III SA 2464/01

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Adam Bącal Sędziowie WSA Grażyna Nasierowska (spr.) asesor sądowy WSA Sylwester Golec Protokolant Grażyna Cikowska po rozpoznaniu w dniu 15 stycznia 2004r. sprawy ze skargi Z. N. na decyzję Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2001r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za wrzesień 1997r. – maj 1998r., lipiec 1998r. – grudzień 1999r. oddala skargę III SA 2464/01 Uzasadnienie Decyzją z [...] maja 2001 r. [...] Urząd Skarbowy W. określił Z. N. zobowiązanie podatkowe w podatku od towarów i usług za miesiące wrzesień 1997 r. – maj 1998 r. , lipiec 1998 r. – grudzień 1999 r. oraz zaległość za powyższe miesiące wraz z określeniem odsetek od zaległości . U podstaw tej decyzji legły następujące ustalenia faktyczne : [...] lutego 2000 r. pracownik Urzędu udał się do siedziby podatnika celem przeprowadzenia kontroli w zakresie rozliczenia w podatku od towarów i usług. Pracownik Urzędu nie zastawszy podatnika ustalił z nim w rozmowie telefonicznej, że podatnik zgłosi się z dokumentacją księgową dniu następnym. [...] lutego 2000 r. podatnik zgłosił się do Urzędu Skarbowego i poinformował, że poprzedniego dnia został napadnięty i okradziony z całej dokumentacji ( w aktach podatkowych znajduje się zaświadczenie Komisariatu Policji W. z [...] lutego 2000 r., z którego wynika, że [...] lutego 2000 r. Z. N. złożył zawiadomienie o przestępstwie ; sprawcy rozboju użyli gazu obezwładniającego, a następnie skradli komputer przenośny oraz dokumentację firmy "O." [...] oraz pieczątkę firmową, znajdującą się w samochodzie) . W wyniku analizy zebranego materiału Urząd stwierdził, że w deklaracji podatkowej VAT-7 za grudzień 1999 r. podatnik wykazał podatek należny w wysokości 23 691 zł. Urząd Skarbowy posiadał kserokopie wykonane z kopii faktur wystawionych przez podatnika w grudniu 1999 r. dla : M. W. , faktura z [...] grudnia 1999 r., wartość netto 61 000 zł, VAT 13 420 zł, fakturę z [...] grudnia 1999 r. wystawioną dla "I." netto 174 360, 65, VAT – 38 359, 34 zł. Podatek należny z tych faktur wyniósł łącznie 51 779, 34 zł. Urząd Skarbowy wyjaśnił, że nie ujęcie w deklaracji wystawionych faktur spowodowało, że podatnik naruszył art. 27 ust. 4 ustawy o podatku VAT, zgodnie z którym podatnicy – poza wyjątkami określonymi w tym przepisie, są obowiązani do prowadzenia ewidencji zawierającej : kwoty określone w art. 20, dane niezbędne do określenia przedmiotu i podstawy opodatkowania, wysokość podatku należnego , kwoty podatku naliczonego obniżającego podatek należny oraz kwoty podatku podlegającej wpłacie do urzędu skarbowego lub zwrotowi z tego urzędu oraz inne dane służące do prawidłowego sporządzenia deklaracji podatkowej. Z powodu braku ewidencji Urząd nie mógł stwierdzić , czy była ujęta w niej sprzedaż udokumentowana wyżej wymienionymi fakturami. Bezsporne jest jednak, że w deklaracji za grudzień podatnik wykazał wartość podatku należnego niższą o 28 088 zł, niż wynikająca z przedmiotowych faktur, dlatego Urząd przyjął jako zobowiązanie podatkowe za grudzień 1999 r. sumę kwot podatku należnego wynikającego z tych faktur. Urząd wyjaśnił też, że po wszczęciu postępowania w dniu [...] kwietnia 2001 r. poinformował podatnika o konieczności złożenia wyjaśnień i kolejnym postanowieniem z [...] kwietnia 2001 r. poinformował podatnika o przysługującym mu prawie do czynnego udziału w toczącym się postępowaniu. Podatnik [...] kwietnia 2001 r. wyjaśnił, że zebrane dotychczas materiały są niekompletne i Urząd powinien przeprowadzić kontrolę w firmie A., od której towar był nabywany. Urząd Skarbowy powołując się na §51 rozporządzenia Ministra Finansów z 22 grudnia 1999 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 109, poz. 1245 z późn. zm.) wyjaśnił, że jeżeli oryginał faktury lub faktury korygującej ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca na wniosek nabywcy ponownie wystawia fakturę zgodnie z danymi zawartymi w kopii tej faktury. Urząd nie dysponując tego typu dokumentami przyjął wysokość zobowiązania podatkowego w kwocie zadeklarowanego przez podatnika podatku należnego, bowiem prawo do pomniejszenia podatku należnego o podatek naliczony przysługuje wyłącznie podatnikowi. W lakonicznym odwołaniu z [...] czerwca 2001 r. podatnik stwierdził, że wydana decyzja jest błędna nie zawiera bowiem kompletu materiałów. Podatnik obecnie odtwarza całą dokumentację, sugerował również Urzędowi Skarbowemu przeprowadzenie kontroli u jednego z kontrahentów. Zarzucił ponadto, że postępowanie nie było prowadzone zgodnie z zasadą zaufania do organów podatkowych. Decyzją z [...] lipca 2001 r. Izba Skarbowa w W. utrzymała w mocy decyzje organu I instancji z następującą argumentacją prawną : Zgodnie z art. 19 ust. 1 ustawy o VAT podatnik ma prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług . Kwotę podatku naliczonego stanowi suma kwot podatku określonych w fakturach stwierdzających nabycie towarów i usług. W przedmiotowej sprawie podatnik nie wykazał inicjatywy do udowodnienia nabycia towarów mimo umożliwienia mu przez Urząd czynnego udziału w postępowaniu, zapoznania z materiałem dowodowym, umożliwienia złożenia wyjaśnień. Nie przedstawiono faktur zakupu towarów ani ich duplikatów, mimo upływu ponad roku od dnia dokonania kontroli do dnia wydania przez Urząd decyzji. Strona, która z tej czynności wywodzi skutki prawne, nie podjęła czynności umożliwiających organom podatkowym przyjęcie, że miała prawo do odliczenia podatku naliczonego z faktur, które następnie zaginęły. Kradzież nie była bowiem przeszkodą do odtworzenia faktur zakupu. Natomiast nie można przyjąć, że przedłożenie Urzędowi ( już po wydaniu decyzji w I instancji) kserokopii kopii faktur i duplikatów z 1999 r. obliguje organy podatkowe do uznania za prawidłowe odliczenia podatku naliczonego z tych dokumentów. Kwestie te wyraźnie reguluje §51 cyt. rozporządzenia Ministra Finansów. W skardze z [...] sierpnia 2001 r. podatnik wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Izby Skarbowej z [...] lipca 2001 r., zarzucając organom m.in. skandalicznie przewlekłe postępowanie , minął bowiem rok i 1,5 miesiąca zanim Urząd wszczął postępowanie dnia [...] kwietnia 2001 r. Kontrola nie była zapowiadana ani poprzedzona jakimkolwiek pismem., Urząd bowiem odczekał ponad rok aby zarzucić podatnikowi bezczynność. Podatnik twierdzi też że odsetki za zwłokę nie powinny być naliczane, bowiem pracownicy Urzędu Skarbowego nie poinformowali podatnika o przysługujących mu prawach i obowiązkach, uczynili to dopiero po wielu miesiącach, a nie w dzień po kontroli. Podatnik zmuszony został do odtworzenia dokumentacji po upływie wielu miesięcy od dnia kontroli. Zarzucił także naruszenie zasad ogólnych Ordynacji podatkowej, m.in. zasady zaufania do organów podatkowych i zapewnienia stronie czynnego udziału w postępowaniu. W odpowiedzi na skargę Izba Skarbowa wniosła o jej oddalenie. W aktach sądowych znajduje się pismo wicedyrektora Izby Skarbowej w W. z dnia [...] listopada 2003 r., nr [...], z którego wynika, że strona występowała z wnioskiem o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Izby Skarbowej z dnia [...] lipca 2001 r. Izba Skarbowa decyzją z [...] czerwca 2003 r. utrzymała w mocy decyzję z dnia [...] lutego 2003 r. odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji Izby Skarbowej w W. z dnia [...] lipca 2001 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Z mocy art. 1 §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269), Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Zgodnie z §54 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 15 grudnia 1997 r. w sprawie wykonania przepisów ustawy o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym (Dz.U. Nr 156, poz. 1024 z poźn. zm.) podstawę do obniżenia przez nabywcę kwoty podatku należnego oraz zwrotu różnicy podatku lub zwrotu podatku naliczonego stanowią wyłącznie oryginały faktur lub faktur korygujących albo ich duplikaty, o których mowa w §55 tego rozporządzenia. Jeżeli oryginał faktury, faktury korygującej, rachunku uproszczonego lub rachunku korygującego dotyczącego rachunku uproszczonego ulegnie zniszczeniu albo zaginie, sprzedawca ponownie wystawia fakturę lub rachunek zgodnie z danymi zawartymi w kopii faktury. Faktura lub rachunek uproszczony wystawiony ponownie musi zawierać wyraz DUPLIKAT oraz datę jego wystawienia (§55 ust. 2 cyt. rozporządzenia). W sprawie jest bezsporne, że strona skarżąca dysponowała jedynie kserokopiami kopii i kserokopiami duplikatów faktur. Zasadnie więc organy podatkowe uznały, że kserokopie te nie mogą stanowić podstawy do odliczenia podatku naliczonego z takich faktur. Podatek od towarów i usług, kwestie związane z odliczaniem podatku naliczonego od należnego są ściśle określone i sformalizowane. Jedynie zatem podatnik, a nie organy podatkowe może zrealizować prawo do odliczenia podatku naliczonego od podatku należnego, zwracając się do sprzedawcy o ponowne wystawienie faktury. Nieuzasadnione okazały się także zarzuty podatnika dotyczące naruszenia przepisów Ordynacji podatkowej dotyczące w szczególności braku poinformowania podatnika o podjęciu kontroli oraz niewyczerpującego zebrania materiałów dowodowych. Podatnik nie może również skutecznie powoływać się na brak znajomości przepisów prawa, bowiem rozpoczynając działalność gospodarczą powinien był zapoznać się z obowiązującymi przepisami prawa. Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ) skargę podatnika jako nieuzasadnioną oddalił.