jeżeli wpłata nie pokrywa kwoty zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, wpłatę tę zalicza się proporcjonalnie na poczet zaległości podatkowej oraz kwoty odsetek za zwłokę w stosunku w jakim w dniu wpłaty pozostaje kwota zaległości podatkowej do kwoty odsetek za zwłokę.
W związku z powyższym skoro wpłacona przez podatnika w dniu 8 lutego 2003 r. kwota 2095,96 zł nie pokrywała całej zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę – organy podatkowe zaliczyły wpłatę częściowo na zaległość podatkową wynoszącą na dzień wydania postanowienia 2365,85 zł a częściowo na odsetki za zwłokę zgodnie z zasadą wyrażoną w art.55 par.2 ustawy – Ordynacja podatkowa. Po dokonaniu powyższej czynności pozostaje nadal do zapłaty zaległość podatkowa w kwocie 803,85 zł., która dopóki nie zostanie w całości spłacona będzie powodowała obowiązek zapłaty nierozerwalnie związanych z nią odsetek, naliczanych zgodnie z art.53 par.4 ustawy –Ordynacja podatkowa, od dnia następnego po dniu upływu terminu płatności podatku. Zgodnie z art.45 ust.1 ustawy z dnia 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych /Dz. U. z 2000 r. Nr 14, poz.176 z póżn.zm/termin płatności podatku w niniejszej sprawie upłynął z dniem 30 kwietnia 2001 r. Złożenie korekty zeznania podatkowego 2 maja 2002 r. przez podatnika zasady wynikającej z powyższego przepisu nie zmienia. Nie może zatem zasługiwać na uwzględnienie zarzut skarżącego, iż odsetki od zaległości podatkowej za 2000 rok nie powinny być naliczane do dnia 2 maja 2002 r. bowiem w tym dniu złożył korektę zeznania podatkowego i dopiero wtedy dowiedział się o konieczności zapłaty odsetek za zwłokę. Odpowiedzialność za terminowe uregulowanie należności podatkowych wynikających ze złożonego zeznania podatkowego o wysokości osiągniętych dochodów spoczywa na podatniku. Ponieważ zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych powstaje z mocy prawa a więc bez odrębnej decyzji organu podatkowego ustalającego jego wysokość przekroczenie przez podatnika ustawowego terminu płatności podatku powoduje automatycznie powstanie odsetek za zwłokę, które obciążają podatnika, aż do dnia spłaty całej zaległości podatkowej.
Z zaskarżonego postanowienia wynika, że organy podatkowe wpłatę dokonaną przez skarżącego w dniu 8 lutego 2003 r. zarachowały zgodnie z zasadą wyrażoną w art.55 par.2 ustawy - Ordynacja podatkowa. W tej sytuacji nie można organom podatkowym zarzucić naruszenia przepisów powszechnie obowiązującego prawa.
W przedmiotowej sprawie bezsporny jest fakt dokonania wpłaty oraz jej wysokość, nie budzi wątpliwości również fakt istnienia zaległości podatkowej z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2000 rok wynikającej z korekty zeznania rocznego podatnika PIT- 37 złożonego w dniu 2 maja 2002 r. jak i wysokość tej zaległości. W uzasadnieniach postanowień wydanych w sprawie, organy podatkowe w sposób wyczerpujący wyjaśniły jaką kwotę zaległości przyjęły do rozliczenia z uwagi na wcześniejsze częściowe umorzenie zaległości podatkowej i zaliczenie nadpłaty za 2001 r., sposób wyliczenia odsetek z powołaniem się na stosowne przepisy prawa, wskazały również okresy za które odsetki nie zostały naliczone oraz wysokość kwot zaliczonych na zaległość podatkową i na odsetki za zwłokę.
Zarzuty podniesione w skardze dotyczące umorzenia odsetek za zwłokę jak i wcześniejszych postępowań przeprowadzonych przez organy podatkowe, a także trudna sytuacja życiowa i materialna podatnika nie dotyczą niniejszego postępowania i dlatego pozostają poza sferą rozważań sądu. Przedmiotem sądowej kontroli w niniejszej sprawie, są postanowienia wydane przez organy podatkowe w sprawie zarachowania wpłaty dokonanej przez podatnika w dniu 8 lutego 2003 r.
Z uwagi na to, że zarachowanie dokonanej przez skarżącego wpłaty organy podatkowe przeprowadziły prawidłowo, tj. zgodnie z art.55 par.2 Ordynacji podatkowej, skargę należało uznać za nieuzasadnioną.
Mając powyższe na uwadze Wojewódzki Sąd Administracyjny na podstawie art.151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.
-
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 25.07.2026. · Źródło